Tồn kho hóa dầu Trung Quốc cạn dần, nguy cơ lạm phát gia tăng

21:03 | 29/10/2026

26 lượt xem
|
(PetroTimes) - Xung đột Mỹ - Iran làm gián đoạn nguồn cung dầu mỏ, khiến Trung Quốc tiêu hao phần lớn lượng hóa chất hóa dầu dư thừa tích lũy sau nhiều năm khai thác vượt nhu cầu. Tình trạng này đang đẩy giá nhiều nguyên liệu công nghiệp tăng lên, gây áp lực lạm phát trong nước và lan sang thị trường toàn cầu.
Tồn kho hóa dầu Trung Quốc cạn dần, nguy cơ lạm phát gia tăng
Một nhà máy lọc dầu ở Trung Quốc. (Ảnh: RT)

Tồn kho hóa dầu suy giảm mạnh

Theo JPMorgan Chase và đơn vị cung cấp dữ liệu hàng hóa ICIS, tình trạng thiếu hụt rõ nhất nằm ở nhóm hóa chất thơm (aromatics) và các sản phẩm hạ nguồn được khai thác từ chúng, bao gồm cao su làm lốp xe, vật liệu cách điện, nhựa resin, chai nhựa, sơn và lớp phủ công nghiệp.

Dù xuất khẩu năng lượng từ vùng vịnh Ba Tư đã phục hồi phần nào trong những tháng gần đây, nguồn dầu thô Iran - vốn được một số nhà máy lọc dầu tư nhân Trung Quốc ưa chuộng - đã bị cắt đứt hoàn toàn do lệnh phong tỏa của Mỹ. Nguồn xuất khẩu naphtha, nguyên liệu đầu vào quan trọng của ngành hóa dầu, cũng vẫn bị hạn chế.

Bên cạnh đó, Trung Quốc ưu tiên khai thác xăng và dầu diesel, buộc các nhà máy lọc dầu phải sử dụng lượng hóa chất dự trữ tích lũy trước xung đột.

Parsley Ong, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu năng lượng và hóa chất châu Á của JPMorgan, cho biết tồn kho hiện đã gần chạm đáy. Giá nhiều sản phẩm tăng lên, gây áp lực trực tiếp lên người tiêu dùng.

Theo Goldman Sachs, khoảng 95% lượng tồn kho hóa chất phục vụ nhu cầu sử dụng cuối cùng được tích lũy trong năm 2025 đã cạn kiệt. Dù tổng tồn kho vẫn cao hơn mức lịch sử thông thường, việc tiếp tục rút kho với tốc độ hiện nay khó duy trì lâu dài nếu Trung Quốc muốn giữ nguồn dự phòng trước những cú sốc nguồn cung trong tương lai.

Giá hóa chất tăng, áp lực lạm phát lan rộng

Tồn kho các loại hóa chất thơm tại các cảng Trung Quốc đã xuống mức thấp nhất trong nhiều năm, theo ICIS. Nhu cầu mạnh tại châu Á đối với toluene dùng để pha trộn xăng cũng khiến nguồn cung dành cho ngành hóa dầu bị thu hẹp thêm.

Giá nguyên liệu đầu vào tăng đang gây sức ép lên các nhà khai thác, vốn đã chịu tình trạng dư thừa công suất và biên lợi nhuận thấp, thậm chí âm, trước khi xung đột xảy ra.

Diễn biến này đã phản ánh vào chỉ số giá khai thác (PPI) của Trung Quốc, thước đo giá cả ở cấp bán buôn. Chỉ số chuyển từ mức âm trong tháng 2 lên mức tăng 5% trong tháng 9, cao hơn dự kiến.

Do Trung Quốc là nhà cung cấp lớn các sản phẩm hóa dầu và sản phẩm hạ nguồn cho thị trường quốc tế, giá tăng trong nước cũng có thể lan sang các quốc gia nhập khẩu.

Giá tăng có thể chỉ mang tính tạm thời

Để tăng sản lượng trong quý IV, các nhà khai thác cần giá bán sản phẩm hạ nguồn tăng đủ để khôi phục biên lợi nhuận. Điều này đồng nghĩa người mua hóa chất có thể phải chấp nhận mức giá cao hơn.

Tuy nhiên, mức tăng giá khó kéo dài nếu tình trạng dư thừa công suất vẫn tiếp diễn.

Theo ICIS, tỷ lệ vận hành các nhà máy cracking tại Trung Quốc dự kiến phục hồi lên 81% vào cuối năm, từ mức 79% trong tháng 10, khi các nhà máy hoàn tất bảo dưỡng và hoạt động trở lại. Dù vậy, con số này vẫn thấp hơn mức 88% trước xung đột.

Trong khi đó, BloombergNEF dự báo gần 21 triệu tấn công suất khai thác polyethylene mới trên toàn cầu sẽ đi vào hoạt động hoặc tăng dần sản lượng - mức tăng kỷ lục. Polyethylene là một trong những loại nhựa được sử dụng phổ biến nhất thế giới. Điều này tạo ra nghịch lý: tồn kho hiện tại suy giảm nhưng năng lực khai thác dài hạn vẫn dư thừa.

Theo các chuyên gia ICIS, chi phí nguyên liệu tăng đang gây áp lực lạm phát trong ngắn hạn khi được chuyển sang người tiêu dùng. Tuy nhiên, về lâu dài, những sản phẩm có công suất dư thừa lớn nhiều khả năng sẽ quay lại tình trạng cung vượt cầu, qua đó hạn chế khả năng giá duy trì ở mức cao.

Tổ hợp hóa dầu hàng đầu Ả Rập Xê-út trúng đòn không kíchTổ hợp hóa dầu hàng đầu Ả Rập Xê-út trúng đòn không kích
Iran tạm ngừng xuất khẩu hóa dầuIran tạm ngừng xuất khẩu hóa dầu
PETROVIETNAM và các bên góp vốn trao đổi định hướng vận hành và phát triển dài hạn Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi SơnPETROVIETNAM và các bên góp vốn trao đổi định hướng vận hành và phát triển dài hạn Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn

Nh.Thạch

AFP

  • vingroup