Nghị quyết 109: Kích hoạt hai “mũi nhọn” điện hạt nhân và điện gió ngoài khơi

15:01 | 20/04/2026

16 lượt xem

(PetroTimes) - Không chỉ hướng đến hoàn thiện hạ tầng chiến lược, Nghị quyết 109/NQ-CP còn mở ra không gian chính sách mới cho điện hạt nhân và điện gió ngoài khơi, qua đó thu hút nguồn lực xã hội và khu vực tư nhân tham gia phát triển năng lượng quy mô lớn.

Việc Chính phủ ban hành Nghị quyết số 109/NQ-CP nhằm cập nhật, bổ sung Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Kết luận số 18-KL/TW cho thấy một bước điều chỉnh quan trọng về tư duy phát triển trong giai đoạn 2026-2030. Nghị quyết lần này đặt trong bối cảnh Việt Nam hướng tới mục tiêu tăng trưởng “hai con số”, đòi hỏi những động lực mới đủ mạnh, đủ dài hạn và đủ bền vững.

Trong tổng thể các giải pháp, năng lượng, đặc biệt là các nguồn năng lượng quy mô lớn, ổn định và xanh nổi lên như một trụ cột then chốt. Việc đưa điện hạt nhân và điện gió ngoài khơi vào danh mục các công trình hạ tầng chiến lược cần ưu tiên phát triển cho thấy sự dịch chuyển rõ rệt trong định hướng chính sách năng lượng quốc gia.

Nghị quyết 109: Kích hoạt hai “mũi nhọn” điện hạt nhân và điện gió ngoài khơi

Nghị quyết 109/NQ-CP mở ra không gian chính sách mới cho điện hạt nhân và điện gió ngoài khơi.

Trước hết, Nghị quyết 109 nhấn mạnh yêu cầu thống nhất tư duy, nhận thức và hành động trong toàn hệ thống chính trị nhằm hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng cao. Đây không chỉ là khẩu hiệu mà được cụ thể hóa bằng yêu cầu đổi mới quản trị thực thi, gắn trách nhiệm người đứng đầu với kết quả cụ thể của từng ngành, từng lĩnh vực. Trong bối cảnh đó, phát triển năng lượng không còn là câu chuyện riêng của ngành điện hay dầu khí, mà trở thành nền tảng cho toàn bộ nền kinh tế vận hành.

Để đáp ứng yêu cầu này, một trong những đột phá quan trọng được đặt ra là hoàn thiện đồng bộ thể chế phát triển, qua đó giải phóng sức sản xuất và huy động tối đa các nguồn lực xã hội. Nghị quyết nêu rõ việc chuyển mạnh phương thức quản lý nhà nước từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”, xây dựng hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn làm cơ sở cho việc đặt hàng, giao nhiệm vụ cho cả khu vực công và tư. Điều này đặc biệt có ý nghĩa với các lĩnh vực đòi hỏi vốn lớn, công nghệ cao và thời gian hoàn vốn dài như điện hạt nhân hay điện gió ngoài khơi.

Thực tế cho thấy, những rào cản về thể chế, thủ tục và môi trường đầu tư từ lâu đã là điểm nghẽn lớn đối với các dự án năng lượng quy mô lớn. Do đó, việc Nghị quyết 109 yêu cầu khẩn trương rà soát, sửa đổi và hoàn thiện hệ thống pháp luật liên quan đến đầu tư, đất đai, quy hoạch, xây dựng, thương mại… được xem là điều kiện tiên quyết để “mở đường” cho các dự án chiến lược. Khi các nút thắt về pháp lý được tháo gỡ, dòng vốn từ khu vực tư nhân và quốc tế sẽ có cơ hội chảy mạnh hơn vào lĩnh vực năng lượng.

Đáng chú ý, Nghị quyết đặt mục tiêu đưa môi trường đầu tư của Việt Nam vào nhóm 3 nước dẫn đầu ASEAN và nhóm 30 quốc gia hàng đầu thế giới vào năm 2028. Đây không chỉ là một chỉ tiêu về thứ hạng, mà còn là cam kết cải cách mạnh mẽ nhằm tạo dựng niềm tin cho doanh nghiệp. Với các dự án điện hạt nhân và điện gió ngoài khơi vốn đòi hỏi hàng chục tỷ USD đầu tư, yếu tố niềm tin và sự ổn định chính sách đóng vai trò đặc biệt quan trọng.

Trong bức tranh đó, điện hạt nhân được nhìn nhận như một nguồn điện nền có khả năng cung cấp công suất lớn, ổn định và không phát thải carbon trong quá trình vận hành. Việc tái khởi động định hướng phát triển điện hạt nhân không chỉ giúp đa dạng hóa nguồn cung năng lượng, mà còn góp phần đảm bảo an ninh năng lượng trong dài hạn, khi các nguồn nhiên liệu hóa thạch ngày càng chịu áp lực về môi trường và chi phí.

Cùng với đó, điện gió ngoài khơi lại mở ra một không gian phát triển hoàn toàn mới cho năng lượng tái tạo tại Việt Nam. Với lợi thế bờ biển dài và tiềm năng gió lớn, lĩnh vực này được kỳ vọng sẽ thu hút mạnh mẽ các nhà đầu tư quốc tế, đồng thời tạo ra chuỗi giá trị công nghiệp mới, từ sản xuất thiết bị đến dịch vụ kỹ thuật và vận hành. Việc đưa điện gió ngoài khơi vào danh mục hạ tầng chiến lược cho thấy Chính phủ đã nhận diện rõ vai trò của nguồn năng lượng này trong quá trình chuyển dịch xanh.

Ở góc độ quản trị, Nghị quyết cũng nhấn mạnh việc nâng cao hiệu quả tổ chức thi hành pháp luật, chuyển từ tư duy “tốt trong văn bản” sang “tốt trong cuộc sống”. Điều này đặc biệt quan trọng đối với các dự án năng lượng lớn, nơi mà khoảng cách giữa chính sách và thực thi thường là nguyên nhân dẫn đến chậm tiến độ hoặc đội vốn.

Có thể thấy, Nghị quyết 109/NQ-CP không chỉ đặt ra các mục tiêu tăng trưởng đầy tham vọng, mà còn từng bước định hình lại cấu trúc nền kinh tế theo hướng hiện đại, bền vững và dựa trên đổi mới sáng tạo. Trong đó, việc “kích hoạt” hai mũi nhọn điện hạt nhân và điện gió ngoài khơi không chỉ mang ý nghĩa về năng lượng, mà còn là phép thử đối với năng lực cải cách thể chế, huy động nguồn lực và quản trị phát triển của Việt Nam trong giai đoạn tới.

Nếu các cơ chế, chính sách được triển khai đồng bộ và hiệu quả, hai lĩnh vực này hoàn toàn có thể trở thành động lực mới, góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số, đồng thời nâng cao vị thế của Việt Nam trong bản đồ năng lượng khu vực và thế giới.