Các tổ chức tài chính quốc tế đang đưa ra những dự báo rất khác nhau cho thị trường vàng năm 2026, từ 3.850 USD đến 8.000 USD/ounce.

Trong khi đó, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) phát tín hiệu cứng rắn hơn dự kiến, cuộc gặp Mỹ - Iran tại Thụy Sĩ bị hủy vào phút chót, ngân hàng trung ương tiếp tục gom vàng và nhiều quốc gia đẩy mạnh hồi hương dự trữ.

QUỐC TẾ

1. Fed phát tín hiệu “diều hâu”, vàng giảm tuần thứ ba liên tiếp

Trong tuần qua, thông tin có tác động trực tiếp nhất tới thị trường kim loại quý đến từ cuộc họp chính sách của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ. Fed giữ nguyên lãi suất trong vùng 3,50 - 3,75%, nhưng thông điệp sau cuộc họp cho thấy cơ quan này chưa sẵn sàng chuyển sang nới lỏng. Trái lại, thị trường bắt đầu tính đến khả năng lãi suất Mỹ có thể còn tăng nếu lạm phát không hạ nhiệt như kỳ vọng.

Theo Reuters ngày 19/6, giá vàng giao ngay giảm 0,9% xuống 4.169,44 USD/ounce trong phiên cuối tuần, trong khi hợp đồng vàng tương lai của Mỹ giảm 1,4% xuống 4.186,50 USD/ounce. Đây là tuần giảm thứ ba liên tiếp của vàng. Reuters cũng ghi nhận bạc, platinum và palladium đều giảm trong tuần.

Về bản chất, vàng bị kẹt giữa hai lực kéo trái chiều. Một mặt, bất ổn địa chính trị tại Trung Đông vẫn tạo nhu cầu phòng thủ. Mặt khác, lãi suất cao làm tăng chi phí cơ hội nắm giữ vàng, bởi vàng không sinh lãi như trái phiếu hay tiền gửi. Khi đồng USD mạnh lên, vàng cũng trở nên đắt hơn với nhà đầu tư nắm giữ các đồng tiền khác.

Tác động của thông điệp Fed không chỉ nằm ở một phiên giảm giá. Nó cho thấy thị trường đang phải điều chỉnh lại kỳ vọng: thay vì chờ lãi suất giảm nhanh, nhà đầu tư phải chuẩn bị cho kịch bản “higher for longer” - lãi suất duy trì ở mức cao lâu hơn. Đây là môi trường không thuận lợi cho vàng trong ngắn hạn, đặc biệt sau giai đoạn tăng mạnh trước đó.

2. Cuộc gặp Mỹ - Iran tại Thụy Sĩ bị hủy, rủi ro Trung Đông quay trở lại

Đầu tuần, thị trường kim loại quý giao dịch trong tâm lý lạc quan hơn sau các thông tin về tiến trình hạ nhiệt căng thẳng Mỹ - Iran. Kỳ vọng về một khuôn khổ hòa bình hoặc thỏa thuận tạm thời giúp giá dầu giảm, qua đó làm dịu lo ngại lạm phát và khiến dòng tiền trú ẩn rút bớt khỏi vàng.

Tuy nhiên, đến cuối tuần, bức tranh thay đổi nhanh. Theo Reuters ngày 19/6, các cuộc đàm phán dự kiến tại Thụy Sĩ giữa Mỹ và Iran đã bị hủy trong bối cảnh tiến trình ngoại giao gặp trở ngại. Căng thẳng mới tại Lebanon và những bất đồng liên quan đến việc thực thi thỏa thuận khiến thị trường phải đánh giá lại khả năng ổn định tại Trung Đông.

Với thị trường kim loại quý, đây là diễn biến quan trọng vì Trung Đông không chỉ tác động tới tâm lý trú ẩn, mà còn liên quan trực tiếp tới giá năng lượng. Nếu bất ổn kéo dài, giá dầu có thể tăng trở lại, làm dấy lên rủi ro lạm phát. Trong trường hợp đó, vàng có thể được hỗ trợ bởi nhu cầu phòng thủ, dù vẫn chịu áp lực từ lãi suất cao.

Điểm đáng chú ý của tuần này là thị trường vàng không đi theo một câu chuyện đơn tuyến. Đầu tuần, kỳ vọng hòa bình khiến vàng bị bán chốt lời. Giữa tuần, Fed “diều hâu” tạo thêm áp lực. Cuối tuần, việc hủy cuộc gặp Mỹ - Iran lại giúp vàng có bệ đỡ tâm lý nhất định, ngăn đà giảm trở nên quá sâu.

3. 89% ngân hàng trung ương dự kiến vàng dự trữ toàn cầu sẽ tiếp tục tăng

Ngày 16/6, Hội đồng Vàng Thế giới (WGC) công bố khảo sát thường niên về vàng dự trữ của ngân hàng trung ương. Kết quả cho thấy 89% ngân hàng trung ương được khảo sát dự kiến tổng lượng vàng nắm giữ của khu vực ngân hàng trung ương toàn cầu sẽ tiếp tục tăng trong 12 tháng tới.

Đây là một con số đáng chú ý vì nó cho thấy các ngân hàng trung ương vẫn nhìn vàng như tài sản dự trữ chiến lược, bất chấp biến động ngắn hạn về giá. Trong nhiều năm gần đây, hoạt động mua vàng của ngân hàng trung ương đã trở thành một trong những động lực quan trọng nhất của thị trường vàng toàn cầu.

Lý do chính nằm ở nhu cầu đa dạng hóa dự trữ. Khi đồng USD, trái phiếu chính phủ Mỹ và hệ thống tài chính phương Tây ngày càng gắn với các rủi ro địa chính trị, một số ngân hàng trung ương muốn tăng tỷ trọng tài sản không phụ thuộc vào cam kết trả nợ của bất kỳ quốc gia nào. Vàng đáp ứng tiêu chí đó vì không phải là nghĩa vụ nợ của một bên phát hành.

Tác động dài hạn của xu hướng này rất lớn. Nếu nhà đầu tư tài chính có thể mua bán vàng theo chu kỳ lãi suất, ngân hàng trung ương thường mua vàng theo tư duy dự trữ dài hạn. Vì vậy, ngay cả khi giá vàng giảm trong ngắn hạn do Fed, nhu cầu chính thức từ ngân hàng trung ương vẫn là một lực đỡ quan trọng.

4. Ngân hàng trung ương đẩy mạnh hồi hương vàng

Cũng trong khảo sát mới của WGC, một xu hướng khác nổi lên rõ rệt: các ngân hàng trung ương đang xem xét lại nơi lưu trữ vàng. Theo dữ liệu được Wall Street Journal dẫn từ khảo sát WGC, tỷ lệ ngân hàng trung ương lưu trữ vàng tại Ngân hàng Trung ương Anh giảm từ 64% xuống 57%, trong khi tỷ lệ lưu trữ tại Cục Dự trữ Liên bang New York giảm từ 17% xuống 14%.

Đáng chú ý, 19% ngân hàng trung ương cho biết họ đã tăng lượng vàng lưu trữ trong nước hoặc tại các địa điểm thay thế ở nước ngoài trong năm qua. Con số này cao hơn nhiều so với mức 7% trong khảo sát trước đó.

Diễn biến này phản ánh một nỗi lo mới trong hệ thống tài chính toàn cầu: rủi ro tài sản dự trữ bị phong tỏa, hạn chế tiếp cận hoặc chịu tác động bởi các biện pháp trừng phạt. Sau các biến cố địa chính trị những năm gần đây, nhiều quốc gia không chỉ quan tâm đến việc nắm bao nhiêu vàng, mà còn quan tâm vàng đang nằm ở đâu, ai kiểm soát kho lưu ký và trong tình huống khẩn cấp có thể tiếp cận được hay không.

Với thị trường vàng, xu hướng hồi hương dự trữ cho thấy vàng đang được “tái chính trị hóa”. Nó không còn chỉ là tài sản tài chính, mà còn là tài sản chủ quyền. Điều này có thể làm thay đổi vai trò của các trung tâm lưu ký truyền thống như London và New York trong dài hạn.

5. Singapore xây dựng hệ thống thanh toán bù trừ vàng OTC

Ngày 15/6, Reuters đưa tin Singapore sẽ thành lập hệ thống thanh toán bù trừ vàng giao dịch qua quầy (OTC) và bổ sung dịch vụ lưu ký vàng cho ngân hàng trung ương. Hệ thống thanh toán bù trừ dự kiến vận hành thông qua Sở Giao dịch Singapore (SGX) trước cuối năm 2026.

Theo Reuters, hệ thống này sẽ xử lý các giao dịch vàng vật chất được lưu trữ tại Singapore trong khuôn khổ “Loco Singapore”. Sáu ngân hàng lớn gồm DBS, Deutsche Bank, ICBC Standard Bank, J.P. Morgan, OCBC và UOB dự kiến tham gia với vai trò thành viên thanh toán bù trừ.

Đây là bước đi đáng chú ý trong cuộc cạnh tranh giành vị thế trung tâm vàng tại châu Á. Lâu nay, London giữ vai trò trung tâm giao dịch vàng OTC toàn cầu, New York nổi bật với thị trường hợp đồng tương lai, còn Thượng Hải ngày càng có ảnh hưởng trong định giá vàng vật chất tại châu Á. Singapore đang muốn chen vào khoảng trống giữa các trung tâm này, đặc biệt ở múi giờ châu Á.

Tác động của động thái này không chỉ nằm ở hạ tầng kỹ thuật. Nếu Singapore thu hút được nhiều vàng vật chất, ngân hàng trung ương, quỹ đầu tư và nhà giao dịch quốc tế, nước này có thể trở thành một mắt xích quan trọng trong mạng lưới vàng toàn cầu. Điều đó cũng phản ánh xu hướng dịch chuyển một phần hạ tầng kim loại quý từ phương Tây sang châu Á.

6. Sản lượng bạc Nga có thể cao hơn nhiều dự báo trước đây

Một tin đáng chú ý với thị trường bạc đến từ Nga. Theo Kitco News ngày 8/6, Bộ trưởng Tài nguyên Nga Alexander Kozlov đưa ra ước tính sản lượng bạc của Nga năm 2025 đạt 2.600 - 2.800 tấn và có thể lên 2.800 - 3.000 tấn trong năm 2026.

Con số này đáng chú ý vì cao hơn nhiều so với ước tính khoảng 1.800 tấn mà The Silver Institute từng sử dụng cho năm 2025. Từ sau khi xung đột Nga - Ukraine nổ ra năm 2022, số liệu sản xuất kim loại quý của Nga trở nên kém minh bạch hơn, khiến thị trường khó đánh giá chính xác nguồn cung.

Nếu số liệu của Nga được xác nhận, cán cân cung cầu bạc toàn cầu cần được nhìn lại. Trong nhiều năm qua, câu chuyện chính của bạc là thâm hụt nguồn cung kéo dài do nhu cầu công nghiệp tăng nhanh, đặc biệt từ năng lượng mặt trời, điện tử và xe điện. Một mức sản lượng cao hơn dự kiến từ Nga có thể phần nào giảm áp lực thiếu hụt, ít nhất trên giấy tờ.

Tuy nhiên, tác động thực tế còn phụ thuộc vào khả năng xuất khẩu, kênh tiêu thụ và các hạn chế do trừng phạt. Bạc Nga có thể tồn tại về mặt sản lượng, nhưng việc nó đi vào thị trường toàn cầu như thế nào lại là câu chuyện khác.

7. Bạc công nghiệp tiếp tục được hỗ trợ bởi xe điện

Trong tuần, các báo cáo thị trường tiếp tục nhấn mạnh vai trò của xe điện đối với nhu cầu bạc. Theo USAGOLD ngày 17/6, xe điện sử dụng lượng bạc cao hơn đáng kể so với xe động cơ đốt trong truyền thống. Bạc hiện diện trong hệ thống điện, pin, cảm biến, kết nối và các bộ phận điều khiển.

Một số ước tính cho rằng xe điện có thể sử dụng nhiều bạc hơn 67 - 79% so với xe động cơ đốt trong. Dù con số cụ thể khác nhau tùy cấu hình xe và công nghệ sản xuất, xu hướng chung là rõ ràng: khi ô tô ngày càng điện hóa, hàm lượng kim loại dẫn điện trong mỗi phương tiện tăng lên.

Điều này rất quan trọng với bạc vì bạc không còn chỉ là kim loại quý dùng cho trang sức, tiền xu hay tài sản trú ẩn. Nó ngày càng trở thành kim loại công nghiệp chiến lược, gắn với điện hóa giao thông, năng lượng tái tạo, điện tử công suất cao và trí tuệ nhân tạo.

Theo The Silver Institute, thị trường bạc được dự báo tiếp tục thâm hụt trong năm 2026, với mức thiếu hụt khoảng 46,3 triệu ounce. Đây sẽ là năm thâm hụt thứ sáu liên tiếp. Vì vậy, dù giá bạc có thể giảm mạnh trong các phiên bị chi phối bởi USD và lãi suất, nền tảng vật chất của thị trường vẫn chưa thay đổi.

8. Platinum và palladium chịu sức ép từ quá trình điện hóa ô tô

Không giống bạc, nhóm platinum và palladium đứng trước bức tranh phức tạp hơn. Trong ngắn hạn, hai kim loại này cũng giảm cùng vàng và bạc sau tín hiệu “diều hâu” từ Fed. Nhưng về dài hạn, thách thức lớn nhất của palladium và một phần platinum đến từ quá trình điện hóa phương tiện giao thông.

Palladium được sử dụng nhiều trong bộ chuyển đổi xúc tác của xe xăng nhằm giảm khí thải. Khi xe điện tăng thị phần, đặc biệt tại Trung Quốc, châu Âu và Bắc Mỹ, nhu cầu palladium trong ngành ô tô có nguy cơ suy giảm. Đây là nguyên nhân khiến triển vọng dài hạn của palladium yếu hơn so với giai đoạn trước, khi tiêu chuẩn khí thải ngày càng nghiêm ngặt từng đẩy nhu cầu kim loại này tăng mạnh.

Platinum có vị thế linh hoạt hơn vì ngoài bộ chuyển đổi xúc tác, kim loại này còn liên quan đến công nghệ hydro, pin nhiên liệu và một số ngành công nghiệp khác. Tuy nhiên, trong ngắn hạn, platinum vẫn chịu tác động từ tâm lý chung của nhóm kim loại quý và lo ngại tăng trưởng công nghiệp.

Tuần qua, Reuters ghi nhận platinum và palladium đều giảm trong bối cảnh vàng chịu áp lực từ USD và Fed. Điều này cho thấy nhóm PGM vừa chịu tác động của yếu tố tài chính vĩ mô, vừa chịu sức ép từ quá trình chuyển đổi công nghệ trong ngành ô tô.

Nhìn lại cả tuần, thị trường kim loại quý chịu áp lực điều chỉnh rõ rệt. Vàng giảm tuần thứ ba liên tiếp, bạc biến động mạnh, platinum và palladium cũng suy yếu. Nguyên nhân trực tiếp là đồng USD mạnh, kỳ vọng lãi suất Mỹ cao hơn và hoạt động chốt lời sau giai đoạn tăng nóng.

Tuy nhiên, nếu tách phần biến động ngắn hạn khỏi nền tảng dài hạn, bức tranh chưa hẳn tiêu cực. Ngân hàng trung ương vẫn có xu hướng tăng nắm giữ vàng. Nhiều quốc gia đang xem lại địa điểm lưu trữ vàng dự trữ. Singapore đầu tư vào hạ tầng giao dịch và lưu ký vàng. Bạc tiếp tục được hỗ trợ bởi điện hóa, năng lượng tái tạo và nhu cầu công nghiệp.

Điều đó cho thấy thị trường kim loại quý đang vận động theo hai tầng. Tầng ngắn hạn bị chi phối bởi Fed, đồng USD, lợi suất trái phiếu và tâm lý rủi ro. Tầng dài hạn lại gắn với những thay đổi sâu hơn: tái cấu trúc dự trữ quốc gia, phân mảnh địa chính trị, dịch chuyển trung tâm giao dịch vàng sang châu Á và nhu cầu kim loại trong chuyển đổi năng lượng.

Vì vậy, tuần từ 15 - 21/6 không chỉ là một tuần giảm giá. Đây còn là tuần cho thấy rõ sự giằng co giữa “lãi suất cao” và “thế giới bất ổn” - hai lực kéo đang cùng định hình thị trường kim loại quý toàn cầu.

Vàng nhẫn 9999 tại nhiều thời điểm giao dịch ngang bằng hoặc cao hơn vàng miếng SJC trong tuần qua, phản ánh sự thay đổi trong nhu cầu tích trữ của người dân. Đây là hiện tượng hiếm gặp nếu nhìn lại lịch sử thị trường vàng Việt Nam.

TRONG NƯỚC

1. Giá vàng trong nước trải qua đợt điều chỉnh mạnh nhất kể từ đầu năm

Tuần qua, thị trường vàng Việt Nam chứng kiến một trong những đợt giảm giá mạnh nhất kể từ đầu năm 2026 khi giá vàng thế giới chịu áp lực từ đồng USD mạnh và tín hiệu thắt chặt tiền tệ của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed).

Theo VietNamNet ngày 20/6, phiên giao dịch 19/6 ghi nhận đợt bán tháo mạnh trên thị trường vàng trong nước. Giá vàng miếng SJC và vàng nhẫn 9999 tại nhiều doanh nghiệp lớn như DOJI, SJC, PNJ đồng loạt giảm từ 4,6 đến 5,1 triệu đồng/lượng chỉ trong một ngày giao dịch.

Có thời điểm giá bán ra vàng miếng SJC lùi về quanh 146,7 triệu đồng/lượng, thấp hơn đáng kể so với vùng đỉnh thiết lập trước đó.

Diễn biến này phản ánh mức độ liên thông ngày càng lớn giữa thị trường vàng trong nước với xu hướng giá vàng quốc tế. Sau nhiều tháng liên tục tăng mạnh, hoạt động chốt lời xuất hiện khi vàng thế giới giảm về vùng 4.100 - 4.200 USD/ounce.

Đáng chú ý, mức giảm trong nước vẫn thấp hơn mức giảm quy đổi của giá vàng quốc tế, khiến chênh lệch giữa giá vàng trong nước và thế giới tiếp tục duy trì ở mức cao.

Nhiều chuyên gia cho rằng đợt điều chỉnh hiện nay là phép thử tâm lý quan trọng đối với những nhà đầu tư mua vàng ở vùng giá cao trong tháng 4 và tháng 5 vừa qua.

2. Vàng nhẫn tiếp tục khẳng định vị thế khi nhiều thời điểm vượt giá vàng miếng SJC

Một trong những hiện tượng đáng chú ý nhất của thị trường tuần qua là việc giá vàng nhẫn trơn 9999 tại một số doanh nghiệp tiếp tục giao dịch ngang bằng hoặc cao hơn vàng miếng SJC.

Theo ghi nhận của Báo Nhân Dân ngày 20/6, giá vàng nhẫn ép vỉ của một số thương hiệu có thời điểm vượt giá vàng miếng. Đây là hiện tượng hiếm gặp nếu nhìn lại lịch sử thị trường vàng Việt Nam.

Nguyên nhân xuất phát từ nhiều yếu tố.

Thứ nhất, nguồn cung vàng miếng SJC vẫn chịu những hạn chế nhất định do cơ chế quản lý đặc thù nhiều năm qua.

Thứ hai, vàng nhẫn ngày càng được người dân coi là một công cụ tích trữ linh hoạt hơn. Nhà đầu tư có thể mua bán với số lượng nhỏ, mức chênh lệch giá thấp hơn và không phụ thuộc hoàn toàn vào thương hiệu SJC như trước.

Thứ ba, sau nhiều năm phát triển, các sản phẩm vàng nhẫn ép vỉ 99,99% của SJC, Bảo Tín Minh Châu, Phú Quý, DOJI hay PNJ đã xây dựng được mức độ tin cậy khá cao trên thị trường.

Sự dịch chuyển này phản ánh một xu hướng quan trọng: thị trường vàng đầu tư tại Việt Nam đang dần thay đổi từ mô hình tập trung tuyệt đối vào vàng miếng sang mô hình đa dạng hơn, trong đó vàng nhẫn ngày càng giữ vai trò nổi bật.

3. Bạc trong nước giảm mạnh hơn vàng khi Fed phát tín hiệu cứng rắn

Nếu vàng giảm mạnh thì bạc còn trải qua tuần biến động dữ dội hơn. Theo tổng hợp từ Báo Mới và các doanh nghiệp kinh doanh bạc, giá bạc thỏi trong nước đã giảm hơn 3% sau cuộc họp của Fed ngày 17/6. Có thời điểm bạc đánh mất mốc 70 triệu đồng/kg trước khi phục hồi nhẹ vào cuối tuần.

Diễn biến này phù hợp với xu hướng của thị trường bạc thế giới.

Khác với vàng, bạc vừa mang tính chất kim loại quý vừa mang tính chất kim loại công nghiệp. Điều này khiến bạc thường có biên độ dao động lớn hơn vàng trong các giai đoạn thị trường biến động mạnh.

Khi Fed phát tín hiệu duy trì lãi suất ở mức cao lâu hơn dự kiến, đồng USD tăng giá đã gây áp lực lên toàn bộ nhóm hàng hóa. Bạc chịu tác động mạnh hơn vàng do tính đầu cơ cao hơn và quy mô thị trường nhỏ hơn.

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng các yếu tố hỗ trợ dài hạn của bạc vẫn chưa thay đổi. Nhu cầu từ ngành năng lượng mặt trời, xe điện, điện tử công nghiệp và trí tuệ nhân tạo vẫn tiếp tục tăng.

Do đó, diễn biến tuần qua chủ yếu phản ánh tác động ngắn hạn từ chính sách tiền tệ hơn là sự thay đổi trong cán cân cung cầu vật chất của thị trường bạc.

Trần Thế Vinh