Mỹ lại không kích Iran, vô hiệu giấy phép bán dầu

Eo biển Hormuz.

Động thái mới nhất của Mỹ khiến thỏa thuận hòa bình vốn đã mong manh giữa hai bên thêm nguy cơ đổ vỡ, sau hàng loạt vụ tấn công nhằm vào tàu thuyền ở eo biển Hormuz.

Trong tuyên bố trên mạng xã hội X, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết các cuộc tấn công mới của Mỹ nhằm đáp trả việc Iran tấn công tàu thương mại qua eo biển Hormuz.

Trước đó vài giờ, Bộ Tài chính Mỹ thông báo sẽ chặn các thương vụ bán dầu mới của Iran sau ngày 7/7. Thực tế, cơ chế cho phép Iran bán dầu ra thị trường là một trong những nhượng bộ quan trọng mà Washington đưa ra để khuyến khích Tehran tuân thủ thỏa thuận mở cửa trở lại eo biển Hormuz.

Một quan chức Mỹ tiết lộ rằng, trong đợt tấn công mới này, lực lượng Mỹ tập trung vào các hệ thống phòng không và bệ phóng vũ khí của Iran. Hãng thông tấn Mehr của Iran đưa tin nhiều tiếng nổ được nghe thấy gần eo biển Hormuz.

Những ngày gần đây, Mỹ và Iran liên tục cáo buộc nhau vi phạm lệnh ngừng bắn. Washington cho rằng Tehran đứng sau các vụ tấn công nhằm vào tàu thương mại ở eo biển Hormuz trong 24 giờ qua. Đây là đợt tấn công dồn dập nhất kể từ khi thỏa thuận hòa bình tạm thời có hiệu lực.

Trong khi đó, Iran cho rằng chiến dịch quân sự của Mỹ và việc Washington thu hồi giấy phép bán dầu đều vi phạm thỏa thuận giữa hai bên. Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi tuyên bố Tehran sẽ có hành động đáp trả.

Theo bản ghi nhớ mà Mỹ và Iran ký kết, hai nội dung then chốt là Tehran chấm dứt các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại tại eo biển Hormuz và Washington áp dụng quy chế miễn trừ trong 60 ngày để Iran có thể bán dầu.

Thỏa thuận này nhằm tạo thêm thời gian cho các cuộc đàm phán chi tiết hơn về tương lai chương trình hạt nhân của Iran và hoạt động đi lại qua eo biển Hormuz.

Ngay cả trước các diễn biến mới nhất, biên bản ghi nhớ cũng chỉ được duy trì trong trạng thái mong manh. Hồi cuối tháng 6 vừa qua, Iran cũng đã tấn công một tàu container treo cờ Singapore ở eo biển Hormuz, khiến Mỹ đáp trả và kéo theo một loạt vụ tấn công qua lại giữa hai bên.

Tehran nhiều lần tuyên bố sẽ không cho phép tàu thuyền đi qua tuyến hàng hải này nếu không có sự cho phép của Iran. Tuy nhiên, nước này phủ nhận liên quan đến vụ tấn công khác nhằm vào một tàu có liên hệ với Qatar.

Các cuộc tấn công mới nhất cho thấy tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz vẫn đối mặt với rủi ro lớn, ngay cả khi lực lượng quân sự đang bảo vệ những tàu chọn di chuyển theo tuyến qua eo biển này gần bờ biển Oman.

Theo Đô đốc Daryl Caudle, Tư lệnh Hải quân Mỹ, Iran đang tìm cách hướng tàu thương mại về phía bờ biển nước này và ngăn các tàu sử dụng tuyến đường phía Oman.

"Iran đã rải thủy lôi ở eo biển Hormuz nhằm buộc tàu thuyền phải đi gần phía Iran hơn. Mục tiêu của Tehran là ép hoạt động vận tải biển đi vào phần eo biển Hormuz thuộc phía họ", ông Caudle nói khi trả lời phỏng vấn Bloomberg.

Các động thái của Mỹ diễn ra đúng lúc dòng chảy dầu và sản lượng dầu từ vịnh Ba Tư bắt đầu trở lại gần mức trước khi xảy ra xung đột.

Trước đó, việc Washington cho phép Iran bán dầu đã góp phần xoa dịu lo ngại của nhà đầu tư về nguy cơ thiếu hụt nguồn cung, qua đó giúp giá dầu hạ nhiệt.

Giao tranh có nguy cơ bùng phát trở lại, cùng mối đe dọa mới đối với dòng chảy năng lượng qua eo biển Hormuz, có thể một lần nữa khiến thị trường năng lượng toàn cầu biến động mạnh.