Tin tức kinh tế ngày 15/5: Việt Nam bước vào "Đổi mới 2.0"

Việt Nam bước vào "Đổi mới 2.0"

Theo các chuyên gia Ngân hàng Thế giới (WB) Việt Nam đang bước vào làn sóng cải cách mới được ví như "Đổi mới 2.0", với trọng tâm là tinh gọn bộ máy, thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân và tăng tốc đầu tư hạ tầng quy mô lớn.

(Ảnh minh họa)

Theo đánh giá của WB, việc khơi thông nguồn lực cho doanh nghiệp tư nhân sẽ đóng vai trò then chốt trong việc tạo thêm việc làm chất lượng cao và nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Đại hội Đảng lần thứ XIV đầu năm 2026 tiếp tục tái khẳng định mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân khoảng 10% mỗi năm và thu nhập bình quân đầu người đạt 8.500 USD vào năm 2030. Song song đó là kế hoạch đầu tư hạ tầng khoảng 320 tỷ USD trong giai đoạn 2026-2030 nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn về logistics, năng lượng và hạ tầng số.

Chính phủ đang triển khai cuộc cải tổ hành chính quy mô lớn nhất kể từ thời kỳ Đổi mới với hàng loạt giải pháp như giảm một nửa số tỉnh, bãi bỏ cấp huyện, tinh giản hơn 100.000 lao động khu vực công, số hóa dịch vụ công và sáp nhập nhiều bộ, ngành.

Ngoài ra, cải cách tư pháp cũng được thúc đẩy để đáp ứng yêu cầu của nền kinh tế ngày càng hội nhập sâu rộng. Trong lĩnh vực tài chính, Việt Nam tiếp tục hiện đại hóa hệ thống thuế, hải quan, cơ chế phá sản doanh nghiệp, triển khai Thuế tối thiểu toàn cầu và phát triển thị trường vốn nhằm mở rộng khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp tư nhân...

Tuy nhiên, WB cũng lưu ý triển vọng năm 2026 vẫn đối mặt nhiều thách thức do tác động từ xung đột Trung Đông và biến động giá dầu. Tăng trưởng GDP được dự báo giảm xuống còn 6,8% trước khi phục hồi trong giai đoạn 2027-2028 khi các cú sốc bên ngoài giảm dần và động lực trong nước được củng cố.

Theo WB, để duy trì đà tăng trưởng dài hạn, Việt Nam cần tiếp tục giữ ổn định kinh tế vĩ mô, phát triển sâu hơn thị trường vốn, nâng cao hiệu quả đầu tư công và thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao gắn với chuyển giao công nghệ, đổi mới sáng tạo và tăng liên kết với doanh nghiệp trong nước.

75,5% doanh nghiệp khó tiếp cận vốn vay nếu thiếu tài sản bảo đảm

Theo Báo cáo Kinh tế tư nhân Việt Nam 2025 và Chỉ số Năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI 2025) cho biết, cả nước có hơn 1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động, tăng 6,6% so với năm 2024. Cùng với khoảng 6,1 triệu hộ kinh doanh, khu vực tư nhân hiện tạo việc làm cho khoảng 26 triệu lao động, tương đương 50,2% tổng số việc làm của cả nước.

Năm 2025, số doanh nghiệp gia nhập thị trường đạt mức kỷ lục 297.500 doanh nghiệp, tăng 27,4% so với năm trước. Có tới 85,7% doanh nghiệp cho biết đang duy trì hoặc mở rộng quy mô hoạt động, phản ánh tâm thế thận trọng nhưng tích cực của cộng đồng doanh nghiệp sau giai đoạn khó khăn 2023, 2024.

Tuy nhiên, khu vực kinh tế tư nhân vẫn đang đứng những thách thức lớn. Mặc dù số lượng doanh nghiệp gia nhập thị trường trong năm 2025 đạt mức kỷ lục với gần 300.000 đơn vị, tăng hơn 27% so với năm trước, nhưng những rào cản mang tính hệ thống vẫn đang là bài toán hóc búa.

Một trong những con số đáng chú ý được báo cáo chỉ ra là có tới 75,5% doanh nghiệp khẳng định không thể tiếp cận nguồn vốn vay nếu thiếu tài sản bảo đảm. Đây là một thực trạng kéo dài, tạo ra rào cản lớn cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa, đặc biệt là những doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo vốn mạnh về ý tưởng song yếu về tài sản hữu hình.

Sự khó khăn từ hệ thống tín dụng thể hiện rõ qua tỷ lệ các khoản vay yêu cầu thế chấp lên đến 93,5%. Khi đặt cạnh các quốc gia trong khu vực như Malaysia (33,4%) hay Thái Lan (55,8%) và so với mức trung bình toàn cầu là 68,3%, có thể thấy áp lực về tài sản bảo đảm đối với doanh nghiệp Việt Nam là rất lớn. Điều này không chỉ làm chậm tiến trình mở rộng sản xuất mà còn hạn chế khả năng chớp thời cơ thị trường của khu vực tư nhân.

Tiêu thụ điện toàn quốc vượt mốc 1,1 tỷ kWh

Theo Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia - NSMO (Bộ Công Thương) cho biết, liên tiếp 2 ngày 13 và 14/5 đã xác lập kỷ lục vận hành mới của năm 2026 khi ghi nhận mức tiêu thụ điện vượt 1,1 tỷ kWh.

Về cơ cấu nguồn điện phát trong ngày, đáng chú ý, nhiệt điện than tiếp tục được huy động cao nhất, với khoảng 53,4% sản lượng toàn hệ thống; tiếp đến là thuỷ điện đạt 286,7 triệu kWh (26%); turbine khí 90,2 triệu kWh (8,2%); điện từ năng lượng tái tạo khoảng 11% (gồm điện sinh khối 4,7 triệu kWh (0.4%); điện gió 20,2 triệu kWh (1.8%); điện mặt trời 53,4 triệu kWh (4,8%); điện mặt trời mái nhà đầu cực ước tính 43.9 triệu kWh (4%); nguồn khác 15,3 triệu kWh, tương ứng 1,4% và chưa phải huy động nguồn điện chạy dầu có giá thành cao nhất hiện nay.

NSMO khẳng định, Hệ thống điện quốc gia được vận hành an toàn, ổn định, các nguồn điện được huy động tối ưu, đảm bảo cung ứng điện liên tục, đáp ứng nhu cầu phụ tải tăng cao trong bối cảnh nắng nóng diện rộng trên cả nước. Điện áp trên hệ thống điện và mức mang tải các thiết bị trong giới hạn vận hành cho phép.

Việc tiêu thụ điện vượt mốc 1,1 tỷ kWh cho thấy áp lực rất lớn lên hệ thống điện quốc gia, đòi hỏi sự chung tay tiết kiệm điện từ cộng đồng. Bộ Công thương khuyến cáo người dân, doanh nghiệp cần sử dụng điện tiết kiệm, đặc biệt trong các giờ cao điểm, để đảm bảo vận hành an toàn của hệ thống điện và tối ưu chi phí cho người sử dụng điện.

Ra mắt Trung tâm Xúc tiến và trải nghiệm HalalViet

Ngày 15/5 tại Hà Nội, Viện Nghiên cứu chiến lược, chính sách công thương (Bộ Công Thương) phối hợp cùng Hợp tác xã Hà Nội xanh ra mắt Trung tâm Xúc tiến và trải nghiệm HalalViet.

Việc ra mắt Trung tâm Xúc tiến và Trải nghiệm HalalViet diễn ra trong bối cảnh thị trường Halal toàn cầu mở rộng mạnh, không chỉ ở lĩnh vực thực phẩm mà còn lan sang mỹ phẩm, dược phẩm, du lịch, logistics và thương mại điện tử. Với lợi thế về nguồn nguyên liệu, năng lực sản xuất nông nghiệp và vị trí trong ASEAN, Việt Nam được đánh giá có nhiều dư địa tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng Halal toàn cầu.

Trung tâm Xúc tiến và trải nghiệm HalalViet sẽ là đầu mối kết nối doanh nghiệp Việt với các đối tác nhập khẩu, tổ chức chứng nhận và nhà đầu tư quốc tế; đồng thời hỗ trợ xúc tiến thương mại, chuyển giao công nghệ, tổ chức hội nghị, hội thảo và nâng cao năng lực đáp ứng tiêu chuẩn Halal.

HalalViet được xây dựng gồm Trung tâm Xúc tiến và trải nghiệm HalalViet và nền tảng thương mại điện tử HalalViet.com. Trong đó, trung tâm được định hướng là không gian kết nối thương mại, văn hóa và công nghệ, nơi doanh nghiệp Việt có thể tiếp cận trực tiếp với nhà mua hàng quốc tế, chuyên gia và tổ chức chứng nhận Halal.

Sàn thương mại điện tử HalalViet.com sẽ tích hợp dữ liệu sản phẩm, hồ sơ điện tử và truy xuất nguồn gốc nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp Việt Nam.

Việc hình thành hệ sinh thái hỗ trợ Halal bài bản sẽ góp phần giúp doanh nghiệp Việt Nam từng bước đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế, gia tăng khả năng tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu và khai thác hiệu quả dư địa từ thị trường Halal đang tăng trưởng nhanh.

Hơn 6.000 người thi chứng chỉ môi giới bất động sản tại TP HCM

Trung tâm Quản lý nhà và Giám định xây dựng (Sở Xây dựng TP HCM) vừa tổ chức trở lại kỳ thi sát hạch cấp chứng chỉ hành nghề môi giới bất động sản, kỳ thi đã thu hút 6.099 thí sinh tham dự. Trong đó, 5.664 người đăng ký cấp mới chứng chỉ và 435 trường hợp đăng ký cấp đổi, đạt tỉ lệ khoảng 90%, góp phần giải tỏa nhu cầu cấp chứng chỉ hành nghề đang bị dồn nén suốt thời gian dài.

Kỳ thi lần này được tổ chức trong bối cảnh thị trường bất động sản bắt đầu bước vào giai đoạn tái cấu trúc, yêu cầu cao hơn về tính chuyên nghiệp và kiến thức pháp lý đối với đội ngũ môi giới.

Để bảo đảm chất lượng, công tác tổ chức được siết chặt ngay từ khâu xét duyệt hồ sơ. Nhiều trường hợp không đủ thời lượng đào tạo theo quy định tại Thông tư 04/2024/TT-BXD của Bộ Xây dựng đã bị loại từ đầu. Đây được xem là bước sàng lọc nhằm hạn chế tình trạng học cấp tốc, đào tạo hình thức để lấy chứng chỉ. Ngoài ra, cơ quan tổ chức cũng lựa chọn đơn vị sát hạch thông qua quy trình đấu thầu với các tiêu chí kỹ thuật nghiêm ngặt nhằm bảo đảm tính minh bạch và khách quan cho kỳ thi.

Phú Văn

Việt Nam - Cuba: Tình hữu nghị vượt qua mọi thử thách của thời gian

Muốn tăng trưởng hai con số, phải xây “sức đề kháng năng lượng”

Tin tức kinh tế ngày 14/5: Bốn trường hợp bị tạm hoãn xuất cảnh do nợ thuế

[VIDEO] Để bứt phá, TP Hồ Chí Minh cần thúc đẩy 3 lĩnh vực