Dầu khí toàn cầu năm 2025 qua tranh biếm họa

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ban hành một loạt sắc lệnh hành pháp về năng lượng sau lễ nhậm chức. (Ảnh: UPSTREAM/RYTIS DAUKANTAS)

Tháng 1

Kể từ khi trở lại Nhà Trắng vào tháng 1, Tổng thống Mỹ Donald Trump nhanh chóng trở thành nhân vật trung tâm chi phối bức tranh chính trị và năng lượng toàn cầu. Ngay trong ngày nhậm chức, ông đã ký hàng loạt sắc lệnh hành pháp liên quan đến năng lượng, cho thấy những cam kết trong chiến dịch tranh cử đã được hiện thực hóa. Các quyết định này trải rộng từ khoan dầu ngoài khơi, xuất khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG), khai thác tài nguyên tại Alaska cho đến việc điều chỉnh Đạo luật Giảm Lạm phát (IRA) - chương trình trọng tâm của chính quyền người tiền nhiệm Joe Biden.

Sự xuất hiện của công nghệ mới của DeepSeek - được cho là tiêu thụ ít năng lượng hơn so với các đối thủ lâu đời - đã thử thách những kỳ vọng lâu nay rằng các trung tâm dữ liệu sẽ thúc đẩy nhu cầu sử dụng điện khí trong thời gian ngắn sắp tới. (Ảnh: UPSTREAM/RYTIS DAUKANTAS)

Tháng 2

Sự xuất hiện của start-up AI Trung Quốc DeepSeek, được xem là mang tính đột phá, đã kéo cổ phiếu các nhà khai thác khí tự nhiên của Mỹ đi xuống. Diễn biến này phản ánh việc giới đầu tư ngày càng gắn triển vọng nhu cầu khí đốt với tốc độ mở rộng của các trung tâm dữ liệu. Theo ước tính của các nhà phân tích Jefferies, riêng các trung tâm dữ liệu tại Mỹ có thể chiếm khoảng 14% mức tăng thêm nhu cầu khí đốt trong giai đoạn 2025-2030.

Tháng 3

Những tháng đầu năm 2025 mang lại tín hiệu tích cực cho các nhà khai thác tại Biển Bắc của Anh, khi chính phủ phát đi thông điệp cho thấy cách tiếp cận thực tế hơn. Doanh thu từ dầu khí Biển Bắc tiếp tục đóng vai trò quan trọng đối với ngân sách, với Offshore Energies UK (OEUK) ước tính khu vực này có thể thu hút tới 50 tỷ bảng Anh (65 tỷ USD) đầu tư trong 5 năm tới nếu môi trường đầu tư thuận lợi. Doanh nghiệp hoan nghênh sự thay đổi về mặt thông điệp chính sách, dù làn sóng mua bán - sáp nhập và tái cấu trúc vẫn tiếp diễn nhằm ứng phó với Thuế Lợi nhuận Năng lượng (EPL), yếu tố đang khiến không ít công ty cân nhắc rời khỏi khu vực.

Bất chấp sự sôi động ngày càng tăng của thị trường Biển Bắc thuộc Anh, ngành công nghiệp này vẫn tập trung sự chú ý vào kế hoạch của chính phủ về Thuế Lợi nhuận Năng lượng. (Ảnh: UPSTREAM/RYTIS DAUKANTAS)

Tháng 4

Các mức thuế do ông Trump áp đặt tiếp tục tạo ra bất định cho kinh tế toàn cầu, và thị trường dầu mỏ trở thành một trong những tâm điểm chịu ảnh hưởng. Trung Quốc là mục tiêu chính, nhưng việc xuất khẩu năng lượng của Mỹ sang nước này sụt giảm mạnh, sau đó đã bộc lộ giới hạn trong cách tiếp cận của Washington. Đồng thời, diễn biến này cũng cho thấy hiệu quả của chiến lược tăng cường an ninh năng lượng mà Bắc Kinh theo đuổi suốt hơn một thập kỷ. Khi các biện pháp thuế được công bố, Trung Quốc về cơ bản đã ở vào thế mà Mỹ không còn nhiều “đòn bẩy” năng lượng để gây sức ép.

Việc các công ty năng lượng Trung Quốc chuyển hướng vận chuyển khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) của Mỹ, điều bắt đầu như một biện pháp giảm thiểu rủi ro đã phát triển thành một động lực kinh doanh chênh lệch giá toàn cầu. (Ảnh: UPSTREAM/RYTIS DAUKANTAS)

Tháng 5

Indonesia trở lại tâm điểm khi hàng loạt tập đoàn lớn như Chevron và TotalEnergies chuẩn bị quay lại hoặc lần đầu tham gia thị trường. Tổng thống Prabowo Subianto, nhậm chức vào cuối năm 2024, thể hiện lập trường ủng hộ mạnh mẽ ngành dầu khí của quốc gia từng là thành viên OPEC, nhằm củng cố an ninh năng lượng và thu hút vốn đầu tư quốc tế. Các nhà vận hành tỏ ra lạc quan trước môi trường đầu tư thượng nguồn được cải thiện, bao gồm cơ chế chia sản phẩm hấp dẫn hơn và quyền lựa chọn mô hình hợp đồng linh hoạt hơn.

Nhiều năm sau khi thu hẹp quy mô hoạt động tại quốc gia Đông Nam Á này, một số tập đoàn dầu khí lớn nhất thế giới đang quay trở lại Indonesia, lần này tập trung mạnh vào khí đốt. (Ảnh: RYTIS DAUKANTAS/UPSTREAM)

Tháng 6

Tương lai của BP là chủ đề xuyên suốt trong năm 2025. Tập đoàn dầu khí hàng đầu của Anh thừa nhận vào tháng 2 rằng họ cần một sự thay đổi “căn bản” về chiến lược, sau khi công bố kết quả kinh doanh quý yếu nhất kể từ giai đoạn đỉnh dịch Covid-19. Lợi nhuận quý IV/2024 giảm tới 60% so với cùng kỳ, đã làm dấy lên những đồn đoán về khả năng xảy ra một thương vụ sáp nhập quy mô lớn với Shell. Các đồn đoán đạt đỉnh vào tháng 6, khi xuất hiện thông tin hai bên thảo luận về khả năng hợp nhất.

Shell đã bác bỏ thông tin này, và các nhà phân tích được Upstream tham vấn cho rằng kịch bản đó khó xảy ra. Dù vậy, như chuyên gia Ashley Kelty của Panmure Liberum nhận định, trong bối cảnh BP vẫn đang loay hoay tìm lối ra cho hàng loạt vấn đề nội tại, tập đoàn này vẫn có thể trở thành mục tiêu thâu tóm trong thời gian tới.

Giá cổ phiếu của BP giảm mạnh đã làm dấy lên suy đoán rằng tập đoàn dầu khí lớn của Anh này có thể sắp bị thâu tóm, trong đó Shell thường được nhắc đến như một ứng cử viên tiềm năng. (Ảnh: RYTIS DAUKANTIS/UPSTREAM)

Tháng 7

Chevron giành chiến thắng trong cuộc đua kéo dài nhằm thâu tóm Hess, sau khi Phòng Thương mại Quốc tế (ICC) ra phán quyết đứng về phía Chevron trong vụ trọng tài với ExxonMobil và CNOOC International. Thương vụ trị giá 53 tỷ USD này giúp Chevron sở hữu Hess, trong đó dù các tài sản tại đá phiến Mỹ, Vịnh Mexico của Mỹ và Đông Địa Trung Hải đều đáng giá, “viên ngọc quý” thực sự vẫn là Guyana. Chevron tiếp nhận 30% cổ phần của Hess tại lô Stabroek do ExxonMobil vận hành - khu vực đã ghi nhận gần 50 phát hiện với tổng trữ lượng thu hồi ước tính hơn 11 tỷ thùng dầu quy đổi.

Vào tháng 7, Chevron đã giành chiến thắng trong một cuộc đua đường dài khi ICC (Ủy ban Trọng tài Quốc tế) phán quyết thắng kiện cho hãng này trong vụ tranh chấp với ExxonMobil và CNOOC International về cổ phần của Hess tại mỏ Stabroek ngoài khơi Guyana. (Ảnh: RYTIS DAUKANTAS/UPSTREAM)

Tháng 8

Trong năm thứ tư của xung đột, hy vọng về một thỏa thuận hòa bình tiếp tục được thắp lên rồi lại vụt tắt, và những diễn biến trong tháng 8 phản ánh rõ điều đó. Chỉ vài giờ trước cuộc gặp giữa các lãnh đạo châu Âu và Tổng thống Mỹ Donald Trump nhằm tìm kiếm lối ra cho xung đột Nga - Ukraine, hàng loạt máy bay không người lái và tên lửa đã nhắm vào các cơ sở năng lượng trọng yếu của cả hai phía. Suốt thời gian qua, hạ tầng năng lượng luôn giữ vai trò chiến lược, khi mỗi bên đều muốn cho đối phương thấy cái giá của một cuộc đối đầu kéo dài, trước khi bước vào những cuộc đàm phán hòa bình vốn đầy rủi ro.

Ukraine và Nga tiếp tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng của nhau bất chấp những nỗ lực ngày càng tăng nhằm chấm dứt xung đột. (Ảnh: RYTIS DAUKANTAS/UPSTREAM)

Tháng 9

Sau thêm một nỗ lực bất thành trong việc thâu tóm Santos, câu hỏi được đặt ra là công ty độc lập của Úc này cần làm gì để tiếp tục hấp dẫn với các nhà đầu tư M&A. Đề nghị mua lại hoàn toàn bằng tiền mặt trị giá 18,7 tỷ USD của liên danh XRG có trụ sở tại Abu Dhabi đánh dấu lần thứ tư trong vòng 10 năm, Santos trở thành mục tiêu của một thương vụ thâu tóm không thành. Trước đó, Woodside thất bại vào năm 2023, Harbour Energy vào năm 2018 và Scepter Partners vào năm 2015. Dưới thời Tổng Giám đốc Kevin Gallagher, các chỉ số then chốt như an toàn, sản lượng và chi phí vận hành đều được cải thiện, nhưng các lãnh đạo cấp cao trong ngành quen thuộc với Santos nói với Upstream rằng công ty cần tái cấu trúc và tinh gọn hơn nữa mảng thượng nguồn và LNG.

Nỗ lực thâu tóm Santos của XRG có trụ sở tại Abu Dhabi là lần thứ tư thất bại trong việc mua lại Santos trong vòng 10 năm. (Ảnh: RYTIS DAUKANTAS/UPSTREAM)

Tháng 10

Petrobras cuối cùng cũng khép lại một chương tiêu tốn hàng triệu USD khi cơ quan quản lý môi trường Brazil, Ibama, bật đèn xanh cho hoạt động khoan thăm dò tại bể Foz de Amazonas. Quyết định này cấp phép cho một trong những giấy phép khoan được theo đuổi dai dẳng nhất trong lịch sử Brazil. Dù doanh nghiệp nhà nước kỳ vọng tìm ra các nguồn dầu khí mới tại vùng biển nhạy cảm về môi trường, gần biên giới hàng hải với Guiana thuộc Pháp, thách thức lớn nhất vẫn là chứng minh rằng các công ty năng lượng hiện đại, được quản lý chặt chẽ có thể khai thác hydrocarbon an toàn, sạch và hiệu quả ở bất kỳ đâu. Chỉ một sai sót cũng có thể gây hệ lụy nghiêm trọng, không chỉ với Petrobras mà còn với toàn bộ ngành khoan ngoài khơi.

Sau khi cuối cùng đã nhận được giấy phép khoan tại lưu vực Foz de Amazonas, hoạt động của Petrobras tại khu vực nhạy cảm về môi trường này sẽ được giám sát chặt chẽ. (Ảnh: RYTIS DAUKANTAS/UPSTREAM)

Tháng 11

Hơn nửa thế kỷ sau khi được phát hiện, Timor-Leste cuối cùng cũng chạm tới “trái ngọt” từ các mỏ Greater Sunrise. Nhà điều hành Woodside từ lâu coi Darwin, thuộc Lãnh thổ Bắc Úc với hệ thống LNG sẵn có, là phương án phát triển hợp lý và ít thách thức kỹ thuật nhất cho nguồn khí hàng nghìn tỷ feet khối tại Biển Timor. Tuy nhiên, do các mỏ Sunrise và Troubadour nằm gần bờ Timor-Leste hơn khoảng ba lần, phương án cuối cùng đã được xác nhận: Xây dựng đường ống đưa khí vượt qua rãnh Timor để về quốc gia thành viên mới nhất của ASEAN.

Một kỷ nguyên hợp tác mới đang bắt đầu tại khu vực mỏ Greater Sunrise. (Ảnh: RYTIS DAUKANTAS/UPSTREAM)

Tháng 12

Không thể phủ nhận Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tạo dấu ấn sâu rộng lên mọi mặt của ngành năng lượng kể từ khi trở lại cầm quyền vào tháng 1. Sau khi hủy bỏ lệnh cấm xuất khẩu LNG của người tiền nhiệm Joe Biden, ông liên tục công kích điện gió ngoài khơi, đồng thời siết chặt rồi nới lỏng các quy định năng lượng. Riêng những thay đổi liên quan đến dầu khí tại Alaska cũng đủ để lấp đầy cả một nhiệm kỳ bốn năm ở Nhà Trắng. Ông Trump cũng mạnh tay với các nhà máy lọc dầu “teapot” của Trung Quốc, thương mại dầu mỏ của Iran và cho thu giữ các tàu chở dầu của Venezuela. Đến cuối năm, phiên đấu giá cho thuê thăm dò dầu khí ngoài khơi đầu tiên tại Vịnh Mexico của Mỹ sau hai năm đã mang về khoảng 280 triệu USD.

Như dự đoán, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ủng hộ ngành dầu khí của nước này kể từ khi ông trở lại Nhà Trắng. (Ảnh: RYTIS DAUKANTAS/UPSTREAM)

Mỹ vươn lên thành siêu cường dầu khí toàn cầu

Bức tranh dầu khí toàn cầu 2025: Dư cung nhưng chưa hạ nhiệt