Mỹ siết mạng lưới giúp Iran né trừng phạt dầu mỏ

Theo Bộ Tài chính Mỹ, cặp đôi có trụ sở tại Chandigarh, Ấn Độ, đã thành lập các cơ quan đăng ký tàu biển và tổ chức phân cấp hàng hải giả mạo, cung cấp cờ tàu cùng giấy chứng nhận không hợp pháp để giúp các tàu bị trừng phạt tiếp tục vận chuyển dầu mỏ Iran.

Các biện pháp trừng phạt mới cũng nhắm vào một số cá nhân và doanh nghiệp tại Thổ Nhĩ Kỳ có liên quan đến việc hỗ trợ đội tàu bí mật của Iran - mạng lưới tàu được sử dụng để vận chuyển dầu nhằm né tránh các lệnh cấm vận quốc tế.

Động thái này nằm trong khuôn khổ chiến dịch Operation Economic Outcast của chính quyền Trump, nhằm bóp nghẹt nguồn thu từ dầu mỏ mà Iran sử dụng để tài trợ cho cuộc chiến với Mỹ và Israel.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cảnh báo Washington sẽ trừng phạt bất kỳ tổ chức hay cá nhân nào tiếp tục hỗ trợ chính quyền Iran, dù thông qua đường bộ, đường biển hay đường hàng không.

Các tàu thuyền tại eo biển Hormuz, nhìn từ Musandam, Oman, ngày 3/11/2026. (Ảnh: RT)

Cách giúp Iran né lệnh trừng phạt

Theo cáo buộc của Mỹ, từ năm 2014, Sharma và Shahid đã giả danh cơ quan đăng ký tàu biển chính thức của Dominica dù không được quốc gia này ủy quyền.

Đến năm 2023, Sharma thành lập công ty Eswatini Maritime Affairs and International Ship Registry PTE tại Singapore, cung cấp dịch vụ đăng ký cờ tàu cho các phương tiện vận chuyển dầu mỏ Iran.

Cặp đôi còn bị cáo buộc tự nhận đại diện cho nhiều quốc gia như Guyana, Eswatini và Lào để cấp cờ tàu và chứng nhận hàng hải trái phép. Những giấy tờ giả mạo này giúp các tàu có liên hệ với quân đội Iran và các lực lượng thân Iran tiếp tục hoạt động, bất chấp lệnh trừng phạt quốc tế.

Mạng lưới của họ còn vận hành nhiều website giả mạo, quảng cáo dịch vụ đăng ký tàu biển, đào tạo và cấp chứng chỉ cho thuyền viên, cũng như phân cấp và kiểm định tàu dưới danh nghĩa nhiều quốc gia, trong đó có Aruba, Guyana, Mali, Mozambique, Malawi, Sint Maarten và Timor-Leste.

Sharma được cho là điều hành mạng lưới thông qua nhiều doanh nghiệp, chủ yếu đặt tại Ấn Độ, trong đó có Oceaniek Technologies India. Sau khi hoạt động bị chú ý, Shahid tiếp quản một phần đế chế kinh doanh của hai vợ chồng, bao gồm các công ty dịch vụ tài chính và nền tảng phát trực tuyến truyền thông.

Trước sức ép dư luận, Sharma đã đóng cửa một số cơ quan đăng ký tàu giả mạo, trong đó có Laos Ship Registry và Maritime Safety Administration - tổ chức từng tự nhận cung cấp dịch vụ đăng ký tàu cho Guyana.

Ngoài vợ chồng người Ấn Độ, Bộ Tài chính Mỹ cũng đưa Fugo Ground Services Inc., một công ty có trụ sở tại Thổ Nhĩ Kỳ, vào danh sách trừng phạt vì liên tục hỗ trợ ngành hàng không Iran vốn đang chịu nhiều lệnh cấm vận.

Vì sao Mỹ tiếp tục siết trừng phạt Iran vào lúc này?

Các biện pháp trừng phạt được công bố chỉ một ngày sau khi đảng Dân chủ giành chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ. Kết quả này phản ánh sự bất mãn của cử tri đối với cuộc chiến Iran và ảnh hưởng của nó đến chi phí sinh hoạt.

Dù Tổng thống Trump thừa nhận xung đột Iran góp phần khiến đảng Cộng hòa thất bại, ông vẫn khẳng định quyết định sử dụng sức mạnh quân sự là cần thiết.

Theo Brett Erickson, Giám đốc điều hành Obsidian Risk Advisors, việc Washington tiếp tục áp đặt các biện pháp trừng phạt mới cho thấy chính quyền Mỹ chưa có ý định giảm căng thẳng, mà vẫn muốn gia tăng sức ép kinh tế lên Tehran.

Bộ Tài chính Mỹ cho biết mục tiêu của chiến dịch là làm suy yếu nền kinh tế Iran, đẩy đồng rial xuống mức thấp kỷ lục và gây thêm sức ép lên lạm phát trong nước.

Như vậy, bất chấp thất bại trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ và sức ép trong nước, chính quyền Trump vẫn tiếp tục theo đuổi chiến lược bóp nghẹt nguồn thu dầu mỏ của Iran thông qua việc nhắm vào các mạng lưới trung gian giúp Tehran né tránh lệnh trừng phạt.

Marc Rich - Huyền thoại trên thị trường dầu mỏ hiện đại

Xung đột ở Trung Đông đe dọa an ninh huyết mạch dầu quan trọng nhất thế giới

Giới buôn bán dầu mỏ lao đao vì thị trường đầy biến động