G7 xả kho dự trữ dầu: Giải pháp ngắn hạn trước áp lực nguồn cung

Việc G7 xả 100 triệu thùng dầu có khả năng giúp giảm áp lực lên thị trường, đặc biệt là dầu diesel. (Ảnh minh họa)

Ngày 2/10/2026, nhóm G7 công bố kế hoạch phối hợp với Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) để xả 100 triệu thùng dầu từ kho dự trữ khẩn cấp, bắt đầu ngay và kéo dài trong khoảng 4 tháng.

Một lượng đáng kể dầu diesel sẽ được đưa ra thị trường trong 20 ngày đầu tiên, nhằm giải quyết tình trạng thiếu nhiên liệu tinh chế đang diễn ra. Hiện chưa có thông tin chính xác về lượng dầu diesel, dầu thô và các sản phẩm dầu khác mà từng quốc gia sẽ đóng góp.

G7 cũng thống nhất: Phối hợp lịch bảo trì nhà máy lọc dầu để tránh quá nhiều nhà máy cùng ngừng hoạt động. Tăng công suất lọc dầu nếu có thể. Khuyến khích các nước khai thác và lọc dầu lớn tăng nguồn cung dầu diesel. Không áp dụng hạn chế xuất khẩu năng lượng giữa các nước G7. Có thể tiếp tục xả thêm diesel nếu thị trường vẫn chịu áp lực.

Vì sao dầu diesel mới là vấn đề lớn?

Vấn đề hiện nay không chỉ nằm ở dầu thô, mà chủ yếu là thiếu nhiên liệu thành phẩm, đặc biệt là dầu diesel.

Các hoạt động vận chuyển dầu và nhiên liệu bị ảnh hưởng bởi xung đột ở Trung Đông và tình trạng gián đoạn quanh eo biển Hormuz. Một số nhà máy lọc dầu của Nga cũng bị tấn công, trong khi Nga hạn chế xuất khẩu dầu diesel để bảo vệ nguồn cung trong nước. Trung Quốc cũng giảm mạnh xuất khẩu nhiên liệu trong tháng 10 để bảo vệ lượng dự trữ nội địa.

Khi nhiều nhà cung cấp lớn cùng giảm xuất khẩu, châu Âu, châu Á và các khu vực khác phải cạnh tranh để mua lượng nhiên liệu ít hơn. Điều này đặc biệt đáng lo vì dầu diesel được sử dụng cho xe tải, máy móc nông nghiệp, xây dựng và nhiều hoạt động vận chuyển hàng hóa. Giá dầu diesel tăng vì vậy có thể làm tăng chi phí thực phẩm, khai thác và toàn bộ chuỗi cung ứng, chứ không chỉ ảnh hưởng đến người lái xe.

Nếu chia đều 100 triệu thùng trong khoảng 4 tháng, lượng cung bổ sung trung bình sẽ vào khoảng 830.000 thùng/ngày. Tuy nhiên, thực tế sẽ không phân bổ đều vì dầu diesel được ưu tiên đưa ra thị trường sớm hơn.

Con số này đủ lớn để ảnh hưởng đến một thị trường đang thiếu nguồn cung. Tuy nhiên, loại dầu và vị trí của kho dự trữ quan trọng không kém tổng số lượng.

Một lượng diesel thành phẩm nằm gần cảng hoặc hệ thống phân phối có thể nhanh chóng đến tay người mua. Trong khi đó, dầu thô cần được đưa đến nhà máy lọc dầu rồi mới trở thành nhiên liệu sử dụng được. Vì vậy, thị trường vẫn đang chờ thông tin cụ thể về bao nhiêu trong 100 triệu thùng là dầu diesel và bao nhiêu là dầu thô.

Có nên cộng 100 triệu thùng với đợt xả dầu hồi tháng 3? Chưa thể khẳng định. Tháng 3/2026, IEA từng công bố kế hoạch xả 400 triệu thùng. Đến ngày 2/10, khoảng 325 triệu thùng trong số đó đã được đưa ra thị trường. Kế hoạch tháng 10 có tính đến những cam kết trước đó, nhưng chưa rõ 100 triệu thùng mới hoàn toàn bổ sung hay có một phần thuộc cam kết hồi tháng 3. Vì vậy, chưa nên cộng đơn giản 400 triệu và 100 triệu thành 500 triệu thùng.

Việc xả dầu có làm giá giảm không?

Có thể, nhưng không bảo đảm giá bán lẻ sẽ giảm ngay.

Nguồn dầu thô và dầu diesel bổ sung có thể: Giúp các nhà mua nhiên liệu dễ tìm được nguồn cung hơn. Giảm lo ngại về tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng hơn. Khiến các nhà giao dịch giảm mức giá họ sẵn sàng trả.

Sau khi thông tin về kế hoạch G7 xuất hiện, giá dầu diesel kỳ hạn tại Mỹ đã giảm khoảng 3,25%, trong khi giá diesel kỳ hạn tại châu Âu giảm khoảng 5,75%. Giá dầu tại Mỹ cũng giảm khoảng 2%.

Tuy nhiên, giá kỳ hạn giảm không đồng nghĩa với việc giá tại cây xăng giảm ngay. Nhiên liệu vẫn phải được lấy khỏi kho, vận chuyển, phân phối và thay thế lượng hàng mà doanh nghiệp đã mua trước đó với giá cao hơn.

Người tiêu dùng có được mua nhiên liệu rẻ hơn không? Khả năng cao là một phần người tiêu dùng sẽ được hưởng lợi, nhưng mức độ và thời điểm khác nhau tùy từng quốc gia. Dầu diesel có thể phản ứng trước vì đây là loại nhiên liệu được G7 ưu tiên. Nếu giá bán buôn giảm và nguồn cung nhanh chóng đến đúng thị trường, giá bán lẻ có thể giảm theo.

Tuy nhiên, giá tại cây xăng còn phụ thuộc vào: Chi phí lọc dầu và vận chuyển. Chi phí lưu kho. Thuế. Biên lợi nhuận của doanh nghiệp. Tỷ giá. Chính sách trợ giá hoặc điều tiết giá của từng nước. Do đó, giá dầu thế giới giảm không có nghĩa giá nhiên liệu tại cây xăng sẽ giảm tương ứng và ngay lập tức.

Điều gì có thể khiến giá tăng trở lại?

Việc xả kho dự trữ chỉ giải quyết thiếu hụt trong ngắn hạn, chứ không xử lý được nguyên nhân gốc rễ.

Vì điều đó không thể: Khôi phục các nhà máy lọc dầu bị hư hại. Bảo đảm các tuyến vận chuyển dầu hoạt động bình thường. Buộc Nga hoặc Trung Quốc tăng xuất khẩu. Ngăn chặn những diễn biến mới ở Trung Đông. Tạo thêm công suất lọc dầu khi các nhà máy đang thiếu khả năng hoạt động.

Nếu các vấn đề này tiếp tục, nguồn dầu được xả ra có thể chỉ bù đắp một phần lượng cung bị mất. Giá có thể giảm trong thời gian đầu rồi tăng trở lại khi lượng dầu dự trữ được hấp thụ hết.

Ngoài ra, kho dự trữ khẩn cấp cũng có giới hạn. Sau khi xả dầu, các nước cuối cùng sẽ phải mua lại để bổ sung kho.

Cần theo dõi gì tiếp theo? Ba thông tin quan trọng nhất là: Bao nhiêu trong 100 triệu thùng là diesel thành phẩm. Nguồn nhiên liệu sẽ được đưa ra thị trường nhanh đến mức nào. Bao nhiêu nguồn cung thực sự là bổ sung mới, thay vì chỉ hoàn thành các cam kết từ tháng 3.

Ngoài ra cần theo dõi hoạt động của các nhà máy lọc dầu, chính sách xuất khẩu của Nga và Trung Quốc, cũng như tình hình vận chuyển qua eo biển Hormuz.

Tóm lại, việc G7 xả 100 triệu thùng dầu có khả năng giúp giảm áp lực lên thị trường, đặc biệt là dầu diesel, và có thể khiến giá bán buôn giảm trước.

Tuy nhiên, không nên kỳ vọng giá nhiên liệu tại cây xăng sẽ giảm mạnh hoặc lâu dài. Mức giảm còn phụ thuộc vào nguồn dầu diesel thực tế được đưa ra, tình trạng các nhà máy lọc dầu, hoạt động vận chuyển, chính sách xuất khẩu và thuế, tỷ giá ở từng quốc gia.

Nói ngắn gọn, giá nhiên liệu có khả năng hạ nhiệt hơn là giảm mạnh. Đợt xả kho này có thể giúp thị trường “mua thêm thời gian”, nhưng để giá giảm bền vững, các vấn đề về nguồn cung, lọc dầu và vận chuyển cũng phải được giải quyết.

Vì sao kho dự trữ của Mỹ không còn đủ sức chống đỡ cú sốc dầu mỏ tiếp theo?

Dòng dầu qua Hormuz phục hồi, thị trường vẫn chịu nhiều sức ép

Nhật Bản chưa có kế hoạch tiếp tục xả dầu thô từ kho dự trữ quốc gia