"Bài học đắt giá" về an ninh năng lượng từ xung đột tại Iran

Ông Simon Stiell, Thư ký điều hành Công ước khung của Liên Hợp Quốc về biến đổi khí hậu (UNFCCC), phát biểu tại Hội nghị thượng đỉnh khí hậu COP29, ngày 15/11/2024, tại Baku, Azerbaijan.

Sự gián đoạn đối với thị trường năng lượng do cuộc chiến với Iran gây ra là một "bài học đắt giá" về rủi ro khi phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết để các chính phủ dần chuyển nền kinh tế của mình ra khỏi dầu mỏ và khí đốt. Đó là thông điệp mà Simon Stiell, Thư ký điều hành Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (UNFCCC), gửi tới các nhà hoạch định chính sách Liên minh châu Âu.

Mặc dù cách xa về mặt địa lý so với cuộc khủng hoảng ở Trung Đông, EU vẫn chịu tác động rõ rệt thông qua việc giá năng lượng toàn cầu tăng vọt. Giá khí đốt tại châu Âu đã tăng khoảng 50% kể từ khi xung đột bùng nổ vào ngày 28/2.

"Việc phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch đang làm xói mòn an ninh quốc gia và chủ quyền, thay vào đó là sự lệ thuộc và chi phí ngày càng gia tăng", ông Stiell - người đứng đầu cơ quan khí hậu của Liên Hợp Quốc - dự kiến sẽ phát biểu trước các quan chức EU và bộ trưởng chính phủ tại một sự kiện ở Brussels.

Trong bài phát biểu chuẩn bị sẵn, ông Stiell sẽ nhấn mạnh rằng "châu Âu phụ thuộc vào nhập khẩu nhiên liệu hóa thạch nhiều hơn gần như bất kỳ nền kinh tế lớn nào khác". Ông cảnh báo rằng sự phụ thuộc này đang khiến người tiêu dùng "bị đặt vào thế dễ tổn thương trước các cú sốc địa chính trị và biến động giá".

Hiện EU phải nhập khẩu hơn 90% nhu cầu dầu mỏ và khoảng 80% nhu cầu khí đốt.

Trước tình hình giá năng lượng tăng mạnh, các nhà lãnh đạo EU đang gấp rút xây dựng các biện pháp khẩn cấp nhằm bảo vệ người tiêu dùng khỏi cú sốc giá.

Về dài hạn, Ủy ban châu Âu (EC) cho biết chiến lược ứng phó biến đổi khí hậu của khối - thay thế nhiên liệu hóa thạch bằng năng lượng tái tạo và điện hạt nhân được sản xuất trong khu vực - sẽ giúp củng cố an ninh năng lượng và giảm sự phụ thuộc vào các nguồn nhiên liệu có giá biến động mạnh.

Tuy nhiên, một số chính phủ như Italy và Hungary đang kêu gọi Brussels nới lỏng các chính sách khí hậu nhằm giảm bớt chi phí trong ngắn hạn cho các ngành công nghiệp.