Chủ nhật 25/08/2019 18:20

Giải tỏa công suất điện gió, điện mặt trời

12:13 | 16/07/2019

|
Tại Hội nghị vận hành các nhà máy điện mặt trời và điện gió tại Ninh Thuận, Bình Thuận mới đây, ông Trần Đình Nhân - Tổng giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) chia sẻ: Với mức giá ưu đãi, các nhà máy điện gió, điện mặt trời được đầu tư ồ ạt trong thời gian ngắn. Hệ thống điện đang thiếu hụt nguồn cung, nhưng nhà máy lại không thể phát hết công suất.

Điện mặt trời, điện gió phát triển nóng

Tính đến cuối tháng 6-2019, cả nước có 89 nhà máy điện gió và điện mặt trời, với tổng công suất đặt 4.543,8 MW, chiếm 8,3% tổng công suất của hệ thống điện quốc gia. Con số này đã vượt xa so với dự kiến của Quy hoạch điện VII điều chỉnh (chỉ có 850 MW điện mặt trời vào năm 2020). Trong đó, riêng 2 tỉnh Ninh Thuận và Bình Thuận hiện có 38 nhà máy điện gió, điện mặt trời, với tổng công suất đặt 2.027 MW. Dự kiến, đến tháng 12-2020, công suất điện gió và điện mặt trời ở 2 tỉnh này sẽ tăng lên 4.240 MW.

giai toa cong suat dien gio dien mat troi
Nhà máy Điện mặt trời Phước Hữu - Điện lực 1 tại thôn Hậu Sanh, xã Phước Hữu, huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận

Trong khi nguồn công suất tại chỗ rất lớn thì nhu cầu phụ tải của Ninh Thuận và Bình Thuận lại rất nhỏ. Theo tính toán cân bằng công suất của Trung tâm Điều độ hệ thống điện Quốc gia (A0), nhu cầu phụ tải điện tại tỉnh Ninh Thuận từ nay đến tháng 12-2020 chỉ dao động 100-115 MW và Bình Thuận 250-280 MW. Chính vì vậy, công suất cần phải truyền tải từ 2 địa phương này rất lớn, với Ninh Thuận là 1.000-2.000 MW, Bình Thuận 5.700-6.800 MW (bao gồm cả các nguồn điện truyền thống).

Sự phát triển nóng điện gió, điện mặt trời đã dẫn tới thực trạng đa số các đường dây, TBA 110-500kV trên địa bàn hai tỉnh đều quá tải, trong đó có đường dây quá tải lên đến 360%. Mức mang tải của các đường dây còn tiếp tục tăng lên trong thời gian tới.

Ông Nguyễn Đức Cường - Giám đốc A0 - cho hay, ngay từ đầu, việc quá tải lưới điện đã được EVN/A0 cảnh báo tới các chủ đầu tư rất công khai, minh bạch. Hiện nay, EVN/A0 đã áp dụng mọi giải pháp, sáng tạo, nghiên cứu để tạo điều kiện cho các nhà máy được phát điện ở mức tối đa.

Đại diện Cục Điều tiết điện lực (Bộ Công Thương) cũng khẳng định, phần lớn các chủ đầu tư điện mặt trời ở khu vực Ninh Thuận, Bình Thuận đều đã biết trước việc quá tải lưới truyền tải và phải tiết giảm công suất. Việc cần làm trước mắt là tìm giải pháp để đẩy nhanh các dự án lưới điện truyền tải.

Cắt giảm công suất phát

Việc quá tải hệ thống lưới truyền tải điện buộc A0 phải cắt giảm công suất của các nhà máy điện gió, điện mặt trời ở một số thời điểm, nhằm bảo đảm an toàn cho hệ thống điện. Việc tăng/giảm công suất các nhà máy máy điện gió, điện mặt trời đều được A0 thực hiện theo quy định, bảo đảm tính công khai, minh bạch và kịp thời. Đặc biệt, A0 cũng ứng dụng phần mềm tự động điều chỉnh công suất (AGC), trực tiếp điều khiển công suất các nhà máy, nhằm duy trì trao lưu công suất trong ngưỡng cho phép.

Theo ông Nguyễn Đức Cường, EVN/A0 cũng mong muốn được phát hết công suất nguồn điện gió, điện mặt trời, bởi giá điện gió, điện mặt trời dù có đắt (2.086 đồng/kWh) nhưng vẫn rẻ hơn nhiệt điện dầu (3.000-5.000 đồng/kWh). Trong khi đó, hiện nay EVN vẫn đang phải huy động nhiệt điện dầu để đáp ứng nhu cầu phụ tải. Trong chế độ huy động nguồn điện, các nguồn năng lượng tái tạo cũng luôn được ưu tiên huy động tối đa theo quy định.

Tại hội nghị, A0 cũng cho hay, con số cắt giảm 60% công suất như một số chủ đầu tư nêu ra và đang được đăng tải trên các phương tiện thông tin đại chúng chỉ là con số ở một số thời điểm nhất định. Nếu tính trung bình ngày, trong tháng 6 và tháng 7-2019, công suất cắt giảm chỉ dao động ở mức 30 - 35%.

“Chúng tôi đã dồn toàn lực trong thời gian qua để mong các nhà máy điện gió, điện mặt trời đưa vào vận hành, bổ sung công suất cho hệ thống. Nhưng hiện nay phải giảm công suất do quá tải lưới điện, đó là điều mà EVN/A0 không hề mong muốn”, ông Cường khẳng định.

Giải pháp nào?

Đại diện chủ đầu tư Nhà máy Điện mặt trời Phước Mỹ (Ninh Thuận) chia sẻ, các nhà máy điện mặt trời từ khi khởi công xây dựng đến khi đi vào vận hành trong thời gian rất ngắn, sự hỗ trợ hết mình của EVN, A0, Công ty Mua bán điện trong thời gian qua có ý nghĩa rất quan trọng. Có những thời điểm nhà máy cần thử nghiệm, dù đăng ký thời gian rất sát, nhưng EVN vẫn thực hiện kịp thời, kể cả ngày cuối tuần, thậm chí trong kỳ nghỉ lễ. Những nỗ lực của EVN và các doanh nghiệp là không thể phủ nhận. Tuy nhiên, nếu tình trạng quá tải kéo dài thì tất cả các bên đều bị thiệt hại. Thời gian tới, rất cần sự chung tay giữa Bộ Công Thương, chính quyền các địa phương, chủ đầu tư, EVN... để tháo gỡ các vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ các dự án lưới điện truyền tải nhằm giải tỏa hết công suất của các nhà máy, bổ sung thêm nguồn điện cho đất nước.

Cũng theo Trần Đình Nhân - Tổng giám đốc EVN - triển khai một dự án điện mặt trời chỉ mất khoảng 6 tháng, thậm chí trong thời gian ngắn hơn. Có dự án cách đây 2 tháng là bãi đất trống, hiện đã đóng điện thành công. Trong khi đó, để thực hiện một dự án lưới điện truyền tải 220kV, 500kV mất khoảng 3-5 năm. Do đó, song song với nỗ lực tối đa của EVN, để triển khai nhanh nhất có thể các dự án giải tỏa công suất các nhà máy điện gió, điện mặt trời đang vận hành, ông Trần Đình Nhân mong muốn nhận được sự chia sẻ, hỗ trợ từ chính quyền các địa phương và các chủ đầu tư.

Ông Trần Đình Nhân cho hay, EVN xác định việc giải tỏa công suất các dự án năng lượng tái tạo là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng. Thời gian qua, EVN đã chỉ đạo quyết liệt Tổng Công ty Truyền tải điện Quốc gia, Tổng Công ty Điện lực miền Nam đẩy nhanh tiến độ các dự án lưới điện. Đồng thời, lãnh đạo EVN cũng đã làm việc với lãnh đạo các địa phương nhằm đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng cho các dự án giải tỏa công suất. Tuy nhiên, hiện nhiều dự án giải tỏa công suất vẫn còn gặp nhiều khó khăn do các vướng mắc về thủ tục...

Ngoài ra, để nhà máy điện mặt trời vận hành an toàn, tin cậy, EVN cũng đề nghị các chủ đầu tư hoàn thiện các nhược điểm kỹ thuật và hoàn thành các thử nghiệm theo yêu cầu; khẩn trương đầu tư và lắp đặt hệ thống dự báo công suất phát các nguồn điện mặt trời, điện gió, truyền số liệu về cấp điều độ.

Song song đó, các nhà máy điện gió trong khu vực Ninh Thuận, Bình Thuận như: Tuy Phong, Phú Lạc cần thiết lập kết nối và điều khiển với hệ thống AGC của các cấp điều độ, vừa giúp các nhà máy được huy động điện cao hơn so với phương án phân bổ cố định công suất theo phương thức ngày, vừa giúp A0 và các điều độ miền tự động hóa trong hoạt động vận hành hệ thống, bảo đảm công khai, minh bạch. Đặc biệt, cần nâng cao nhận thức và trình độ của các trưởng ca các nhà máy trong tuân thủ lệnh điều độ...

Theo A0, con số cắt giảm 60% công suất như một số chủ đầu tư nêu ra và đang được đăng tải trên các phương tiện thông tin đại chúng chỉ là con số ở một số thời điểm nhất định. Nếu tính trung bình ngày, trong tháng 6 và tháng 7-2019, công suất cắt giảm chỉ dao động ở mức 30-35%.

Nguyễn Thủy