Xăng E10: Từ bài toán khoa học đến nền tảng bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia

Thị trường vận hành ổn định, E10 chiếm hơn 96% tổng sản lượng tiêu thụ

Thông tin tại tọa đàm "Xăng E10: Bài toán khoa học và an ninh năng lượng quốc gia" do Báo Công Thương tổ chức sáng ngày 2/7, TS. Đặng Tất Thành, Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) cho biết, quá trình triển khai phân phối xăng E10 trên phạm vi cả nước đang diễn ra đúng kế hoạch. Sau hơn một tháng thực hiện, thị trường duy trì ổn định, nguồn cung được bảo đảm và không ghi nhận tình trạng gián đoạn trong hệ thống phân phối.

TS. Đặng Tất Thành, Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương): Quá trình triển khai phân phối xăng E10 trên phạm vi cả nước đang diễn ra đúng kế hoạch.

Theo số liệu cập nhật đến ngày 28/6/2026, tổng lượng xăng sinh học tiêu thụ trên toàn quốc đạt khoảng 980 triệu lít. Trong đó, xăng E10 đạt khoảng 924 triệu lít, chiếm hơn 96% tổng sản lượng, trong khi xăng E5 đạt khoảng 56 triệu lít. Kết quả này cho thấy quá trình chuyển đổi sang sử dụng E10 diễn ra nhanh chóng, đồng thời phản ánh niềm tin của người tiêu dùng đối với loại nhiên liệu mới.

Hiện toàn bộ hệ thống cửa hàng bán lẻ xăng dầu trên cả nước đã phân phối xăng E10. Cùng với hai doanh nghiệp đầu mối lớn là Petrolimex và PVOIL, có 24 thương nhân đầu mối đang tham gia cung ứng loại nhiên liệu này trên thị trường. Song song đó, 11 thương nhân đầu mối vẫn tiếp tục kinh doanh xăng E5 nhằm đáp ứng nhu cầu đa dạng của người tiêu dùng.

Theo TS. Đặng Tất Thành, những kết quả bước đầu cho thấy lộ trình chuyển đổi sang xăng E10 đang diễn ra thuận lợi, thị trường thích ứng tốt và người dân đã xem E10 như một loại nhiên liệu phổ biến trong đời sống hằng ngày.

Bên cạnh kết quả về thị trường, việc sử dụng xăng E10 cũng bước đầu mang lại những tín hiệu tích cực về môi trường.

Theo đại diện Bộ Công Thương, cơ quan này đã phối hợp với Trung tâm Quan trắc môi trường tiến hành đối chiếu số liệu chất lượng không khí trước thời điểm triển khai E10 (cuối tháng 5/2026) và sau một tháng thực hiện (cuối tháng 6/2026). Kết quả quan trắc tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh đều ghi nhận xu hướng cải thiện.

Tại TP Hồ Chí Minh, các chỉ số ô nhiễm quan trọng như CO, NO₂, NOx, O₃, SO₂ và bụi mịn đều giảm rõ rệt. Trong khi đó, tại Hà Nội, chỉ số CO và bụi mịn cũng có xu hướng giảm. Theo TS. Đặng Tất Thành, dù mới là kết quả bước đầu, những số liệu này cho thấy việc mở rộng sử dụng xăng E10 đang góp phần cải thiện chất lượng không khí, hướng tới môi trường sống xanh và bền vững hơn.

Doanh nghiệp chủ động chuẩn bị năng lực cung ứng

Là đơn vị sản xuất và cung cấp xăng nền phục vụ pha chế E10, Tổng Công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (BSR) đã chủ động chuẩn bị năng lực sản xuất từ trước khi lộ trình triển khai được thực hiện.

TS. Trần Hải Ninh, Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo BSR: Trong hơn một tháng qua, doanh nghiệp đã cung cấp khoảng 350.000 m³ xăng nền mỗi tháng cho thị trường.

Chia sẻ tại tọa đàm, TS. Trần Hải Ninh, Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo BSR cho biết, trong hơn một tháng qua, doanh nghiệp đã cung cấp khoảng 350.000 m³ xăng nền mỗi tháng. Trong đó, khoảng 300.000 m³ là xăng nền RON 92 phục vụ pha chế E10 RON 95; từ 10.000 - 20.000 m³ là xăng nền RON 90 dùng để pha chế E10 RON 92. Với sản lượng này, BSR hiện đáp ứng khoảng 30% nhu cầu xăng nền của thị trường.

Theo TS. Trần Hải Ninh, quá trình cung ứng diễn ra ổn định, đáp ứng đầy đủ cả về sản lượng, chất lượng và tiến độ giao hàng. Các thương nhân đầu mối đều có phản hồi tích cực sau thời gian đầu triển khai.

Để sẵn sàng đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của thị trường, BSR cũng đã đầu tư nâng cấp hệ thống tiếp nhận và phối trộn ethanol. Nếu trước đây dây chuyền sản xuất chủ yếu phục vụ xăng khoáng thì hiện nay đã được cải tiến để có thể tiếp nhận ethanol và thực hiện phối trộn ngay tại nhà máy khi cần thiết. Đây được xem là bước chuẩn bị quan trọng nhằm đáp ứng xu hướng phát triển nhiên liệu sinh học và chuyển dịch năng lượng trong thời gian tới.

Ở góc độ khoa học, PGS.TS Phạm Hữu Tuyến, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu các nguồn động lực và phương tiện tự hành (Đại học Bách khoa Hà Nội) cho rằng, việc đưa E10 vào sử dụng không đơn thuần là thay đổi một loại nhiên liệu mà là lời giải cho một bài toán khoa học của cả nền kinh tế.

Theo ông, các kết quả nghiên cứu cũng như thực tế sử dụng E10 trong thời gian qua đều cho thấy loại nhiên liệu này có khả năng vận hành tương đương xăng khoáng truyền thống, bảo đảm đầy đủ các yêu cầu kỹ thuật đối với động cơ.

Không chỉ đáp ứng các tiêu chuẩn vận hành, E10 còn mang lại lợi ích rõ rệt về môi trường nhờ chứa khoảng 3,4% oxy trong thành phần nhiên liệu. Hàm lượng oxy này giúp quá trình cháy trong động cơ diễn ra triệt để hơn, hạn chế lượng nhiên liệu cháy không hết, đây là nguyên nhân tạo ra các chất ô nhiễm như hydrocarbon (HC) và khí carbon monoxide (CO).

Theo PGS.TS Phạm Hữu Tuyến, khi quá trình cháy diễn ra hiệu quả hơn, lượng phát thải HC và CO giảm đáng kể. Điều này không chỉ góp phần cải thiện chất lượng không khí mà còn phù hợp với kết quả quan trắc môi trường sau thời gian triển khai E10 trên diện rộng.

Bên cạnh lợi ích về môi trường, việc giảm phát thải còn mang lại lợi ích thiết thực cho người sử dụng phương tiện. Bởi các chỉ tiêu HC và CO hiện đều là những tiêu chí quan trọng trong quy chuẩn kiểm định khí thải phương tiện giao thông. Khi sử dụng E10, khả năng đáp ứng các yêu cầu về phát thải sẽ được cải thiện, góp phần nâng cao hiệu quả kiểm định phương tiện.

Không chỉ là nhiên liệu mới mà là chiến lược phát triển quốc gia

Dưới góc độ kinh tế vĩ mô, PGS.TS Trần Đình Thiên, Chủ nhiệm Hội đồng Tư vấn kinh tế - Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam cho rằng, thành công bước đầu của E10 không nằm ở sản lượng tiêu thụ mà ở việc tạo ra sự thay đổi trong nhận thức và hành vi của xã hội.

PGS.TS Trần Đình Thiên, Chủ nhiệm Hội đồng Tư vấn kinh tế - Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam: Thành công bước đầu của E10 không nằm ở sản lượng tiêu thụ mà ở việc tạo ra sự thay đổi trong nhận thức và hành vi của xã hội.

Theo ông, việc Việt Nam lựa chọn thời điểm triển khai E10 trên phạm vi toàn quốc mang ý nghĩa chiến lược trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới liên tục biến động. Đây không chỉ là giải pháp thay thế nhiên liệu mà còn thể hiện tầm nhìn dài hạn trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Ông nhấn mạnh, người dân cần nhìn nhận E10 từ lợi ích tổng thể của nền kinh tế thay vì chỉ tập trung vào những băn khoăn liên quan đến phương tiện hay lợi ích trước mắt. Việc chuyển sang sử dụng xăng sinh học là bước dịch chuyển mang tính cấu trúc, từ mô hình tiêu dùng đến tổ chức sản xuất, giúp Việt Nam từng bước chủ động hơn trước các biến động của thị trường năng lượng toàn cầu.

Theo PGS.TS Trần Đình Thiên, đây cũng là kết quả của quá trình chuẩn bị nhiều năm về công nghệ, hạ tầng và nguồn nguyên liệu, tạo nền tảng để Việt Nam từng bước làm chủ quá trình chuyển dịch sang các dạng năng lượng sạch hơn.

Đáng chú ý, PGS.TS Trần Đình Thiên cho rằng E10 còn mở ra chuỗi giá trị mới cho nền kinh tế, đặc biệt đối với lĩnh vực nông nghiệp. Nếu trước đây cây sắn chủ yếu được xuất khẩu dưới dạng nguyên liệu thô với giá trị gia tăng thấp, thì việc phát triển ngành ethanol sẽ tạo thêm đầu ra ổn định cho nông sản, thúc đẩy chế biến sâu và nâng cao giá trị sản phẩm trong nước.

Theo vị chuyên gia, việc kết nối giữa sản xuất nông nghiệp với công nghiệp chế biến nhiên liệu sinh học không chỉ giúp nâng cao thu nhập cho người nông dân mà còn góp phần xây dựng chuỗi giá trị bền vững, qua đó gắn kết mục tiêu bảo đảm an ninh năng lượng với an ninh lương thực và phát triển kinh tế xanh của Việt Nam.

Xăng E10 được đưa vào cơ chế điều hành giá từ ngày 18/6

Đề xuất gia hạn chính sách hỗ trợ thuế với xăng dầu đến 30/9

Giá xăng dầu giảm mạnh, E10 xuống dưới 20.000 đồng/lít