Thị trường năng lượng chao đảo, giá dầu liệu có chạm mốc 140 USD/thùng?

(Ảnh minh họa)

Sau khi xung đột leo thang, nhiều hãng hàng không buộc phải tạm dừng hoặc hoãn các chuyến bay đến Trung Đông. Các hãng tàu lớn như CMA CGM và Hapag-Lloyd cũng điều chỉnh hải trình, tránh đi qua Vịnh Ba Tư và eo biển Hormuz. Giá dầu thô và vàng ngay lập tức phản ứng do lo ngại nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng.

Nhiều chuyên gia cho rằng, chiến dịch quân sự lần này là bước đi rủi ro cao đối với tất cả các bên liên quan. Nguy cơ xung đột lan rộng tại Trung Đông đang hiện hữu, đặc biệt nếu các lực lượng đồng minh của Iran tham gia sâu hơn, trong khi triển vọng về một lối thoát ngoại giao hiện không mấy sáng sủa.

Một số hãng tàu chở dầu, các tập đoàn dầu khí lớn và các công ty thương mại ngày 28/2 đã tạm dừng vận chuyển dầu thô và khí đốt tự nhiên hóa lỏng qua eo biển Hormuz, ngay sau khi Mỹ và Israel tấn công Iran.

Một quan chức thuộc phái bộ hải quân Aspides của Liên minh châu Âu (EU) cho biết, nhiều tàu thuyền trong khu vực đã nhận được tín hiệu tần số VHF từ Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) về việc không cho phép tàu thuyền di chuyển qua eo biển Hormuz.

Eo biển Hormuz có vị trí chiến lược.

Hình ảnh vệ tinh từ các thiết bị theo dõi tàu chở dầu cho thấy, các tàu đang tập trung gần các cảng lớn, như cảng Fujairah ở Các Tiểu vương quốc Ả-rập Thống nhất (UAE) và không di chuyển qua eo biển Hormuz. Dữ liệu từ Kpler cho thấy lưu lượng tàu thuyền qua đây đã sụt giảm 20-25% ngay sau các cuộc không kích.

Hải quân Mỹ, Hải quân Anh, hay Bộ Hàng hải Hy ​​Lạp đưa ra khuyến cáo các tàu thuyền nên di chuyển thận trọng tại khu vực eo biển Hormuz và các vùng biển lân cận.

Các quốc gia châu Á là khu vực nhạy cảm nhất trước bất kỳ biến động nào tại Eo biển Hormuz. Theo dữ liệu thực tế, hơn 80% lượng dầu đi qua eo biển này hướng tới thị trường châu Á. Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản và Hàn Quốc từ lâu đã coi nguồn cung từ Trung Đông là trụ cột trong cơ cấu năng lượng. Đặc biệt, Trung Quốc nhập khẩu tới 50% lượng dầu thô của mình thông qua tuyến đường này. Một sự cố tại đây không chỉ làm tăng chi phí sản xuất mà còn gây áp lực lạm phát dây chuyền, đe dọa trực tiếp đến đà tăng trưởng kinh tế khu vực.

Khi Eo biển Hormuz bị phong tỏa, các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ vùng Vịnh sẽ phải tìm các phương án và lộ trình khác. Việc này sẽ kéo theo chi phí vận tải và bảo hiểm tàu biển lên cao ngất ngưởng.

Giới phân tích cảnh báo rằng nếu Hormuz bị đóng cửa trong thời gian dài, thế giới sẽ đối mặt với một cuộc khủng hoảng năng lượng tồi tệ hơn cả những thập niên 1980. Giá dầu có thể tăng vọt 70-80% ngay trong tuần đầu tiên, vượt ngưỡng 100 USD và kịch bản chạm mốc 140 USD/thùng hoàn toàn có thể xảy ra.