Giá khí đốt châu Âu lao dốc sau thỏa thuận khung Mỹ - Iran

Giá khí đốt tự nhiên tại châu Âu đã giảm mạnh khoảng 6% sau khi Mỹ và Iran công bố một thỏa thuận khung mang tính bước ngoặt, giúp xoa dịu đáng kể những lo ngại của thị trường về nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng kéo dài.

Mỹ và Iran đã đạt được một khuôn khổ hòa bình sơ bộ nhằm chấm dứt cuộc chiến, với Biên bản Ghi nhớ (MoU) dự kiến sẽ được ký kết vào ngày 19/6/2026 tại Thụy Sĩ. Hợp đồng tương lai khí đốt tự nhiên TTF của Hà Lan giảm xuống còn 43,60 euro/MWh trong phiên giao dịch ngày thứ Hai, mức thấp nhất trong vòng 5 tuần, trong khi chỉ số STOXX 600 toàn châu Âu tăng vọt lên mức cao kỷ lục.

Qatar phụ thuộc hoàn toàn vào eo biển Hormuz để xuất khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG), khi mọi tàu chở LNG đều phải đi qua tuyến hàng hải chiến lược này để đến các khách hàng tại châu Á và châu Âu. Việc Hormuz bị phong tỏa đã làm gián đoạn khoảng 20% nguồn cung LNG toàn cầu, buộc người mua tại châu Á và châu Âu phải cạnh tranh quyết liệt để giành các lô hàng thay thế từ những khu vực như Mỹ và Australia.

Sự thiếu hụt nguồn cung đã khiến giá LNG giao ngay tại châu Á có thời điểm vượt 20 USD/MMBtu ngay sau khi xảy ra gián đoạn, đồng thời đẩy công suất hóa lỏng tại các khu vực khác lên gần mức tối đa.

Tuy nhiên, các chuyên gia năng lượng cho biết việc khôi phục hoàn toàn hoạt động của các dây chuyền hóa lỏng LNG đã ngừng vận hành cũng như các tuyến vận tải có thể mất tới sáu tuần để trở lại trạng thái bình thường.

Quá trình hóa lỏng khí tự nhiên đòi hỏi phải làm lạnh sâu xuống khoảng âm 162°C, trong khi các thiết bị cần được hạ nhiệt dần dần để bảo vệ tính toàn vẹn của các bộ trao đổi nhiệt. Thời gian kéo dài này nhằm đảm bảo các thiết bị đông lạnh đạt nhiệt độ vận hành an toàn, tránh hiện tượng sốc nhiệt, đồng thời cho phép thực hiện tuần tự các bước vận hành tại những tổ hợp LNG khổng lồ như Ras Laffan.

Ngoài ra, việc giải phóng các tàu bị mắc kẹt, khôi phục hoạt động bảo hiểm hàng hải và hoàn tất các thủ tục cấp phép vận chuyển cũng có thể kéo dài đáng kể thời gian phục hồi chuỗi cung ứng.

Mặc dù giảm mạnh, giá năng lượng tại châu Âu hiện vẫn cao hơn khoảng 50% so với mức trước khi xung đột nổ ra.

Giới phân tích cho rằng biến động thị trường sẽ vẫn duy trì trong thời gian tới khi các chi tiết của thỏa thuận khung tiếp tục được hoàn thiện và chính thức phê chuẩn. Bên cạnh đó, nhu cầu khí đốt vẫn được hỗ trợ bởi nỗ lực tăng tốc bơm đầy các kho dự trữ mùa đông của các quốc gia châu Âu, khiến nhu cầu tiêu thụ duy trì ở mức cao trong ngắn hạn.