Giá dầu thế giới "hạ nhiệt" tạm thời: Nguồn cung chưa cải thiện, rủi ro vẫn chực chờ

(Ảnh minh họa)

Nguyên nhân chủ yếu là những tín hiệu ngoại giao làm giảm phần bù rủi ro trong giá dầu, chứ chưa phải do nguồn cung dầu vật chất được cải thiện đáng kể. Tuy nhiên, các yếu tố hỗ trợ giá vẫn còn, khiến đợt giảm này có thể chỉ mang tính ngắn hạn.

Kỳ vọng đàm phán kéo giá dầu đi xuống

Tính đến 03 giờ 51 phút (GMT) ngày 29/10, giá dầu Brent giảm 1,22 USD/thùng, tương đương 1,1%, trong khi dầu WTI giảm 1,33 USD/thùng, tương đương 1,3%.

Động thái bán ra xuất hiện sau thông tin Phó Tổng thống Mỹ JD Vance được cho là đã gửi thư cho ông Mohsen Rezaei, Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran, thông qua các nhà trung gian Qatar vào khoảng ngày 25/10. Theo các nguồn tin, ông Vance đề xuất dẫn đầu phái đoàn Mỹ tham gia đàm phán trực tiếp với Iran, trong đó chương trình hạt nhân của Tehran sẽ được đưa ra ngay từ đầu.

Iran chưa chấp nhận đề xuất này. Một quan chức cấp cao của nước này gọi dự thảo do Qatar đưa ra là “những ý tưởng không thể chấp nhận được”, dù Ngoại trưởng Iran cho biết Tehran vẫn dành cơ hội cho ngoại giao.

Theo Yuki Takashima của Nomura, kỳ vọng đàm phán có thể được nối lại đã kích hoạt hoạt động bán dầu. Tuy nhiên, nguy cơ Mỹ hành động quân sự sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11 và các cuộc tấn công gia tăng của Houthi tiếp tục hạn chế đà giảm.

Diễn biến này cho thấy thị trường đang phản ứng với triển vọng đàm phán, chứ chưa phải một thỏa thuận thực tế. Giá dầu có thể nhanh chóng đảo chiều nếu kỳ vọng ngoại giao thay đổi.

Các cuộc tấn công của Houthi và nguy cơ quân sự tiếp tục hỗ trợ giá

Các hoạt động quân sự tại Trung Đông vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.

Ngày 7/10: Tên lửa Houthi tấn công sân bay Aden.

Ngày 28/10: Lực lượng chính phủ Yemen báo cáo một cuộc tấn công mới của Houthi nhằm vào sân bay Aden. Các cuộc tấn công cũng lan tới sân bay Ả Rập Xê-út, Riyadh và các cơ sở của Saudi Aramco. Houthi tuyên bố đã tấn công nhà máy lọc dầu lớn nhất Ả Rập Xê-út.

Sáng 29/10: Liên quân do Ả Rập Xê-út dẫn đầu cho biết đã đánh chặn một tên lửa đạn đạo Houthi hướng tới khu vực phía đông nước này.

Những diễn biến trên cho thấy nguy cơ gián đoạn nguồn cung và vận tải năng lượng vẫn hiện hữu. Các cuộc tấn công nhằm vào tuyến hàng hải Biển Đỏ trước đây cũng cho thấy xung đột khu vực có thể nhanh chóng làm thay đổi kỳ vọng của thị trường dầu mỏ toàn cầu.

Bên cạnh đó, giai đoạn sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ ngày 3/11 tiếp tục được xem là thời điểm có nguy cơ Mỹ tiến hành hành động quân sự nhằm vào Iran nếu đàm phán thất bại.

Do đó, giá dầu vẫn đối mặt với rủi ro tăng mạnh nếu xảy ra một cuộc tấn công mới hoặc sự cố nghiêm trọng tại vùng Vịnh.

Bài học từ đợt căng thẳng Mỹ - Iran tháng 6/2025

Trong đợt leo thang căng thẳng với Iran vào tháng 6/2025, giá dầu Brent có lúc tăng lên 81,40 USD/thùng do lo ngại trả đũa quanh eo biển Hormuz. Tuy nhiên, giá giảm xuống dưới 68 USD/thùng khi lệnh ngừng bắn được duy trì.

Goldman Sachs khi đó đánh giá thị trường quyền chọn phản ánh xác suất gián đoạn hoạt động tại eo biển Hormuz chỉ khoảng 4%, một phần do các cuộc khủng hoảng trước đây hiếm khi gây tổn thất nguồn cung kéo dài. Dù vậy, ngân hàng này nhận định giá dầu Brent có thể tiến tới 90 USD/thùng nếu nguồn cung thực sự bị gián đoạn, trong khi JPMorgan đưa ra mức 120-130 USD/thùng cho các kịch bản Trung Đông cực đoan.

Giá dầu hiện cao hơn đáng kể so với thời điểm năm 2025, phản ánh mức độ rủi ro lớn hơn của cuộc xung đột hiện tại. Bài học quan trọng là xác suất xảy ra gián đoạn thấp không đồng nghĩa với ảnh hưởng của nó sẽ nhỏ.

Nguồn cung dầu Nga phục hồi nhưng chưa chắc làm tăng lượng dầu xuất khẩu

Các cuộc tấn công nhằm vào nhà máy lọc dầu Ryazan của Nga ngày 15/10 đã ảnh hưởng đến hoạt động chế biến. Theo JPMorgan, chưa có thêm cuộc tấn công nào được xác nhận kể từ đó, trong khi sản lượng chế biến dầu tại các nhà máy lọc dầu Nga đã phục hồi khoảng 350.000 thùng/ngày trong tuần trước, lên gần 4 triệu thùng/ngày.

Các nguồn tin của Reuters đưa ra mức cao hơn, khoảng 5 triệu thùng/ngày vào cuối tháng 10. Trong khi đó, sản lượng dầu thô của Nga giảm xuống khoảng 8,4 triệu thùng/ngày, mức thấp nhất kể từ năm 2003.

Việc các nhà máy lọc dầu hoạt động trở lại giúp giảm tình trạng thiếu hụt nhiên liệu thành phẩm. Tuy nhiên, các nhà máy này cũng tiêu thụ nhiều dầu thô trong nước hơn, trong khi lệnh trừng phạt, khó khăn hậu cần và thiệt hại cơ sở hạ tầng tiếp tục hạn chế xuất khẩu.

Vì vậy, hoạt động lọc dầu phục hồi không đồng nghĩa với việc nguồn cung dầu thô cho thị trường quốc tế sẽ tăng tương ứng.

Dữ liệu tồn kho Mỹ phát tín hiệu trái chiều

Số liệu của Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) trong tuần kết thúc ngày 23/10 cho thấy thị trường đang chịu ảnh hưởng từ nhiều yếu tố khác nhau.

Tỷ lệ sử dụng công suất lọc dầu giảm 0,6 điểm phần trăm, xuống 92,8%, sau khi duy trì trên 95% trong giai đoạn tháng 5 đến tháng 9. Trong khi đó, xuất khẩu dầu thô của Mỹ tăng 1,4 triệu thùng/ngày, lên 4,85 triệu thùng/ngày, hấp thụ một phần mức tăng sản lượng dầu trong nước lên khoảng 14 triệu thùng/ngày.

Các tín hiệu này không hoàn toàn cùng chiều: tồn kho xăng tăng có thể phản ánh nhu cầu yếu, trong khi tồn kho dầu thô và nhiên liệu chưng cất giảm lại hỗ trợ giá. Do đó, dữ liệu tồn kho chưa đủ để xác định xu hướng tiếp theo của thị trường dầu.

Ba kịch bản đối với giá dầu sau bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ

Diễn biến giá dầu trong thời gian tới phụ thuộc chủ yếu vào tiến trình ngoại giao và mức độ gián đoạn nguồn cung thực tế.

- Kịch bản giảm: Đàm phán Mỹ-Iran được nối lại và tiến triển tích cực, khiến phần bù rủi ro địa chính trị giảm.

- Kịch bản đi ngang, biến động mạnh: Ngoại giao chưa đạt kết quả rõ ràng, trong khi các cuộc tấn công tiếp diễn nhưng chưa gây gián đoạn nguồn cung lớn.

- Kịch bản tăng: Mỹ tiến hành hành động quân sự, xung đột lan rộng hoặc các cơ sở năng lượng và tuyến vận tải quan trọng bị gián đoạn, khiến nguồn cung thực tế sụt giảm.

Sản lượng dầu Mỹ ở mức khoảng 14 triệu thùng/ngày và xuất khẩu tăng là những yếu tố hạn chế đà tăng giá. Ngược lại, nguồn cung khu vực bị thắt chặt và thị trường nhiên liệu chưng cất còn căng thẳng tiếp tục hỗ trợ giá dầu.

Trong bối cảnh này, nhà đầu tư cần chú ý đến rủi ro giá biến động đột ngột, đặc biệt khi các thông tin địa chính trị có thể khiến thị trường phản ứng mạnh trong thời gian ngắn.

Tóm lại, đợt giảm giá ngày 29/10 chủ yếu phản ánh sự suy giảm tạm thời của phần bù rủi ro khi thị trường kỳ vọng khả năng đàm phán Mỹ-Iran được khôi phục. Tuy nhiên, các cuộc tấn công của Houthi, nguy cơ xung đột tại vùng Vịnh và những hạn chế đối với xuất khẩu dầu Nga vẫn chưa được giải quyết.

Điểm cần phân biệt là tin tức ngoại giao có thể làm thay đổi kỳ vọng, nhưng chỉ khi nguồn cung thực tế thay đổi, cán cân dầu mỏ mới thực sự được điều chỉnh. Thị trường sẽ tiếp tục theo dõi phản ứng của Tehran đối với dự thảo của Qatar trước ngày 3/11 và chính sách của Washington sau cuộc bầu cử.

Thỏa thuận Mỹ - Iran: Vì sao giá dầu giảm nhưng lạm phát vẫn kéo dài?

Mỹ - Iran chuẩn bị nối lại đàm phán, giá dầu giảm mạnh

Giá dầu giảm khi Ả Rập Xê-út cam kết duy trì dòng chảy xuất khẩu