Dầu khí Na Uy trước bước ngoặt về chiến lược thăm dò

Trong hơn nửa thế kỷ, ngành dầu khí Na Uy dựa vào một số phát hiện mỏ quy mô lớn. Tuy nhiên, phát hiện lớn gần nhất là mỏ Wisting tại biển Barents đã được thực hiện cách đây hơn một thập kỷ.

Kể từ đó, hoạt động thăm dò trên thềm lục địa Na Uy (NCS) chủ yếu tập trung vào các mỏ nhỏ gần cơ sở hạ tầng hiện hữu. Cách tiếp cận này giúp doanh nghiệp đưa nguồn cung mới vào khai thác nhanh hơn, với chi phí thấp hơn, nhưng không đủ để ngăn sản lượng suy giảm trong dài hạn.

Theo kịch bản cơ sở của Rystad Energy, sản lượng dầu khí Na Uy sẽ thiếu hụt 1,9 triệu boepd vào năm 2040. Nếu hoạt động thăm dò trong thập kỷ tới duy trì ở mức như thập kỷ trước, mức thiếu hụt có thể lên tới 2,2 triệu boepd.

Theo kịch bản cơ sở của Rystad Energy, sản lượng dầu khí Na Uy sẽ thiếu hụt 1,9 triệu boepd vào năm 2040. (Ảnh: AFP)

Ngay cả khi rút ngắn một nửa thời gian phát triển mỏ, mức thiếu hụt vẫn là 2,1 triệu boepd. Trong kịch bản lạc quan hơn, nếu tăng gấp đôi khối lượng thăm dò và đồng thời giảm một nửa thời gian phát triển mỏ, sản lượng vẫn thiếu 1,4 triệu boepd.

Những con số này cho thấy việc đẩy nhanh tiến độ phát triển mỏ không thể thay thế hoạt động thăm dò quy mô lớn. Na Uy cần tăng cường khoan thăm dò tại các khu vực chưa khai thác, chấp nhận rủi ro cao hơn để tìm kiếm những mỏ có trữ lượng đủ lớn, thay vì chủ yếu phát triển các mỏ nhỏ kết nối với cơ sở hạ tầng sẵn có.

Phát hiện nhỏ không đủ bù đắp sản lượng suy giảm

Thách thức của Na Uy không nằm ở việc thiếu tài nguyên hay hiệu quả kinh tế của hoạt động thăm dò, mà ở khả năng phát hiện những mỏ lớn đủ sức duy trì sản lượng lâu dài.

Tất cả các mỏ ngoài khơi có trữ lượng trên 1 tỷ thùng dầu quy đổi (boe) đều được phát hiện trong giai đoạn 1969-2010. Từ năm 2016, hoạt động thăm dò chỉ mang lại khoảng 3,2 tỷ boe, tương đương trung bình 320 triệu boe mỗi năm. Với tốc độ này, Na Uy sẽ cần hơn 30 năm để phát hiện khoảng 11 tỷ boe tài nguyên ước tính vẫn còn chưa được tìm thấy.

Đáng chú ý, Na Uy hiện có 31,7 tỷ boe tài nguyên dầu khí ngoài khơi còn lại và tỷ lệ thành công trong thăm dò đạt 60%, cao hơn mức trung bình toàn cầu 55,5%. Tuy nhiên, quy mô phát hiện mới lại khá nhỏ: mỗi giếng khoan thành công chỉ bổ sung trung bình khoảng 7 triệu boe, so với 18,4 triệu boe trên toàn cầu.

Chi phí tìm kiếm dầu khí của Na Uy gần mức trung bình thế giới, trong khi hệ thống thuế dầu khí hỗ trợ doanh nghiệp trang trải phần lớn chi phí thăm dò. Vì vậy, vấn đề cốt lõi hiện nay không phải hiệu quả kinh tế của việc khoan mà là quy mô các mỏ được phát hiện.

Một phát hiện dầu khí tại Na Uy mất trung bình 6,7 năm để đi vào khai thác. Do đó, hoạt động thăm dò trong 2-3 năm tới sẽ quyết định phần lớn nguồn cung mới có thể đóng góp cho sản lượng trước năm 2035.

Các phát hiện gần đây chủ yếu là mỏ nhỏ, được kết nối với cơ sở hạ tầng hiện hữu thông qua các đường ống ngắn. Những mỏ này có thể nhanh chóng đi vào khai thác nhưng thường duy trì sản lượng đỉnh trong thời gian ngắn.

Ngay cả khi đạt công suất tối đa, các phát hiện mới này dự kiến chỉ đóng góp khoảng 700.000 boepd, tương đương gần 1/3 mức thiếu hụt 1,9 triệu boepd mà Rystad Energy dự báo vào năm 2040.

Na Uy bắt đầu chuyển hướng chiến lược thăm dò

Một số dấu hiệu cho thấy chiến lược thăm dò của Na Uy có thể thay đổi. Ba nhà khai thác lớn nhất trên thềm lục địa nước này đã thống nhất phối hợp khoan khoảng 5 giếng thăm dò có tiềm năng phát hiện lớn mỗi năm trong 5 năm tới.

Chính phủ Na Uy cũng đưa ra 70 lô mới trong đợt cấp phép tại các khu vực đã được xác định trước (APA) năm nay. Kết quả cấp phép dự kiến được công bố vào đầu năm tới. Ngoài ra, một báo cáo chính sách dầu khí mới dự kiến ra mắt năm 2027, tạo cơ hội xem xét lại các ưu tiên thăm dò và tiềm năng tài nguyên dài hạn.

Theo Tore Gulbrandsoy, Giám đốc bộ phận Stavanger của Rystad Energy, Na Uy cần chuyển trọng tâm sang các dự án thăm dò có rủi ro cao hơn nhưng khả năng mang lại sản lượng lớn, thay vì phụ thuộc chủ yếu vào những mỏ nhỏ kết nối với hạ tầng hiện hữu. Chính phủ cần hỗ trợ bằng cách mở thêm các khu vực thăm dò và tạo điều kiện thu hút đầu tư.

Chính sách khai thác tại Bắc Cực có dấu hiệu nới lỏng

Bối cảnh chính trị đối với hoạt động khoan dầu khí tại Bắc Cực cũng có phần thuận lợi hơn, có thể hỗ trợ chiến lược thăm dò dài hạn của Na Uy.

Trong chính sách Bắc Cực cập nhật công bố ngày 20/10, Liên minh châu Âu (EU) vẫn giữ quan điểm rằng dầu khí tại Bắc Cực nên được để lại dưới lòng đất. Tuy nhiên, EU đã bỏ đề xuất năm 2021 về một lệnh cấm pháp lý đa phương đối với hoạt động phát triển hydrocarbon mới, đồng thời không nhắm tới hoạt động khai thác hiện hữu.

Na Uy khẳng định quan điểm của EU không thể phủ nhận quyền chủ quyền của nước này theo Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển trong việc thăm dò và khai thác tài nguyên trên thềm lục địa.

Diễn biến này đặc biệt quan trọng vì phần lớn tiềm năng tài nguyên chưa được phát hiện của Na Uy nằm tại biển Barents. Tuy nhiên, khu vực này còn thiếu cơ sở hạ tầng, đồng nghĩa các phát hiện mới sẽ đòi hỏi vốn đầu tư lớn và cam kết dài hạn từ các nhà khai thác.

Theo Rystad Energy, nếu không tăng cường thăm dò và tìm được các mỏ quy mô lớn, Na Uy khó có thể ngăn đà suy giảm sản lượng dầu khí trong những thập kỷ tới.

Giảm thuế giúp các công ty dầu khí Na Uy trở lại mạnh mẽ

Điện gió ngoài khơi và cuộc chuyển dịch chiến lược của các công ty dầu khí

Petrovietnam thúc đẩy hợp tác với Na Uy trong phát triển điện gió ngoài khơi

Equinor phát hiện mỏ dầu khí mới tại Biển Bắc