Trước thềm chuyến thăm Trung Quốc của ông Trump: Mục tiêu vẫn chưa rõ ràng

Cuộc gặp dự kiến giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và người đồng cấp Tập Cận Bình tại Bắc Kinh sẽ diễn ra trong 2 tuần tới. (Ảnh: AFP)

Chuyến thăm cấp nhà nước của ông Donald Trump - lần đầu ông tới Trung Quốc trong nhiệm kỳ thứ hai - được kỳ vọng sẽ hoàn tất thỏa thuận “đình chiến” mà hai nhà lãnh đạo đạt được tại Seoul vào tháng 10 về cuộc chiến thương mại giữa hai cường quốc.

Tuy nhiên, một nguồn tin gần các cuộc đàm phán cho biết với AFP rằng phía Trung Quốc mong đợi các bước chuẩn bị tham vọng hơn cho cuộc gặp.

Đối với Bắc Kinh - vốn thích chuẩn bị kỹ lưỡng từng chi tiết cho những sự kiện như vậy để tránh mọi sự cố gây khó xử - phong cách ứng biến của ông Donald Trump là một thách thức lớn.

Nhà Trắng cho biết chuyến thăm sẽ diễn ra từ 31/3 đến 2/4, nhưng phía Trung Quốc vẫn chưa xác nhận các mốc thời gian này.

Ngoài ra, trong những ngày gần đây, vẫn chưa có lời mời nào được gửi tới các lãnh đạo doanh nghiệp Mỹ để tham gia chuyến đi.

Tập trung vào hậu cần hơn là “nội dung”

“Chúng tôi cho rằng điều quan trọng là các lời mời này phải được gửi đi sớm”, Sean Stein, Chủ tịch Hội đồng Doanh nghiệp Mỹ - Trung, tổ chức thúc đẩy thương mại giữa hai nước, cho biết hôm thứ Ba.

Theo Scott Kennedy, nhà nghiên cứu tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) của Mỹ, Bắc Kinh và Washington đã thảo luận khá nhiều về vấn đề hậu cần, nhưng ít tiến triển hơn về “nội dung” các cuộc thảo luận sắp tới.

Nếu các lãnh đạo doanh nghiệp được mời tham gia quá muộn, chuyến thăm có thể trở nên kém hiệu quả, ông Scott Kennedy cảnh báo.

Nhà Trắng cố gắng trấn an về tình trạng chuẩn bị.

“Chính quyền ông Trump rất quen với việc tổ chức các chuyến công du”, một quan chức Mỹ nói với AFP. “Tổng thống mong chờ chuyến thăm Trung Quốc, nơi ông sẽ thảo luận với Chủ tịch Tập về nhiều vấn đề quan trọng đối với hai nền kinh tế lớn nhất thế giới”, nguồn tin giấu tên cho biết.

Một dấu hiệu cho thấy hai bên đang chuẩn bị cho cuộc gặp giữa ông Trump và ông Tập là việc Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent sẽ gặp Phó Thủ tướng Trung Quốc Hà Lập Phong tại Paris vào cuối tuần này.

Theo giáo sư Wu Xinbo của Đại học Phúc Đán, cuộc gặp này có thể nhằm phác thảo các thông báo kinh tế mà hội nghị thượng đỉnh dự kiến sẽ đưa ra.

Các vấn đề được thảo luận có tầm quan trọng lớn. Tuần này, Washington thông báo mở các cuộc điều tra thương mại đối với nhiều quốc gia, trong đó có Trung Quốc, như bước chuẩn bị cho khả năng áp thuế mới, sau một năm xung đột thương mại do Tổng thống Mỹ khởi xướng.

Một điểm bất đồng khác là Đài Loan. Trung Quốc coi hòn đảo này là một phần lãnh thổ của mình và đe dọa sử dụng vũ lực để kiểm soát.

Một số quan chức Mỹ cho rằng ông Tập Cận Bình có thể phát động chiến dịch như vậy vào năm 2027, và ông Donald Trump gần đây cho biết ông sẽ sớm quyết định có gửi thiết bị quân sự tới Đài Loan hay không, dù ông Tập Cận Bình đã cảnh báo ông không nên làm vậy.

Xung đột ở Iran: Biến số ngoài dự kiến

Tuy nhiên, đám mây đen lớn nhất bao trùm cuộc gặp sắp tới có thể là cuộc chiến ở Trung Đông.

“Nếu cuộc chiến này kéo dài đến tháng 4, nó sẽ trở thành chủ đề thảo luận chính trong cuộc gặp ông Trump - ông Tập”, giáo sư Benjamin Ho từ Trường Nghiên cứu Quốc tế S. Rajaratnam tại Singapore nhận định.

Trung Quốc đã lên án các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran - điều đã ảnh hưởng tới nguồn nhập khẩu năng lượng của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới vào thời điểm nhạy cảm.

Tuy vậy, Bắc Kinh vẫn tránh có hành động cụ thể để hỗ trợ đồng minh lâu năm là Tehran, cũng như tránh đối đầu trực tiếp với Washington, và nhiều khả năng sẽ tiếp tục giữ khoảng cách, theo các nhà phân tích.

Các khoản đầu tư của Trung Quốc tại Trung Đông có thể bị ảnh hưởng bởi xung đột, nhưng lập trường trung lập của Bắc Kinh có thể giúp tàu của nước này vẫn được Tehran cho phép đi qua eo biển Hormuz, tuyến hàng hải quan trọng của thương mại toàn cầu.

Thay vì đóng vai trò trung gian hòa giải, ông Tập Cận Bình có thể tận dụng hội nghị thượng đỉnh này để thể hiện hình ảnh một nhà lãnh đạo mang lại ổn định, đối lập với những biến động trên thế giới gắn với nhân tố bất ngờ này.

Sự khác biệt trong chính sách khí hậu, năng lượng sạch của Mỹ và Trung Quốc

Bắc Kinh thúc đẩy các dự án đường ống khí đốt với Nga

Vì sao Trung Quốc "đứng vững" trước biến động giá dầu?

"Ông lớn" dầu khí Trung Quốc lên kế hoạch cắt giảm công suất lọc dầu