Đổi mới mạnh mẽ công tác hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì phiên họp.

Trình bày Tờ trình của Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng nhấn mạnh, việc sửa đổi Pháp lệnh là cần thiết nhằm thể chế hóa kịp thời chủ trương của Đảng và Nhà nước về đổi mới công tác xây dựng, thi hành pháp luật, đặc biệt là yêu cầu đổi mới mạnh mẽ hoạt động hợp nhất VBQPPL để đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, bền vững của đất nước trong giai đoạn mới.

Theo Bộ trưởng Bộ Tư pháp, dự thảo Pháp lệnh gồm 2 điều, sửa đổi nội dung của 8/20 điều hiện hành, bổ sung mới Điều 17a và bãi bỏ Phụ lục hướng dẫn kỹ thuật trình bày văn bản hợp nhất.

Một trong những điểm mới đáng chú ý là mở rộng phạm vi hợp nhất VBQPPL đối với cơ quan nhà nước ở địa phương; đồng thời quy định văn bản hợp nhất được viện dẫn, sử dụng chính thức trong quá trình áp dụng và thi hành pháp luật.

Dự thảo cũng sửa đổi các quy định về thẩm quyền hợp nhất đối với văn bản của chính quyền địa phương; bổ sung trách nhiệm của cơ quan chủ trì soạn thảo phải trình dự thảo văn bản hợp nhất cùng với dự thảo văn bản sửa đổi, bổ sung khi trình cấp có thẩm quyền thông qua hoặc ban hành.

Đáng chú ý, dự thảo quy định rút ngắn và cụ thể hóa thời hạn hợp nhất văn bản. Theo đó, đối với văn bản ở Trung ương, thời hạn ký xác thực văn bản hợp nhất là 15 ngày kể từ ngày văn bản sửa đổi, bổ sung được công bố hoặc ban hành. Với văn bản của chính quyền địa phương, việc hợp nhất phải hoàn thành trước ngày văn bản sửa đổi, bổ sung có hiệu lực 3 ngày. Trường hợp văn bản có hiệu lực ngay từ ngày thông qua hoặc ban hành thì văn bản hợp nhất phải được ký xác thực chậm nhất cùng ngày có hiệu lực.

Dự thảo Pháp lệnh cũng bổ sung quy định về đăng tải văn bản hợp nhất trên Công báo điện tử và Cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật, bảo đảm văn bản hợp nhất được đăng tải đồng thời với văn bản sửa đổi, bổ sung.

Đặc biệt, dự thảo sửa đổi Điều 10 theo hướng tăng cường trách nhiệm của các cơ quan trong công tác hợp nhất văn bản, đồng thời thể chế hóa chủ trương ứng dụng khoa học công nghệ và trí tuệ nhân tạo trong hoạt động hợp nhất VBQPPL.

Ngoài ra, Điều 17a được bổ sung nhằm quy định việc hợp nhất văn bản trong nhiều trường hợp phát sinh thực tiễn như: văn bản được sửa đổi bởi văn bản không phải văn bản sửa đổi, bổ sung một số điều; văn bản có nội dung đính chính; hoặc bị bãi bỏ một phần, hết hiệu lực một phần theo quy định của Luật Ban hành VBQPPL.

Dự kiến, Pháp lệnh sẽ có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu trình bày Báo cáo thẩm tra dự án Pháp lệnh

Thẩm tra dự án Pháp lệnh, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cùng các cơ quan của Quốc hội thống nhất cao với sự cần thiết sửa đổi, bổ sung Pháp lệnh Hợp nhất VBQPPL.

Theo ông Phan Chí Hiếu, nội dung dự thảo cơ bản thể chế hóa chủ trương đổi mới mạnh mẽ công tác hợp nhất VBQPPL theo Kết luận số 09-KL/TW của Bộ Chính trị, phù hợp với Hiến pháp và bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật.

Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục hoàn thiện quy định về viện dẫn và sử dụng văn bản hợp nhất để thể hiện đầy đủ tinh thần của Kết luận số 09-KL/TW, theo đó văn bản hợp nhất cần là căn cứ chính thức không chỉ trong áp dụng mà cả trong viện dẫn pháp luật.

Về thời điểm trình văn bản hợp nhất, đa số ý kiến tán thành việc trình đồng thời với dự thảo văn bản sửa đổi, bổ sung nhằm nâng cao tính kịp thời và đồng bộ. Dù vậy, cơ quan thẩm tra cũng lưu ý việc một văn bản sửa đổi nhiều văn bản khác nhau có thể phát sinh số lượng lớn văn bản hợp nhất phải trình kèm, tạo áp lực lớn về thời gian và kỹ thuật thực hiện.

Đối với thẩm quyền ký xác thực văn bản hợp nhất, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cơ bản tán thành việc giao Tổng Thư ký Quốc hội - Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội ký xác thực đối với văn bản do Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành.

Riêng đối với văn bản do Chủ tịch nước, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành, dự thảo quy định người đứng đầu cơ quan chủ trì soạn thảo thực hiện ký xác thực văn bản hợp nhất. Tuy nhiên, một số ý kiến đề nghị cân nhắc giao Bộ Tư pháp làm đầu mối tập trung để bảo đảm tính chuyên nghiệp, thống nhất về kỹ thuật hợp nhất, cũng như thuận lợi cho công tác rà soát, cập nhật cơ sở dữ liệu pháp luật.

Một số ý kiến khác cũng đề xuất nghiên cứu phương án giao Chủ tịch UBND ký xác thực văn bản hợp nhất đối với cả văn bản do HĐND ban hành nhằm thuận lợi hơn trong việc quản lý thống nhất hệ thống văn bản ở địa phương.

Liên quan thời hạn hợp nhất, nhiều ý kiến đề nghị quy định rõ việc hợp nhất và ký xác thực văn bản phải hoàn thành trước hoặc chậm nhất vào ngày văn bản sửa đổi, bổ sung có hiệu lực thi hành để bảo đảm tính liên tục, đồng bộ trong áp dụng pháp luật.

Đề xuất thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương: Tạo cực tăng trưởng mới cho vùng phía Nam

Chính thức thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương

Quốc hội thông qua luật sửa đổi 4 Luật thuế, tạo dư địa điều hành linh hoạt

Quốc hội thông qua Nghị quyết kế hoạch 5 năm, đặt mục tiêu tăng trưởng GDP trên 10%