Giá dầu hôm nay (7/10): Giảm mạnh khi nguồn cung Trung Đông phục hồi

Giá dầu thế giới đang chịu áp lực giảm đáng kể trong những giờ qua, khi thị trường bắt đầu đánh giá lại rủi ro thiếu hụt nguồn cung sau khi dòng dầu từ khu vực Trung Đông phục hồi mạnh hơn dự kiến.

Trong phiên 6/10, giá dầu Brent có thời điểm giảm hơn 2%, xuống dưới ngưỡng tâm lý 100 USD/thùng, trong khi dầu WTI lùi xuống vùng 87-88 USD/thùng. Đến khoảng 10h13 GMT, Brent giảm 1,70 USD, tương đương 1,7%, xuống 98,62 USD/thùng, còn WTI giảm 1,83 USD, tương đương 2,1%, xuống 87,60 USD/thùng.

Tâm điểm của thị trường hiện là sự cải thiện rõ rệt của dòng dầu xuất khẩu từ các nước vùng Vịnh, bất chấp chiến sự Mỹ - Israel - Iran vẫn chưa chấm dứt và hoạt động vận tải qua các tuyến hàng hải chiến lược vẫn đối mặt với nguy cơ bị tấn công.

Theo dữ liệu Vortexa được Reuters dẫn lại, tổng dòng dầu thô, condensate và nhiên liệu từ các nước vùng Vịnh, không tính Iran, trong tháng 9 đạt bình quân 19,2 triệu thùng/ngày, tương đương hơn 81% mức trước chiến tranh.

Đáng chú ý, xuất khẩu dầu thô và condensate đã phục hồi lên khoảng 91% mức trước chiến tranh, cho thấy các nhà xuất khẩu trong khu vực đang ngày càng thích nghi với những hạn chế tại eo biển Hormuz bằng cách điều chỉnh tuyến vận chuyển và phương thức logistics.

Ả Rập Xê-út đang đóng vai trò quan trọng nhất trong quá trình phục hồi này. Xuất khẩu dầu thô của nước này trong tháng 9 tăng thêm khoảng 4,2 triệu thùng/ngày so với tháng 8, lên 6,6 triệu thùng/ngày. Trong khi đó, lượng dầu được vận chuyển qua hệ thống đường ống Đông - Tây của Ả Rập Xê-út đã phục hồi lên khoảng 5,8 triệu thùng/ngày, giúp Riyadh giảm bớt sự phụ thuộc vào tuyến vận chuyển qua Hormuz. Diễn biến này đang làm giảm đáng kể phần bù rủi ro địa chính trị từng đẩy giá dầu lên trên 100 USD/thùng.

Một yếu tố khác đang tạo sức ép lên giá dầu là quyết định của Nhóm G7 về việc đưa thêm dầu thô và diesel từ các kho dự trữ khẩn cấp ra thị trường. G7 đã thống nhất giải phóng tổng cộng khoảng 100 triệu thùng dầu thô và diesel, đồng thời cam kết không áp đặt các hạn chế đối với xuất khẩu năng lượng. Động thái này giúp thị trường giảm bớt lo ngại về một cú sốc nguồn cung trong ngắn hạn, đặc biệt trong bối cảnh nguồn cung các sản phẩm lọc dầu như diesel vẫn đang rất căng thẳng.

Tuy nhiên, đà giảm của giá dầu vẫn bị hạn chế bởi một thực tế quan trọng: nguồn cung dầu thô đang phục hồi nhanh hơn nguồn cung sản phẩm dầu mỏ. Dữ liệu tháng 9 cho thấy xuất khẩu nhiên liệu tinh chế của khu vực Trung Đông mới chỉ đạt khoảng 60% mức trước khi xảy ra xung đột. Điều này lý giải tại sao giá dầu thô có thể giảm nhưng thị trường diesel và nhiên liệu máy bay vẫn chịu sức ép lớn. Chi phí vận chuyển dầu từ vùng Vịnh sang châu Á cũng đã tăng lên các mức kỷ lục mới, phản ánh việc thị trường vận tải biển vẫn thiếu dư địa dự phòng trước bất kỳ sự cố gián đoạn nào.

Ở chiều ngược lại, rủi ro địa chính trị vẫn là yếu tố khiến thị trường chưa thể hoàn toàn tin rằng giá dầu sẽ duy trì dưới 100 USD/thùng. Các cuộc tấn công nhằm vào tàu chở dầu tại khu vực Hormuz tiếp tục diễn ra, trong khi xung đột giữa lực lượng Ả Rập Xê-út và Houthi do Iran hậu thuẫn tại Yemen đang mở rộng quanh Bab el-Mandeb. Việc hai tuyến hàng hải Hormuz và Bab el-Mandeb cùng tiềm ẩn nguy cơ gián đoạn khiến các nhà giao dịch vẫn duy trì một mức "phí rủi ro" đáng kể trong giá dầu.

Đáng chú ý, Ả Rập Xê-út cũng vừa giảm giá bán chính thức dầu Arab Light cho thị trường châu Á trong tháng 11 xuống mức thấp nhất trong nhiều năm. Động thái này được xem là một tín hiệu cho thấy Riyadh đang ngày càng tự tin hơn về khả năng đưa dầu ra thị trường, đồng thời muốn bảo vệ thị phần trong bối cảnh nhu cầu tại các nhà máy lọc dầu châu Á chịu áp lực từ giá nguyên liệu cao. Cùng với việc các nhà máy lọc dầu độc lập Trung Quốc chuyển sang mua thêm dầu Iraq và Qatar để bù đắp sự sụt giảm nguồn cung Iran, thị trường đang cho thấy khả năng thích ứng đáng kể trước cú sốc địa chính trị.

Dù vậy, việc Iran gần như mất hoàn toàn khả năng xuất khẩu dầu vẫn là một biến số lớn. Reuters cho biết xuất khẩu dầu của Iran đã giảm về 0 do lệnh phong tỏa của Mỹ, trong khi Trung Quốc - khách hàng lớn của dầu Iran - đã phải tăng mạnh mua dầu Iraq và Qatar. Điều này cho thấy thị trường đang tái phân bổ nguồn cung thay vì đơn giản hấp thụ toàn bộ lượng dầu bị mất khỏi Iran.

Nhìn tổng thể, giá dầu đang chuyển từ trạng thái định giá cú sốc nguồn cung sang định giá khả năng thích ứng của thị trường. Việc dầu Trung Đông tiếp tục được đưa ra thị trường, Ả Rập Xê-út khôi phục công suất xuất khẩu và G7 chuẩn bị bổ sung nguồn cung từ kho dự trữ đang tạo sức ép rõ rệt lên các chuẩn Brent và WTI.