Vụ kiện Biển Đông: Tòa bác yêu sách "đường 9 đoạn" của Trung Quốc

Một hòn đảo Trung Quốc đang cải tạo trái phép ở Biển Đông

Đối với 15 yêu cầu trong đơn kiện của Philippines, PCA ra phán quyết như sau trong báo cáo dài 11 trang được đăng tải tại đây.

1/ Trung Quốc không có chủ quyền lịch sử ở Biển Đông cũng như yêu sách đường 9 đoạn. Trong báo cáo, PCA tuyên bố dù các ngư dân và các nhà hàng hải Trung Quốc, cũng như các nước khác về lịch sử đã sử dụng các đảo ở biển Đông, nhưng không có bằng chứng nào cho thấy Trung Quốc thực hiện độc chiếm kiểm soát vùng biển và tài nguyên này.

PCA kết luận rằng không có cơ sở pháp lý cho Trung Quốc để tuyên bố quyền lịch sử đối với tài nguyên trong khu vực biển nằm trong “đường chín đoạn”.

2/ Vấn đề thứ hai là phân loại và xác định quy chế cho các thực thể, để qua đó xác định các vùng biển cho 9 thực thể bao gồm Scarborough, Chữ Thập, Châu Viên, Gạc Ma, Vành Khăn, Cỏ Mây, Subi, Kennan và Gaven. Nhìn từ phía Philippines, Scarborough, Chữ Thập, Châu Viên và Gạc Ma là các bãi đá, do vậy, có vùng lãnh hải tối đa 12 hải lý, PCA kết luận không có cấu trúc nào của quần đảo Trường Sa có khả năng tạo ra khu vực lãnh hải.

3/ Vấn đề liên quan đến những tác động đối với nghề đánh bắt thủy sản, khai thác dầu khí, những quyền lợi kinh tế, môi trường an ninh hàng hải của Philippines, Manila cáo buộc Bắc Kinh vi phạm UNCLOS vì đã tiến hành đánh cá và các hoạt động xây dựng gây phương hại đến các quyền lợi biển của Philippines. Về vấn đề này, PCA kết luận Trung Quốc đã xâm phạm chủ quyền của Philippines trong vùng đặc quyền kinh tế của Philippines với các hành động bao gồm (a) can thiệp hoạt động đánh cá và khai thác dầu khí của Philippines, (b) xây dựng các đảo nhân tạo và (c) không ngăn chặn được các ngư dân Trung Quốc đánh bắt cá trong khu vực này.

Ngoài ra, PCA còn kết luận Trung Quốc đã gây hủy hoại nghiêm trọng đối với môi trường các rạn san hô và vi phạm nghĩa vụ bảo tồn và bảo vệ hệ sinh thái dễ tổn thương và môi trường sống của các sinh vật đang bị đe dọa, đang trong tình trang nguy hiểm.

Phản ứng trước quyết định cuối cùng của PCA, Tổng thống Philippines đã hoan nghênh sự làm việc miệt mài của bồi thẩm đoàn trong suốt 3 năm qua và cho rằng đây là một phán quyết đúng đắn.

(tiếp tục cập nhật)