banner-phu-quy

Đằng sau làn sóng dịch chuyển vàng của các nước

(PetroTimes) - Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) đã liên tục mua vàng trong 24 tháng, trong khi Pháp và Hà Lan cũng điều chuyển vàng giữa các kho lưu trữ tại phương Tây.
tăng
a a
giảm
In bài viết
Đằng sau làn sóng dịch chuyển vàng của các nước

Đóng băng tài sản Nga thúc đẩy thay đổi chiến lược lưu ký vàng. Hình minh hoạ

Những thông tin về xuất khẩu vàng kỷ lục của Mỹ sang Thụy Sĩ, Singapore mở dịch vụ lưu ký vàng cho các ngân hàng trung ương và việc phương Tây đóng băng tài sản dự trữ của Nga năm 2022 đang được liên kết thành câu chuyện vàng phương Tây ồ ạt chuyển sang châu Á. Tuy nhiên, các dữ liệu hiện có chưa đủ để chứng minh nhận định này.

Các ngân hàng trung ương tiếp tục gia tăng mua vàng

Theo dữ liệu của PBOC được truyền thông Hàn Quốc dẫn lại, Trung Quốc nắm giữ 78,3 triệu ounce vàng (khoảng 2.435 tấn) vào cuối tháng 10/2026, sau 24 tháng liên tiếp mua vào kể từ tháng 11/2024.

Từ tháng 1 đến tháng 10/2026, Trung Quốc bổ sung khoảng 129 tấn vàng, trong đó riêng tháng 10 là 25,8 tấn. Trong toàn bộ 24 tháng, số vàng mua thêm đạt khoảng 171 tấn, theo dữ liệu của Cục Quản lý Ngoại hối Nhà nước Trung Quốc (SAFE) do Caixin dẫn lại.

Xu hướng này cũng diễn ra trên phạm vi toàn cầu. Theo Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), các ngân hàng trung ương mua ròng 321 tấn vàng trong quý III/2026, mức cao nhất kể từ quý IV/2024. Tổng lượng mua ròng từ đầu năm đạt 675 tấn, tăng 6% so với cùng kỳ năm 2025. WGC dự báo lượng mua vàng của các ngân hàng trung ương năm 2026 ít nhất sẽ tương đương mức 848 tấn của năm 2025.

Lưu ý, số liệu 321 tấn và 675 tấn bao gồm cả ước tính về lượng mua chưa được công bố chính thức, trong khi con số 228 tấn chỉ tính các giao dịch đã được ngân hàng trung ương báo cáo.

Dù hoạt động mua vàng gia tăng là xu hướng có thật, các số liệu này không cho biết vàng đang được lưu giữ ở đâu hoặc được chuyển từ kho nào.

Lưu ký vàng là việc một tổ chức được giao giữ vàng vật chất thay mặt ngân hàng trung ương. Nhiều quốc gia lưu trữ vàng ở nước ngoài, tại những trung tâm tài chính như Cục Dự trữ Liên bang Mỹ ở New York hoặc Ngân hàng Anh, nhằm thuận tiện cho giao dịch, cho vay và sử dụng vàng làm tài sản thế chấp.

Tuy nhiên, việc phương Tây đóng băng khoảng 300 tỷ USD tài sản dự trữ quốc gia của Nga năm 2022 đã khiến các nhà quản lý dự trữ xem xét lại rủi ro khi lưu giữ tài sản ở nước ngoài.

Một số ngân hàng trung ương vì vậy tìm cách đa dạng hóa địa điểm lưu ký, giảm phụ thuộc vào một tổ chức duy nhất, đồng thời bảo đảm khả năng tiếp cận vàng khi xảy ra khủng hoảng địa chính trị. Dù vậy, việc thay đổi nơi lưu trữ vàng không đồng nghĩa với chủ trương từ bỏ đồng USD.

Pháp và Hà Lan điều chuyển vàng trong phạm vi phương Tây

Pháp đã đưa 129 tấn vàng còn lưu giữ tại New York ra khỏi Mỹ trong giai đoạn từ tháng 7/2025 đến tháng 1/2026. Tuy nhiên, Ngân hàng Trung ương Pháp không vận chuyển số vàng này về nước mà bán vàng tại Mỹ rồi mua vàng thay thế tại châu Âu.

Theo một nghiên cứu của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ công bố ngày 9/11/2026, đồng USD vẫn chiếm khoảng 60% dự trữ ngoại hối của Pháp.

Hà Lan cũng điều chuyển khoảng 86 tấn vàng từ Bắc Mỹ sang London trong giai đoạn tháng 3-8/2026. Trong đó, khoảng 59 tấn được bán tại New York và mua vàng thay thế ở London, còn hơn 27 tấn được vận chuyển vật chất. Ngân hàng Trung ương Hà Lan cho biết quyết định này nhằm tăng thanh khoản, khả năng giao dịch và chuẩn bị ứng phó với những bất ổn địa chính trị.

Dù tỷ trọng USD trong dự trữ của Hà Lan giảm khoảng 10 điểm phần trăm, đồng tiền này vẫn giữ vị trí chủ đạo.

Như vậy, cả Pháp và Hà Lan đều chuyển vàng giữa các trung tâm lưu ký tại phương Tây, chứ không chuyển sang Trung Quốc.

Ngày 10/11/2026, Cơ quan Tiền tệ Singapore (MAS) triển khai dịch vụ lưu ký vàng dành cho các ngân hàng trung ương và tổ chức có chủ quyền nước ngoài.

Kho vàng quốc gia của Singapore có sức chứa tối đa 500 tấn, bên cạnh năng lực lưu trữ thương mại hơn 2.000 tấn. Tuy nhiên, Phó Thủ tướng kiêm Chủ tịch MAS Gan Kim Yong khẳng định Singapore không có ý định thay thế các trung tâm giao dịch và lưu trữ vàng hiện hữu.

Việc Singapore mở rộng năng lực lưu ký phản ánh nhu cầu đa dạng hóa địa điểm bảo quản tài sản, không phải dấu hiệu cho thấy các quốc gia đang quay lưng với đồng USD.

Dữ liệu xuất khẩu vàng không chứng minh vàng đang chuyển sang Trung Quốc

Một trong những cơ sở thường được sử dụng để đưa ra nhận định vàng phương Tây đang chảy sang Trung Quốc là số liệu xuất khẩu vàng kỷ lục của Mỹ trong năm 2026, phần lớn hướng tới Thụy Sĩ.

Tuy nhiên, phần lớn dòng chảy này liên quan đến hoạt động tinh luyện vàng tư nhân. Các nhà máy tại Thụy Sĩ nấu chảy và đúc lại vàng thành những thỏi có kích cỡ phù hợp với nhu cầu của thị trường châu Á, sau đó cung cấp cho nhà đầu tư cá nhân, ngân hàng, quỹ ETF và doanh nghiệp công nghiệp, đôi khi cả ngân hàng trung ương.

Do đó, số liệu hải quan chỉ phản ánh nơi vàng được vận chuyển đến, không cho biết chủ sở hữu thực sự hoặc nơi lưu trữ cuối cùng.

Trường hợp Hà Lan là ví dụ điển hình: 59 tấn vàng được bán tại New York và mua thay thế tại London. Lượng vàng vận chuyển và sự thay đổi quyền sở hữu thực tế là hai vấn đề khác nhau.

Tương tự, việc Nga xuất khẩu kỷ lục 165 tấn vàng sang Hong Kong trong 9 tháng năm 2026, theo Moscow Times, chỉ là số liệu thương mại, chưa chứng minh đây là giao dịch chuyển vàng của ngân hàng trung ương Nga. Thông tin Hong Kong thử nghiệm hệ thống thanh toán bù trừ vàng cũng chưa được cơ quan chức năng chính thức xác nhận.

Để kết luận vàng phương Tây đang chuyển quyền sở hữu sang Trung Quốc, cần có bằng chứng về chủ sở hữu thực tế, chứ không thể chỉ dựa vào số liệu vận chuyển.

Áp lực nợ USD có thể buộc một số ngân hàng trung ương bán vàng?

Một số chuyên gia cho rằng các quốc gia thiếu USD có thể phải bán hoặc hoán đổi vàng để huy động ngoại tệ, bảo vệ đồng nội tệ hoặc thanh toán các mặt hàng nhập khẩu định giá bằng USD, đặc biệt là năng lượng.

Tuy nhiên, số liệu của WGC cho thấy lượng bán vàng chính thức trong năm 2025 khá hạn chế. Một số trường hợp gồm Singapore bán 15 tấn, Nga 6 tấn, Đức 1 tấn và Jordan 1 tấn.

Trong năm 2026, Nga là trường hợp bán vàng đáng chú ý nhất, với 56 tấn tính đến tháng 10, đưa lượng dự trữ còn khoảng 2.271 tấn.

Một số nhận định cho rằng Thổ Nhĩ Kỳ cũng giảm dự trữ vàng để hỗ trợ đồng lira, nhưng chưa có đủ bằng chứng xác nhận. Một phần biến động có thể liên quan đến hoạt động hoán đổi vàng hoặc thay đổi lượng vàng do kho bạc nắm giữ, thay vì bán vàng thực tế.

Nhìn chung, dữ liệu hiện tại chưa cho thấy làn sóng bán vàng trên diện rộng của các ngân hàng trung ương.

Khả năng Trung Quốc xây dựng đồng nhân dân tệ bảo chứng bằng vàng còn hạn chế

Một vấn đề khác được đặt ra là liệu Trung Quốc có thể sử dụng lượng vàng dự trữ để xây dựng một hệ thống tiền tệ mới, trong đó đồng nhân dân tệ được bảo chứng bằng vàng hay không.

Mô hình này đòi hỏi tỷ lệ quy đổi cố định, tự do chuyển đổi vốn và lượng vàng dự trữ rất lớn. Một phân tích năm 2026 ước tính Trung Quốc có thể cần lượng vàng dự trữ lớn gấp 20-30 lần hiện nay để thực hiện mục tiêu đó. Đây chỉ là ước tính của một chuyên gia, không phải mục tiêu chính thức của Bắc Kinh.

Ngoài ra, các biện pháp kiểm soát dòng vốn của Trung Quốc cũng không phù hợp với cơ chế tự do chuyển đổi nhân dân tệ sang vàng.

Một kịch bản khả thi hơn là mô hình đa tài sản, trong đó vàng đóng vai trò tài sản bảo đảm và công cụ phòng ngừa rủi ro cho dự trữ, song song với việc mở rộng sử dụng đồng nhân dân tệ trong khu vực.

Dịch chuyển vàng chủ yếu phản ánh nhu cầu quản trị rủi ro

Các dữ liệu hiện có cho thấy ba xu hướng rõ rệt: hoạt động mua vàng của ngân hàng trung ương đang gia tăng; các quốc gia đa dạng hóa địa điểm lưu ký, chủ yếu trong phạm vi các trung tâm phương Tây, đồng thời xuất hiện thêm năng lực lưu trữ tại châu Á; và dòng chảy thương mại vàng chưa chứng minh được quyền sở hữu đang chuyển sang Trung Quốc.

Vì vậy, việc vàng được điều chuyển giữa các quốc gia trước hết nên được nhìn nhận như một biện pháp quản trị rủi ro và bảo đảm khả năng tiếp cận tài sản trong bối cảnh địa chính trị bất ổn, thay vì mặc nhiên coi đó là dấu hiệu các ngân hàng trung ương đang từ bỏ đồng USD để chuyển sang Trung Quốc.

36 chuyến bay đưa 90 tấn vàng về nhà36 chuyến bay đưa 90 tấn vàng về nhà
Đợt bán tháo vàng và bạc: Áp lực thị trường hay bàn tay thao túng phía sau?Đợt bán tháo vàng và bạc: Áp lực thị trường hay bàn tay thao túng phía sau?
Nghệ thuật thổi hồn vào vàng bạc, đá quý của CartierNghệ thuật thổi hồn vào vàng bạc, đá quý của Cartier
Giá vàng hôm nay 12/11/2026: Thị trường vàng đồng loạt giảm mạnhGiá vàng hôm nay 12/11/2026: Thị trường vàng đồng loạt giảm mạnh

Nh.Thạch

AFP

Tập đoàn Phú Quý cùng đồng hành kiến tạo tri thức về Kim loại quý

Cùng chuyên mục

Doanh thu dầu mỏ sụt giảm, Iraq chịu sức ép phá giá tiền tệ

Giá vàng hôm nay 13/11/2026: Vàng miếng và vàng nhẫn đồng loạt giảm mạnh

(PetroTimes) - Thị trường vàng trong nước tiếp tục chứng kiến đà giảm mạnh khi giá vàng miếng và vàng nhẫn đồng loạt đi xuống ở cả hai chiều mua vào và bán ra.
Doanh thu dầu mỏ sụt giảm, Iraq chịu sức ép phá giá tiền tệ

Giá vàng hôm nay 12/11/2026: Thị trường vàng đồng loạt giảm mạnh

(PetroTimes) - Giá vàng trong nước tiếp tục giảm mạnh. Hầu hết các thương hiệu điều chỉnh giảm 700.000 - 900.000 đồng/lượng đối với cả vàng miếng và vàng nhẫn.
Doanh thu dầu mỏ sụt giảm, Iraq chịu sức ép phá giá tiền tệ

Giá vàng hôm nay 11/11/2026: Vàng trong nước và thế giới đồng loạt lao dốc

(PetroTimes) - Giá vàng miếng và vàng nhẫn trong nước đồng loạt giảm tại hầu hết các thương hiệu. Trên thị trường thế giới, giá vàng cũng lao dốc hơn 100 USD/ounce, xuống còn 4.033,8 USD/ounce.
Doanh thu dầu mỏ sụt giảm, Iraq chịu sức ép phá giá tiền tệ

Giá vàng hôm nay 10/11/2026: Vàng trong nước bật tăng, thế giới vượt 4.100 USD/ounce

(PetroTimes) - Giá vàng trong nước đồng loạt tăng trở lại sau phiên giảm trước đó. Cả vàng miếng và vàng nhẫn đều ghi nhận mức tăng từ 100.000 đến 500.000 đồng/lượng.