Cuộc khủng hoảng năng lượng hiện nay khác gì với những năm 1970?

07:57 | 21/09/2022

|
(PetroTimes) - Vào hôm 19/9, trong một bài phân tích về ảnh hưởng của lạm phát đến những sản phẩm nông nghiệp và công nghiệp, Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS) cảnh báo: Khủng hoảng năng lượng thời hiện đại không thể bì được với khủng hoảng dầu mỏ trong những năm 1970.
Cuộc khủng hoảng năng lượng hiện nay khác gì với những năm 1970?

Ông Fernando Avalos và bà Wenqian Huang – Hai chuyên gia kinh tế của BRI giải thích: “Ta thường nghe so sánh rằng cuộc khủng hoảng năng lượng hiện đại trông giống ‘cú sốc dầu’ của những năm 1970. Tuy nhiên, nền kinh tế toàn cầu ngày nay rất khác”.

Cụ thể hơn, hai chuyên gia cho rằng khí tự nhiên và năng lượng tái tạo hiện đang đóng một vai trò rất lớn trong khâu sản xuất điện, dẫn đến “những thách thức mới”. Trong những năm 1970, mối quan hệ giữa dầu mỏ và thị trường nông sản thông qua nhiên liệu sinh học “không tồn tại”.

Theo đó, trong khi giá nguyên liệu nông nghiệp đã giảm phần nào kể từ khi bắt đầu cuộc chiến ở Ukraine, sự “bùng nổ dai dẳng” của giá dầu đã góp phần đẩy cao giá các loại cây trồng được sử dụng trong khâu sản xuất ethanol hoặc dầu diesel sinh học.

Ví dụ, ngô là thành phần chính để sản xuất ethanol. Chỉ riêng tại Mỹ, sản xuất ethanol đã chiếm 40% sản lượng ngô toàn quốc trong 5 năm qua.

BiS cũng nhận thấy, kể từ giữa những năm 2000, giá ngô và dầu đã phát triển “song song”. Hơn nữa, giá dầu tăng vô tình kích thích thị trường ethanol, khiến giá và nhu cầu mua ngô cũng tăng theo.

Cuộc khủng hoảng năng lượng hiện nay khác gì với những năm 1970?

Dự báo tình trạng này có thể sẽ nhanh chóng lan rộng đến các nguyên liệu nông nghiệp khác như đậu nành – vốn cạnh tranh cùng đất canh tác với ngô.

Chưa kể, ngô và đậu nành cũng được sử dụng làm thức ăn chăn nuôi, vì vậy BiS cảnh báo: “Sự gián đoạn duy trì trên thị trường năng lượng toàn cầu có nguy cơ đẩy giá một loạt các mặt hàng nông nghiệp lên cao”.

Ngoài ra, không giống như những năm 1970, hiện nay dầu thô không chiếm tỷ trọng cao trong khâu sản xuất điện. Thay vào đó, khí đốt tự nhiên đã trở nên quan trọng hơn, với mức tiêu thụ tăng gấp đôi chỉ trong 30 năm.

Do đó, khủng hoảng khí đốt tự nhiên sẽ có tác động “đáng kể” đến giá điện trên ngành công nghiệp toàn cầu – với mức tiêu thụ trung bình “hơn 40%” tổng sản lượng trên toàn thế giới.

BiS kết luận, quyết định cắt giảm khí đốt của Nga “sẽ khiến giá năng lượng duy trì mức rất cao”. Tuy nhiên, tình trạng bùng nổ giá có thể “đẩy nhanh quá trình chuyển dịch năng lượng, giảm sự phụ thuộc của nền kinh tế thế giới vào nhiên liệu hóa thạch”.

Mỹ khó cứu châu Âu thoát khỏi cuộc khủng hoảng năng lượng trầm trọngMỹ khó cứu châu Âu thoát khỏi cuộc khủng hoảng năng lượng trầm trọng
Đức tung gói hỗ trợ 65 tỷ euro đối phó với cuộc khủng hoảng năng lượngĐức tung gói hỗ trợ 65 tỷ euro đối phó với cuộc khủng hoảng năng lượng
Giải pháp cho cuộc khủng hoảng năng lượng chưa từng có tiền lệ: Khí đốt hay năng lượng tái tạo?Giải pháp cho cuộc khủng hoảng năng lượng chưa từng có tiền lệ: Khí đốt hay năng lượng tái tạo?

Ngọc Duyên

AFP

  • bidv-65-nam