Thị trường bảo hiểm hàng hải “bùng nổ” dưới sức ép xung đột

14:14 | 31/03/2026

36 lượt xem

(PetroTimes) - Xung đột tại Trung Đông đã khiến chi phí bảo hiểm đối với tàu thuyền hoạt động trong khu vực tăng vọt, đặc biệt là những tàu phải đi qua eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược cho vận chuyển hàng hóa toàn cầu hiện đang bị Iran phong tỏa.

Thị trường bảo hiểm hàng hải “bùng nổ” dưới sức ép xung đột

Chi phí bảo hiểm để đi qua eo biển Hormuz đã tăng rất mạnh. (Ảnh: AFP)

Sau khi giao tranh bùng phát từ ngày 28/2, một số công ty bảo hiểm đã gửi cái gọi là “thông báo hủy” đối với các hợp đồng bảo hiểm rủi ro xung đột của tàu thuyền, nhằm “đánh giá lại” rồi sau đó “khôi phục lại phạm vi bảo hiểm với các điều kiện điều chỉnh”, theo Hiệp hội Bảo hiểm Hàng hải Quốc tế cho biết trong một thông cáo.

Dù mang tên “thông báo hủy”, nhưng các thông báo này không nhất thiết đồng nghĩa với việc chấm dứt bảo hiểm. Bảo hiểm rủi ro xung đột vẫn có sẵn cho các chủ tàu và nhà khai thác nếu họ muốn tiếp tục tham gia.

Tại London - trung tâm bảo hiểm hàng hải lớn nhất thế giới - các quan chức trong ngành cho biết các thuyền trưởng đang tránh tuyến đường này chủ yếu vì lý do an toàn cho thủy thủ đoàn, chứ không phải vì không thể mua bảo hiểm. Hiệp hội Thị trường Lloyd’s (LMA) nhấn mạnh rằng chính những lo ngại về an ninh, chứ không phải việc thiếu bảo hiểm, mới là nguyên nhân khiến lưu lượng hàng hải giảm mạnh.

Giá bảo hiểm rủi ro xung đột tăng vọt

Tuy vậy, theo các bên tham gia thị trường, chi phí bảo hiểm để đi qua eo biển Hormuz đã tăng rất mạnh. Trước khi xung đột hiện tại nổ ra, phí bảo hiểm rủi ro xung đột thường dưới 1% giá trị con tàu. Với một tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) trị giá khoảng 200 triệu USD, mức phí này tương đương khoảng 2 triệu USD.

Hiện nay, phí bảo hiểm cho một lần đi qua eo biển Hormuz có thể lên tới hàng chục triệu USD. Không chỉ vậy, phí bảo hiểm hàng hóa - loại bảo hiểm cho hàng vận chuyển - cũng đang tăng theo xu hướng tương tự.

Thông thường, tàu thương mại cần có bảo hiểm thân tàu để bảo vệ trước các rủi ro mất mát hoặc hư hỏng, cùng với bảo hiểm trách nhiệm dân sự (P&I) để chi trả cho các thiệt hại đối với bên thứ ba. Hàng hóa trên tàu thì phải được bảo hiểm riêng bằng bảo hiểm hàng hóa.

Phát sinh thêm “phí rủi ro xung đột” mới

Ngoài ra, tàu còn phải mua bảo hiểm rủi ro xung đột, thường được tính theo phí hàng năm, nhưng lại loại trừ các khu vực xung đột nghiêm trọng - gọi là “vùng liệt kê”. Khi muốn đi vào các khu vực này, chủ tàu buộc phải đàm phán lại một mức phí rủi ro xung đột mới.

Đầu tháng 3, thị trường bảo hiểm hàng hải London đã chính thức mở rộng phạm vi các “vùng liệt kê” trong khu vực Vịnh. Cơ chế này “cho phép các nhà bảo hiểm phản ứng nhanh và phù hợp với những khu vực có rủi ro gia tăng”, theo ông Neil Roberts, phụ trách mảng hàng hải và hàng không của LMA, đồng thời là thành viên ủy ban cập nhật danh sách này.

Khi xác định mức phí bảo hiểm rủi ro xung đột, các nhà bảo hiểm phải cân nhắc nhiều yếu tố như loại tàu, quốc tịch treo cờ, chủ sở hữu, cũng như kích thước, tốc độ và loại hàng hóa chuyên chở.

Một sáng kiến bảo hiểm do Mỹ đề xuất nhằm khuyến khích tàu thuyền tiếp tục đi qua eo biển Hormuz dự kiến sẽ sớm được triển khai, theo Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết hôm thứ Năm. Trước đó, ông Donald Trump đã đưa ra kế hoạch này, bao gồm cả việc hộ tống bằng hải quân, và kêu gọi các nước phương Tây cùng nhiều quốc gia khác tham gia. Tuy nhiên, phần lớn vẫn chưa sẵn sàng tham gia khi xung đột còn tiếp diễn.