Nguồn lực ngân sách hội tụ ở 10% doanh nghiệp dẫn đầu

Ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng Thư ký kiêm Trưởng Ban Pháp chế VCCI chia sẻ tại sự kiện.

Chiều 15/9, Lễ vinh danh các doanh nghiệp nộp ngân sách lớn nhất Việt Nam năm 2026 (VNTAX 2026) và Tọa đàm “Kiến tạo nguồn lực tăng trưởng quốc gia: Vai trò của doanh nghiệp dẫn đầu trong kỷ nguyên mới” diễn ra tại Hà Nội. Đây là năm thứ ba hệ thống VNTAX được công bố và là năm thứ hai tổ chức lễ vinh danh.

Phát biểu tại sự kiện, ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng Thư ký kiêm Trưởng Ban Pháp chế Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), cho rằng bảng xếp hạng không chỉ đơn thuần phản ánh doanh nghiệp nào nộp thuế nhiều nhất, mà còn gợi mở những vấn đề về nguồn gốc, chất lượng và tính bền vững của nguồn thu.

Theo dữ liệu VNTAX 2026, 200 doanh nghiệp trong bảng xếp hạng đã nộp ngân sách 889,3 nghìn tỷ đồng, tương đương khoảng 37,3% tổng thu ngân sách Nhà nước năm 2025. Đáng chú ý, 20 doanh nghiệp đứng đầu (tương đương 10% của danh sách) đóng góp tới 614 nghìn tỷ đồng, chiếm 62,1% tổng số nộp của nhóm 200 doanh nghiệp và tương đương 23,2% ngân sách cả nước.

Mức độ tập trung còn thể hiện rõ khi 26 doanh nghiệp nộp trên 10.000 tỷ đồng đã chiếm 68,6% tổng số nộp của bảng xếp hạng, trong khi 100 doanh nghiệp ở nửa sau chỉ đóng góp khoảng 8%.

Theo ông Đậu Anh Tuấn, đây vừa là thế mạnh, vừa cho thấy nền kinh tế đang phụ thuộc đáng kể vào một nhóm doanh nghiệp quy mô lớn. Nếu những doanh nghiệp dẫn đầu gặp khó khăn, tác động tới nguồn thu ngân sách sẽ rất rõ rệt.

Cơ cấu 200 doanh nghiệp cũng cho thấy sự hiện diện của cả doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp tư nhân và doanh nghiệp FDI. Trong nhóm 20 doanh nghiệp dẫn đầu, có 7 doanh nghiệp nhà nước nộp hơn 243.600 tỷ đồng, 6 doanh nghiệp tư nhân nộp 232.500 tỷ đồng và 7 doanh nghiệp FDI nộp 137.800 tỷ đồng.

Tuy nhiên, xét trên toàn bảng xếp hạng, khu vực doanh nghiệp nhà nước vẫn chiếm tỷ trọng lớn với hơn 424.000 tỷ đồng nộp ngân sách. Trong khi đó, khu vực FDI dù đóng vai trò chủ lực trong xuất khẩu nhưng chỉ có 28 doanh nghiệp góp mặt trong Top 200.

Đáng chú ý, nhóm bất động sản, xây dựng và năng lượng chiếm 45,9% tổng số nộp ngân sách của bảng xếp hạng. Nhóm trung gian tài chính có 40 doanh nghiệp, trong đó 23 ngân hàng, đóng góp 14,1%. Trong khi đó, công nghệ và viễn thông mới đóng góp 6,6%.

Những con số này cho thấy dư địa phát triển của nền kinh tế vẫn còn rất lớn, đặc biệt ở khu vực doanh nghiệp tư nhân và các ngành tạo ra giá trị gia tăng cao. Theo ông Đậu Anh Tuấn, Việt Nam cần hướng tới việc hình thành một “cao nguyên doanh nghiệp” vững chắc, thay vì chỉ có một “đỉnh tháp” cao.

Để làm được điều đó, cần mở rộng số lượng doanh nghiệp có quy mô lớn, tạo điều kiện để ngày càng nhiều doanh nghiệp đạt mức nộp ngân sách 10.000 tỷ đồng hoặc 100.000 tỷ đồng. Cùng với đó là giảm chi phí tuân thủ, cải cách thủ tục thuế và xây dựng chính sách thuế ổn định, có khả năng dự báo.

Về dài hạn, chất lượng nguồn thu cũng cần được quan tâm. Không chỉ đo lường số thuế nộp, bảng xếp hạng có thể mở rộng đánh giá giá trị gia tăng tạo ra trong nước, hiệu quả trên mỗi đồng doanh thu, số lượng việc làm và mức độ đóng góp vào chuỗi cung ứng.

“Đỉnh tháp” doanh nghiệp dẫn đầu đang tạo ra nguồn lực lớn cho ngân sách và nền kinh tế. Song để bảo đảm sức chống chịu và động lực tăng trưởng dài hạn, bài toán quan trọng hơn là làm cho “nền tháp” rộng và vững hơn, với một cộng đồng doanh nghiệp đông đảo, năng suất cao và có khả năng vươn lên quy mô lớn.

Thu ngân sách từ dầu thô tăng 15,4%, đạt gần 25.000 tỷ đồng sau 5 tháng

Nguồn thu ngân sách: Nền tảng từ sản xuất kinh doanh và doanh nghiệp trụ cột

[Video] Petrovietnam nộp ngân sách vượt 75% kế hoạch