Thông điệp đặc biệt "cùng kiến tạo tương lai dân tộc"

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu tại sự kiện văn hóa nghệ thuật "Việt Nam: Hành trình Tổ quốc qua điện ảnh và âm nhạc" và gặp gỡ cộng đồng người Việt ở Mỹ.

Cuộc gặp diễn ra trong khuôn khổ chương trình văn hóa nghệ thuật "Việt Nam: Hành trình Tổ quốc qua điện ảnh và âm nhạc", với sự tham dự của đông đảo kiều bào cùng bạn bè Hoa Kỳ và quốc tế. Giữa không gian gợi nhắc hành trình của đất nước, ông gửi tới đồng bào một lời mời giản dị mà sâu xa: "khép lại quá khứ, cùng chung tay kiến tạo tương lai dân tộc".

Lời mời ấy không chỉ nói về khát vọng phát triển của đất nước. Và nó cũng không chỉ hướng tới cộng đồng người Việt tại Hoa Kỳ. Nó còn chạm tới mong muốn gần gũi của mỗi gia đình, mỗi người mang trong mình dòng máu Lạc Hồng khắp nơi trên thế giới: để con cháu được sống trong hòa bình, có cơ hội vươn lên và luôn thấy mình có một chỗ trong tương lai Việt Nam.Và tương lai sẽ rộng mở hơn khi mỗi người Việt Nam, dù đang sống ở đâu, đều thấy mình có thể góp phần làm nên tương lai ấy.

Cùng nhìn về phía con cháu

Cộng đồng người Việt tại Hoa Kỳ có nhiều thế hệ, nhiều hoàn cảnh và nhiều cách nhìn khác nhau về lịch sử. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã nói tới thực tế ấy một cách thẳng thắn, rồi nhắc lại một chân lý: "Nước Việt Nam là một, dân tộc Việt Nam là một". Sự thẳng thắn ấy làm cho lời kêu gọi đoàn kết có sức nặng.

"Khép lại quá khứ" vì thế không thể được hiểu là yêu cầu mọi người quên đi những điều mình đã từng trải. Điều quan trọng là những ký ức khác nhau không nhất thiết phải quyết định mãi cách các thế hệ mai sau nhìn về nhau. Chúng ta có thể cùng mong trẻ em Việt Nam, ở trong nước hay ngoài nước, lớn lên với lòng nhân ái, với cơ hội học tập và với niềm tin vào tương lai tươi sáng.

Sau chiến tranh và chia cắt, hòa bình không chỉ là sự thiếu vắng của tiếng súng. Hòa bình còn là khả năng để con người gặp lại nhau, lắng nghe nhau và cùng làm một việc có ích. Trong phát biểu, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nói đến cuộc sống bình yên, quyền tự do lao động, học tập, sáng tạo; nói đến sự bao dung, niềm tin và trách nhiệm đối với thế hệ mai sau. Đó là cách đưa một khát vọng lớn của dân tộc trở về với điều mỗi gia đình hằng chăm lo.

Một người cha, người mẹ có thể giữ trong lòng những nỗi niềm riêng. Nhưng khi nghĩ tới con cháu, ai cũng muốn trao cho chúng một di sản tốt đẹp hơn sự ngăn cách. Lời mời cùng kiến tạo tương lai có sức lay động chính ở điểm đó: nó trao cho mỗi người quyền lựa chọn một việc tốt có thể bắt đầu từ hôm nay.

Mỗi người Việt đều có một con đường đóng góp

Tương lai dân tộc không chỉ được tạo dựng trong biên giới quốc gia. Nó còn hiện diện ở nơi một nhà khoa học gốc Việt tìm được lời giải cho một vấn đề của quê hương, hoặc ngay cả một vấn đề chung của nhân loại; nơi một doanh nhân kết nối được đối tác cho doanh nghiệp Việt Nam; nơi một sinh viên lần đầu về nước thực tập và nhận ra mình có thể gắn bó lâu dài với đất nước.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã dành những lời trân trọng cho thế hệ trẻ người Việt tại Hoa Kỳ đang học tập, nghiên cứu, làm việc và khởi nghiệp trong những môi trường tiên tiến. Thành công trước hết thuộc về chính các bạn. Đồng thời, tài năng và trải nghiệm của các bạn cũng có thể góp phần mở rộng tương lai của dân tộc Việt Nam.

Tình dân tộc, nghĩa đồng bào có nhiều cách biểu hiện; cách nào cũng không nên bị xem nhẹ chỉ vì nó diễn ra xa quê hương.

Điều đáng chú ý là trong lời mời ấy, đóng góp không bị đo bằng việc một người có trở về sinh sống tại Việt Nam hay không. Đất nước hoan nghênh và trân trọng cả những đóng góp trực tiếp lẫn từ xa. Có người về nước làm việc nhiều năm; có người dành vài tháng tham gia một dự án; có người kết nối một nhóm nghiên cứu, mở một thị trường, giúp một sinh viên tìm được người hướng dẫn. Mỗi việc một khác, nhưng đều có thể nối thêm một nhịp cầu.

Cũng có những đóng góp thầm lặng hơn. Một gia đình giữ tiếng Việt trong bữa cơm hằng ngày đang giúp con trẻ hiểu nơi ông bà mình sinh ra. Một người giới thiệu văn hóa Việt Nam với bạn bè ở Hoa Kỳ đang làm cho hình ảnh đất nước trở nên gần gũi. Một người thành công bằng tài năng, sự tử tế và tinh thần trách nhiệm cũng đang khiến bạn bè thêm thiện cảm với Việt Nam. Tình dân tộc, nghĩa đồng bào có nhiều cách biểu hiện; cách nào cũng không nên bị xem nhẹ chỉ vì nó diễn ra xa quê hương.

Tất nhiên, tình cảm là điểm khởi đầu, còn sự gắn bó lâu bền cần được nuôi dưỡng bằng những cơ hội thực chất, những tiếp xúc, những việc làm cụ thể. Một người trẻ sẽ hiểu Việt Nam sâu hơn sau khi cùng đồng nghiệp trong nước giải quyết một bài toán nghiên cứu. Một chuyên gia sẽ muốn cộng tác lâu dài hơn khi kinh nghiệm của mình được lắng nghe và sử dụng. Một doanh nhân sẽ mạnh dạn kết nối hơn khi biết sáng kiến của mình có nơi tiếp nhận và có người cùng thực hiện.

Để lời mời có người đáp, sáng kiến có nơi đến

Trong phát biểu tại Hoa Kỳ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã gợi mở nhiều việc cụ thể: mở rộng mạng lưới trí thức Việt Nam toàn cầu; kết nối doanh nghiệp; tăng trao đổi sinh viên, giáo sư và chuyên gia; tạo điều kiện cho người trẻ về Việt Nam thực tập, nghiên cứu, khởi nghiệp; xây dựng các dự án chung trong khoa học, giáo dục, y tế, văn hóa và đổi mới sáng tạo. Những gợi mở ấy cho thấy kiến tạo tương lai là công việc có thể bắt tay làm, từng việc một.

Từ lời mời ấy, trách nhiệm đặt ra với các cơ quan trong nước là làm cho con đường hợp tác rõ ràng và thuận tiện hơn. Nếu cần chuyên gia giải một bài toán phát triển, hãy mô tả cụ thể bài toán, thời gian, điều kiện làm việc và đầu mối chịu trách nhiệm. Nếu mong người trẻ về thực tập, hãy tạo những vị trí mà họ thật sự được học và được góp sức. Nếu một kiều bào gửi đề xuất hợp tác, hãy có cơ chế trả lời, kể cả khi đề xuất chưa thể triển khai ngay.

Lời kêu gọi "cùng chung tay kiến tạo tương lai dân tộc" vì thế vừa là một lời mời, vừa là một lời nhắc về trách nhiệm.

Sự trân trọng cần được thể hiện cả trong cách chúng ta tiếp nhận một ý tưởng. Một sáng kiến không nên đi qua quá nhiều cửa mà không biết ai quyết định. Một kết nối có triển vọng không nên dừng lại sau cuộc gặp đầy thiện chí. Khi người đóng góp nhìn thấy việc mình làm tạo ra thay đổi, niềm tin sẽ lớn lên; từ một dự án có thể hình thành nhiều mối hợp tác tiếp theo.

Cùng với việc mở đường cho những đóng góp về tri thức và kinh tế, cần chăm lo mối liên hệ văn hóa giữa các thế hệ. Giữ tiếng Việt, giới thiệu lịch sử và văn hóa dân tộc cho người trẻ gốc Việt sẽ có ý nghĩa hơn khi các em có dịp tự mình trải nghiệm đất nước, gặp những người bạn đồng trang lứa và tham gia những công việc hữu ích. Cội nguồn sẽ trở nên gần gũi khi được cảm nhận trong đời sống, qua những con người cụ thể, những phong tục tập quán cụ thể.

Không ai có thể kiến tạo tương lai dân tộc một mình. Người ở trong nước cần mở lòng và làm việc đến nơi đến chốn. Người ở ngoài nước có thể mang về tri thức, kinh nghiệm, những kết nối và cả những câu hỏi mới. Gặp nhau trong một công việc cụ thể, chúng ta sẽ hiểu nhau hơn, tin nhau hơn và có thêm lý do để tiếp tục đồng hành.

Lời kêu gọi "cùng chung tay kiến tạo tương lai dân tộc" vì thế vừa là một lời mời, vừa là một lời nhắc về trách nhiệm. Tương lai ấy có chỗ cho người trở về, người tiếp tục lập nghiệp ở phương xa, cho nhà khoa học, doanh nhân, người lao động và người đang dạy con một câu tiếng Việt. Khi mọi tấm lòng hướng về Việt Nam đều được đón nhận, và mọi thiện chí đều có cơ hội trở thành hành động, chúng ta sẽ cùng làm nên một đất nước tốt đẹp hơn cho con cháu mình.

TS. Nguyễn Sĩ Dũng

(Theo Báo điện tử Chính phủ)