Hải quan nỗ lực giảm chi phí xuất, nhập khẩu cho doanh nghiệp Việt

22:29 | 03/05/2022

|
(PetroTimes) - Với một nền kinh tế mở toàn diện hướng đến sản xuất và xuất khẩu hàng hóa, việc triển khai đồng bộ các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp xuất nhập khẩu, giảm các chi phí thông quan là hành động thiết thực nhất giúp hàng Việt nâng cao giá trị và tính cạnh tranh trên thế giới.

Hiện nay, chi phí vận chuyển hàng hóa bằng tàu biển, hàng không đã tăng nhiều lần so với thời điểm chưa có dịch. Doanh nghiệp xuất, nhập khẩu phải đối mặt với rất nhiều thách thức do chi phí hoạt động tăng cao, ảnh hưởng đến hiệu quả và sức cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam trên trường quốc tế.

Hải quan nỗ lực giảm chi phí xuất, nhập khẩu cho doanh nghiệp Việt
Trong những năm qua, thời gian, chi phí thực hiện thủ tục hải quan giảm mạnh.

Tác động của dịch Covid-19 khiến chuỗi cung ứng toàn cầu bị đứt gãy, giá cước vận tải đồng loạt tăng mạnh, đặc biệt ở các tuyến đi châu Âu, châu Mỹ... Thêm nữa, gần đây, tình hình xung đột giữa Nga - Ukraine đẩy giá dầu và nhiều loại nguyên, nhiên liệu tiếp tục tăng vọt, khiến chi phí xuất, nhập khẩu trở thành gánh nặng vượt quá sức chịu đựng của nhiều doanh nghiệp. Hiện nay, chi phí vận chuyển hàng hóa bằng tàu biển, hàng không đã tăng nhiều lần so với thời điểm chưa có dịch.

Trước khi xảy ra dịch Covid-19, cước vận chuyển tàu biển chỉ khoảng 1.000-3.000 USD/container, sau đó đã tăng lên 10.000 USD/container và hiện tại ở mức từ 14.000-15.000 USD/container 40 feet. Thị trường vận tải hàng hóa bằng đường hàng không của Việt Nam có tốc độ tăng trưởng 15,3%/năm, nhưng các hãng hàng không hiện vẫn chỉ vận chuyển hàng hóa kết hợp trên chuyến bay chuyên chở hành khách, chưa có hãng hàng không vận chuyển hàng hóa bằng tàu bay chuyên dụng. Trong khi chi phí logistics chiếm tới 20-25% đã bào mòn lợi nhuận của doanh nghiệp xuất khẩu.

Trước đây, giá cước vận chuyển hàng hóa từ châu Á đi Mỹ là khoảng 1-1,8 USD/kg, nhưng hiện nay đã lên mức 17-18 USD/kg. Với mức tăng chi phí lên tới 10 lần như vậy, doanh nghiệp rất khó khăn. Chi phí logistics của Việt Nam cao hơn nhiều so với mặt bằng chung trên thế giới, khiến cho chi phí hàng hóa của Việt Nam tăng theo và làm mất lợi thế cạnh tranh so với các nước trong khu vực châu Á. Do đó, việc tìm giải pháp kéo giảm chi phí này là yêu cầu cấp thiết để nâng cao sức cạnh tranh cho hàng hóa Việt Nam.

Đi dịch Covid-19 tác động mạnh mẽ làm đảo lộn chuỗi cung ứng toàn cầu, trong đó có hoạt động logistics. Theo kết quả khảo sát mới nhất cho thấy, khoảng 97% doanh nghiệp logistics vừa và nhỏ bị tác động nặng nề. Từ tháng 5/2020, hoạt động logistics dần phục hồi, nhưng đến thời điểm hiện nay, khoảng 20% doanh nghiệp logistics vẫn còn suy giảm về hoạt động. So với trước đại dịch, hàng hóa vận tải qua biên giới, đặc biệt với Trung Quốc vẫn bị tắc nghẽn, tăng chi phí xuất nhập khẩu lên nhiều lần.

Theo thông tin từ Cục Hải quan TP Hồ Chí Minh - là đơn vị Hải quan quản lý địa bàn có lưu lượng hàng hóa xuất, nhập khẩu chiếm 50% thị phần của cả nước, thì có hơn 80% sản lượng hàng hóa tại cảng biển TP Hồ Chí Minh, thời gian qua được Cục Hải quan thành phố triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ, tạo thuận lợi cho hoạt động xuất, nhập khẩu của doanh nghiệp.

Cụ thể, ban hành Quyết định số 2318 về “Đề án Tạo thuận lợi thương mại: Thủ tục hải quan trong hoạt động logistics và chống ùn tắc hàng hóa xuất, nhập khẩu tại cảng Cát Lái” với 3 giải pháp: Xây dựng mô hình làm việc tập trung, khép kín, thực hiện thủ tục hải quan 24/7 trên cơ sở thiết lập kênh trao đổi thông tin riêng giữa cơ quan hải quan - Tổng Công ty Tân cảng Sài Gòn - doanh nghiệp để thực hiện thủ tục hải quan, thủ tục giao nhận hàng hóa cho các doanh nghiệp tham gia đề án;

Bố trí khu vực xếp hàng hóa riêng, có phương án giao nhận hàng hóa tại cầu cảng và phân luồng di chuyển riêng cho xe chở container của các doanh nghiệp tham gia đề án; ứng dụng công nghệ thông tin để xây dựng Hệ thống giám sát trực tuyến quá trình làm thủ tục hải quan-giao nhận hàng hóa xuất, nhập khẩu và đánh giá mức độ hài lòng của người đi làm thủ tục hải quan.

Hải quan nỗ lực giảm chi phí xuất, nhập khẩu cho doanh nghiệp Việt
Chi phí lưu kho bãi cần phải giảm nhanh hơn nữa đối với hàng hóa xuất khẩu.

Để hỗ trợ doanh nghiệp duy trì và phát triển hoạt động xuất, nhập khẩu, Tổng cục Hải quan đã tích cực hoàn thiện hệ thống thể chế, văn bản quy phạm pháp luật, đồng thời triển khai nhiều giải pháp về ứng dụng công nghệ thông tin như: thực hiện thủ tục hải quan hoàn toàn bằng phương thức điện tử; thanh toán điện tử; thay thế các thủ tục hành chính bằng việc chuyển đổi sang hình thức kết nối, trao đổi dữ liệu thông tin điện tử; cung cấp miễn phí phần mềm khai hải quan cho doanh nghiệp trong lĩnh vực xuất, nhập khẩu.

Đặc biệt, Tổng cục Hải quan đã tham mưu Bộ Tài chính trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt đề án “Cải cách mô hình kiểm tra chất lượng, kiểm tra an toàn thực phẩm đối với hàng hóa nhập khẩu”. Các giải pháp của cơ quan hải quan đã góp phần đáng kể vào việc cắt giảm thời gian thông quan hàng hóa qua biên giới, tiết kiệm được nhiều chi phí cho doanh nghiệp.

Tuy nhiên, theo ông Đào Duy Tám, Phó cục trưởng Cục Giám sát quản lý về hải quan, Tổng cục Hải quan, những bất cập về cơ chế chính sách khiến việc cắt giảm chi phí cho doanh nghiệp xuất, nhập khẩu vẫn gặp khó khăn. Cụ thể, thủ tục xuất, nhập khẩu liên quan đến 50 luật, trên 200 nghị định và thông tư của các bộ, ngành đòi hỏi sự chuẩn hóa từ phía hải quan cũng như từ phía doanh nghiệp trong quá trình làm thủ tục. Ông Đào Duy Tám nhấn mạnh, nếu doanh nghiệp không nắm rõ, việc triển khai sẽ gặp nhiều khó khăn vướng mắc.

“Rất cần sự chung tay, cùng phối hợp nhịp nhàng của tất cả các cơ quan liên quan cùng hỗ trợ doanh nghiệp. Trong giai đoạn tới, Hải quan Việt Nam sẽ tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính một cách sâu rộng, toàn diện nhằm giảm thời gian thông quan hàng hóa, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp; trong đó sẽ tái thiết kế tổng thể hệ thống công nghệ thông tin ngành hải quan, hướng tới Hải quan số, Hải quan thông minh…”, ông Đào Duy Tám nêu rõ.

Thực tế hiện nay, việc thông quan một lô hàng liên quan đến nhiều đơn vị, nên việc cắt giảm chi phí phải có sự chung sức của tất cả các cơ quan liên quan. Cụ thể như việc cấp phép, kiểm tra chuyên ngành liên quan đến thủ tục xuất nhập khẩu của các bộ, ngành còn chưa được đồng bộ, văn bản pháp luật ban hành quản lý chuyên ngành còn chồng chéo…

Quá trình phương tiện hành trình trên tuyến đường thủy nội địa phải đi thẳng từ cảng, bến xuất phát đến cảng, bến đích ghi trên giấy phép rời cảng, bến cuối cùng.
Hiện nay vẫn còn tình trạng một mặt hàng xuất nhập khẩu cần giấy phép của nhiều bộ, ngành.

Bên cạnh đó, do hệ thống văn bản quy phạm pháp luật của các bộ, ngành liên quan đến thủ tục xuất nhập khẩu rất lớn nên doanh nghiệp nếu không thường xuyên làm thủ tục xuất nhập khẩu thì có thể sử dụng đại lý hải quan có uy tín để tránh bị sai sót, nhầm lẫn. Song song với đó, cũng cần vừa chủ động xây dựng kế hoạch sản xuất kinh doanh, tận dụng cơ chế xác định trước hàng hóa, mã số, định giá hàng hóa trước khi làm thủ tục; tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh, đáp ứng yêu cầu của các thị trường nhập khẩu.

Tiếp tục đẩy mạnh cải cách, tạo thuận lợi hơn nữa cho doanh nghiệp, trong giai đoạn tới, Hải quan Việt Nam sẽ tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính sâu rộng, toàn diện nhằm giảm thời gian thông quan hàng hóa. Trong đó, tái thiết kế tổng thể hệ thống công nghệ thông tin ngành Hải quan, hướng tới hải quan số, hải quan thông minh sẽ là hành động thực tế nhất hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam giảm tối đa chi phí thông quan, nâng cao năng lực cạnh tranh của hàng Việt trên thế giới.

P.V

Thủ tướng yêu cầu giảm mạnh chi phí logistics Thủ tướng yêu cầu giảm mạnh chi phí logistics
Thứ trưởng Bộ GTVT: Còn nhiều cơ hội để giảm chi phí logistics Thứ trưởng Bộ GTVT: Còn nhiều cơ hội để giảm chi phí logistics