Giá vàng hôm nay 4/9: SJC giảm, Phú Quý tăng mạnh, vàng nhẫn BTMC dẫn đầu

Giá vàng hôm nay 5/9: Vàng thế giới mất mốc 4.400 USD/ounce

Trong khi đó, giá kim loại ở vùng cao đang làm thay đổi cả hoạt động khai khoáng thế giới lẫn thị trường vàng trong nước.

Một tuần đi gần trọn vòng tròn

Tuần qua, giá vàng bị kéo giữa hai sức ép: dầu tăng làm dấy lên lo ngại lạm phát, còn lãi suất và lợi suất cao làm giảm sức hấp dẫn của tài sản không sinh lời.

Nhìn vào mức giá đầu tuần và cuối tuần, thị trường vàng dường như không đi quá xa. Nhưng bên trong quãng đường ngắn ấy là những phiên đảo chiều liên tục, với biên độ dao động gần 230 USD/ounce.

Ngày 1/9, giá vàng giao ngay giảm 2,4%, xuống 4.342,20 USD/ounce, mức thấp nhất trong hai tuần. Giá bạc mất 2,9%, còn 64,57 USD/ounce; bạch kim giảm 1,9% và palladium giảm 3,2%.

Nguyên nhân không phải căng thẳng địa chính trị hạ nhiệt. Trái lại, xung đột tại Trung Đông tiếp tục đẩy giá dầu và nỗi lo lạm phát lên cao. Làn sóng bán tháo trái phiếu chính phủ lan rộng, đưa mức sinh lời của trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm lên cao nhất kể từ tháng 1/2025. Đồng USD cũng mạnh hơn. Trong khi đó, giá vàng rơi xuống dưới mức bình quân 200 ngày (đường trung bình động 200 ngày, viết tắt là MA 200 hoặc SMA 200 - Simple Moving Average 200) - một mốc thường được giới giao dịch dùng để nhận biết xu hướng - khiến lực bán tăng thêm.

Đến ngày 3/9, thị trường đột ngột đổi hướng. Giá vàng giao ngay tăng 2,3%, lên 4.488,54 USD/ounce, sau khi Thống đốc Fed Christopher Waller cho biết ông có thể ủng hộ giữ nguyên lãi suất nếu các số liệu sắp tới xác nhận áp lực lạm phát đang giảm. Khả năng Fed tăng lãi suất trong tháng 9, theo tính toán của giới giao dịch, giảm từ khoảng 62% xuống 54%.

Cùng phiên, bạc tăng 2,8%, lên 67,13 USD/ounce; bạch kim tăng 4,2%, còn palladium tăng 5,9%. Chỉ một thay đổi trong kỳ vọng lãi suất đã đủ kéo cả bốn kim loại quý bật lên mạnh mẽ.

Nhưng sự nhẹ nhõm chỉ kéo dài một ngày.

Báo cáo việc làm công bố ngày 4/9 cho thấy kinh tế Mỹ tạo thêm 162.000 việc làm trong tháng 8, cao hơn nhiều so với dự báo, trong khi tỷ lệ thất nghiệp giữ ở mức 4,1%. Thị trường lập tức nâng khả năng Fed tăng lãi suất tại cuộc họp ngày 15 -16/9 lên khoảng 61%, từ mức 52% trước báo cáo.

Giá vàng và bạc vì thế quay đầu giảm. Hợp đồng vàng kỳ hạn gần nhất khép tuần ở 4.429,80 USD/ounce, giảm 1,1% trong tuần. Bạc đóng cửa ở 66,047 USD/ounce, giảm 1,4%.

Như vậy, vàng gần như trở lại nơi xuất phát sau một tuần biến động dữ dội. Thị trường không thiếu lý do để tăng, cũng không thiếu sức ép để giảm. Nó chỉ chưa lựa chọn được giữa hai nỗi sợ: bất ổn địa chính trị và lãi suất cao hơn.

Vì sao chiến tranh không nhất thiết làm vàng tăng?

Trong cách hiểu quen thuộc, chiến tranh và bất ổn thường khiến nhà đầu tư tìm tới vàng. Điều đó vẫn đúng, nhưng chưa đủ để giải thích thị trường hiện nay.

Nếu chiến tranh chủ yếu làm gia tăng cảm giác bất an, nhu cầu trú ẩn có thể đẩy giá vàng lên. Nhưng nếu chiến tranh đồng thời làm gián đoạn nguồn cung năng lượng, khiến giá dầu và lạm phát tăng cao, ngân hàng trung ương có thể phải giữ lãi suất ở mức cao hơn hoặc tiếp tục nâng lãi suất.

Khi ấy, vàng lại chịu sức ép từ hai phía. Trái phiếu đem lại mức lãi hấp dẫn hơn, trong khi vàng không tự sinh ra tiền lãi. Đồng USD mạnh hơn cũng khiến vàng trở nên đắt hơn đối với người mua sử dụng các đồng tiền khác.

Bởi vậy, thị trường không chỉ hỏi: Chiến tranh có đáng sợ không? Câu hỏi quan trọng hơn là: Chiến tranh sẽ khiến Fed làm gì?

Chính câu hỏi thứ hai đã khiến giá vàng giảm mạnh đầu tuần, bật lên sau phát biểu của ông Waller rồi lại quay đầu khi báo cáo việc làm Mỹ vượt xa dự báo.

Giá cao bắt đầu làm thay đổi nhu cầu vật chất

Ở phía sau những biến động hằng ngày, giá kim loại quý ở mức cao đang làm thay đổi hành vi của cả người tiêu dùng lẫn ngành công nghiệp.

Liên đoàn Thương nhân toàn Ấn Độ cảnh báo lượng vàng do người dân và doanh nghiệp nước này mua có thể giảm từ khoảng 800 tấn xuống 500 tấn trong năm nay. Đây mới là một ước tính, chưa phải lượng tiêu thụ đã được xác nhận. Nhưng nó cho thấy sức mua tại một trong những thị trường vàng lớn nhất thế giới đang chịu sức ép từ giá cao, thuế nhập khẩu và lời kêu gọi người dân hạn chế mua vàng để giảm khoản chi ra nước ngoài.

Với bạc, sức ép lại đến từ khu vực công nghiệp. Theo dự báo được BullionVault dẫn lại, nhu cầu bạc của ngành điện mặt trời có thể giảm khoảng 30% trong năm 2026 so với năm trước, khi các nhà sản xuất tiếp tục giảm lượng bạc sử dụng trong mỗi tấm pin và thử nghiệm những công nghệ không dùng bạc.

Điều này không đồng nghĩa thị trường bạc đã hết nguy cơ thiếu hụt. Về dài hạn, nhu cầu đầu tư và công nghiệp vẫn có thể vượt nguồn cung. Tuy nhiên, nó cho thấy một quy luật quan trọng: giá tăng đủ cao sẽ tự tạo ra phản ứng tiết giảm nhu cầu.

Giá vàng cao khiến người mua trang sức chùn tay. Giá bạc cao thúc đẩy các nhà sản xuất tìm cách dùng ít bạc hơn. Đó là lực cản mà thị trường cần tính đến bên cạnh câu chuyện lãi suất và địa chính trị.

Vàng trong hầm cũng phải sẵn sàng để sử dụng

Trong khi thị trường tài chính đổi hướng theo từng số liệu kinh tế, Ngân hàng Trung ương Hà Lan lại chuẩn bị cho những rủi ro dài hạn hơn.

Cơ quan này cho biết đã chuyển bớt khoảng 86 tấn vàng từ New York và Ottawa sang London trong giai đoạn từ tháng 3 đến tháng 8/2026. Sau thay đổi, tỷ trọng dự trữ vàng của Hà Lan đặt tại London tăng từ 18,1% lên 32,1%; tỷ trọng tại New York giảm từ 31,3% xuống 18,5%, còn Ottawa giảm từ 19,7% xuống 18,5%.

Tổng dự trữ vàng của Hà Lan vẫn giữ nguyên ở mức 612,4 tấn. Phần lớn quá trình này cũng không diễn ra theo cách chất toàn bộ vàng lên máy bay hoặc tàu chuyên dụng. Khoảng 59 tấn được bán tại New York rồi mua lại tại London. Hơn 27 tấn khác được chuyển từ Mỹ và Canada về Hà Lan; đồng thời, một lượng vàng đạt tiêu chuẩn quốc tế tương ứng được đưa từ Hà Lan sang London.

Theo Ngân hàng Trung ương Hà Lan, cách sắp xếp mới giúp số vàng này dễ đem ra giao dịch hơn, đồng thời phân tán rủi ro và tăng khả năng ứng phó nếu xảy ra khủng hoảng nghiêm trọng.

Động thái này gợi ra một vấn đề ít được chú ý: nơi cất giữ cũng quyết định vàng có thể được sử dụng nhanh đến đâu. Vàng nằm sâu trong hầm vẫn là tài sản. Nhưng trong khủng hoảng, vàng có thể nhanh chóng được kiểm định, chuyển quyền sở hữu hoặc bán lấy tiền mới thực sự hữu dụng. London tiếp tục giữ vai trò đặc biệt bởi đây là một trong những trung tâm giao dịch vàng vật chất lớn nhất thế giới.

Giá kim loại tăng, các mỏ quặng cũng được định giá lại

Đà tăng của kim loại quý không chỉ thể hiện trong các hầm vàng hay trên bảng giá giao dịch. Giá trị ấy đang truyền ngược về phía thượng nguồn: các tập đoàn khai khoáng, dự án thăm dò và những thân quặng còn nằm dưới lòng đất.

Theo Mining.com, tổng giá trị trên thị trường chứng khoán của 50 công ty khai khoáng lớn nhất thế giới tăng thêm khoảng 357 tỷ USD trong tháng 8, mức tăng theo tháng lớn nhất kể từ khi bảng xếp hạng này được lập. Tổng giá trị của cả nhóm nhờ đó trở lại trên 2.500 tỷ USD. Riêng các doanh nghiệp gắn với vàng, bạc và quyền lợi tại các mỏ đóng góp khoảng 183 tỷ USD vào mức tăng.

Số doanh nghiệp khai khoáng được thị trường định giá trên 100 tỷ USD tăng từ bốn lên bảy. Newmont, Agnico Eagle và Freeport-McMoRan là ba cái tên vượt qua ngưỡng này trong đợt tăng mới nhất. Newmont và Agnico Eagle là những tập đoàn hàng đầu của ngành vàng; Freeport-McMoRan chủ yếu khai thác đồng nhưng vàng cũng là sản phẩm quan trọng.

Sự xuất hiện của các doanh nghiệp vàng trong “câu lạc bộ 100 tỷ USD” cho thấy giá kim loại tăng không chỉ đem lại lợi nhuận cho người đang giữ vàng. Nó còn làm thay đổi cách thị trường định giá những doanh nghiệp sở hữu mỏ, công nghệ khai thác và trữ lượng có thể đưa vào sản xuất trong tương lai.

Ở Việt Nam, một chuyển động cùng chiều có thể nhìn thấy qua dự án khai thác và chế biến quặng vàng gốc Nậm Kha Á, tại các xã Mù Cả và Mường Tè, tỉnh Lai Châu.

Theo báo cáo đánh giá tác động môi trường đang được công khai tham vấn cộng đồng, dự án có tổng mức đầu tư trên 422 tỷ đồng, công suất khai thác 17.000 tấn quặng nguyên khai mỗi năm và tuổi mỏ dự kiến 27 năm. Gần 410.000 tấn quặng được tính toán chứa hơn 1.383 kg vàng và 4.613 kg bạc.

Sau chế biến, dự án dự kiến thu hồi hơn 1.247 kg vàng chất lượng trên 99,9% và 3.898 kg bạc đi kèm chất lượng trên 99,9%. Như vậy, hàm lượng bình quân trong quặng vào khoảng 3,37 gram vàng và 11,25 gram bạc mỗi tấn; tỷ lệ thu hồi dự kiến tương ứng khoảng 90,2% đối với vàng và 84,5% đối với bạc.

Đồng xu 1 USD kỷ niệm in hình Tổng thống Donald Trump đã rơi vào tình trạng cháy hàng trực tuyến chỉ vài giờ sau khi Cục Đúc tiền Mỹ (U.S. Mint) chính thức mở bán vào trưa ngày 2/9/2026. Sức hút khổng lồ từ sản phẩm kỷ niệm 250 năm lập quốc này đã khiến hệ thống bán hàng của cơ quan này nhanh chóng cạn kiệt nguồn cung sẵn có. Ảnh: pbs.org

Quy mô mỏ Nậm Kha Á không thể so sánh với những tập đoàn khai khoáng trị giá hàng trăm tỷ USD. Nhưng hai câu chuyện gặp nhau ở một điểm: khi giá vàng bạc đứng ở vùng cao, giá trị không chỉ tăng trong két sắt và trên sàn giao dịch; nó còn truyền xuống từng doanh nghiệp khai khoáng, dự án thăm dò và thân quặng nằm sâu dưới lòng đất.

Mặt còn lại cũng cần được nhìn nhận rõ. Dự án Nậm Kha Á dự kiến sử dụng 126 ha đất, trong đó chuyển đổi hơn 66 ha rừng tự nhiên sản xuất sang hoạt động khoáng sản. Theo báo cáo đánh giá tác động môi trường, dự án thuộc nhóm có nguy cơ tác động xấu đến môi trường ở mức độ cao và không được xếp vào danh mục dự án xanh.

Giá vàng có thể khiến một mỏ trở nên hấp dẫn hơn về kinh tế, nhưng không làm những câu hỏi về rừng, nước, hóa chất và sinh kế cộng đồng biến mất.

Vàng nhẫn tiếp tục đắt hơn vàng miếng SJC

Tại thị trường trong nước, một trật tự giá từng tồn tại nhiều năm tiếp tục bị đảo chiều: vàng nhẫn 9999 của một số thương hiệu được mua vào và bán ra cao hơn vàng miếng SJC.

Ngày 5/9, vàng miếng SJC được nhiều doanh nghiệp niêm yết ở mức 144,6 - 147,6 triệu đồng/lượng, giảm 1 triệu đồng ở cả hai chiều so với ngày trước đó. Cùng thời điểm, nhẫn tròn 9999 tại DOJI được niêm yết ở mức 146 - 150 triệu đồng/lượng; Bảo Tín Minh Châu niêm yết 145,5 - 149,5 triệu đồng/lượng.

Như vậy, giá bán nhẫn DOJI cao hơn vàng miếng SJC khoảng 2,4 triệu đồng/lượng, còn giá mua vào cao hơn 1,4 triệu đồng. Hiện tượng này cũng đã xuất hiện nhiều lần trong những tháng gần đây tại DOJI, Phú Quý, Bảo Tín Minh Châu và một số thương hiệu khác.

Điều đó cho thấy giá vàng trong nước không chỉ phụ thuộc vào hàm lượng kim loại quý. Cùng là vàng 9999, mỗi sản phẩm còn mang một mức chênh lệch riêng do nguồn hàng, nhu cầu, khả năng giao dịch và chính sách định giá của từng doanh nghiệp.

Đáng chú ý hơn, khoảng cách mua - bán tiếp tục được duy trì ở mức rộng. Vàng miếng SJC tại nhiều hệ thống có chênh lệch 3 triệu đồng/lượng; nhẫn tròn tại DOJI và Bảo Tín Minh Châu có chênh lệch khoảng 4 triệu đồng/10 chỉ.

Khoảng chênh này có nghĩa người mua đã chịu một khoản lỗ tương ứng ngay sau khi giao dịch nếu phải bán lại lập tức. Giá vàng cần tăng thêm khoảng 2-3% thì người mua mới tiến gần điểm hòa vốn, chưa kể doanh nghiệp có thể tiếp tục điều chỉnh giá mua vào khi thị trường biến động.

Biên độ rộng giúp doanh nghiệp phòng ngừa rủi ro trong những phiên giá thế giới thay đổi nhanh, nhưng đồng thời chuyển phần lớn rủi ro ngắn hạn sang khách hàng. Đây là điều người mua cần đặc biệt lưu ý nếu có ý định lướt sóng.

Đối với thị trường bạc, sáng 5/9, bạc miếng và bạc thỏi Phú Quý 999 được niêm yết ở mức 2,242 - 2,311 triệu đồng/lượng; bạc thỏi một kg ở mức 59,79 - 61,63 triệu đồng. Giá bạc thế giới cùng thời điểm quanh 66,24 USD/ounce, tương đương khoảng 55,91 triệu đồng/kg theo tỷ giá Vietcombank. Mức quy đổi này chưa gồm thuế, phí nhập khẩu và các khoản cộng thêm khi đưa sản phẩm ra thị trường trong nước.

Mệnh giá 1 USD, bán 2,44 USD: Ai tạo ra 1,44 USD còn lại?

Trong tuần qua, Sở Đúc tiền Mỹ bắt đầu bán đồng 1 USD in hình Tổng thống Donald Trump, được phát hành nhân dịp nước Mỹ kỷ niệm 250 năm thành lập.

Đây là đồng tiền có giá trị thanh toán hợp pháp. Nhưng nếu mang ra mua hàng, mỗi đồng vẫn chỉ được tính là 1 USD. Điều thú vị nằm ở giá bán: một cuộn 25 đồng có giá 61 USD, tương đương 2,44 USD mỗi đồng. Trong khi đó, một túi 100 đồng có giá 154,5 USD, tương đương 1,545 USD mỗi đồng.

Đồng xu có màu vàng nhưng không chứa vàng. Thành phần của nó chủ yếu là đồng, cùng 6% kẽm, 3,5% mangan và 2% niken.

Như vậy, một vật nhỏ có ít nhất ba lớp giá trị. Kim loại làm nên nó có một giá; Nhà nước bảo đảm mệnh giá 1 USD; còn người sưu tầm chấp nhận trả thêm cho hình Tổng thống Trump, dịp kỷ niệm 250 năm nước Mỹ và khả năng sở hữu một phiên bản đặc biệt.

Sở Đúc tiền Mỹ còn trộn ngẫu nhiên 250.000 đồng được đúc đúng ngày 4/7 và mang dấu riêng “July 4th” vào các cuộn và túi bán ra. Người mua vì thế không chỉ mua tiền, mà còn mua cả cơ hội tìm thấy một đồng hiếm hơn. Một đô là tiền, một đô bốn mươi tư xu còn lại là câu chuyện.

Số liệu lạm phát sẽ phân xử

Tuần qua cho thấy giá vàng có thể đảo chiều chỉ sau một phát biểu hoặc một báo cáo kinh tế. Trong tuần tới, tâm điểm sẽ chuyển sang chỉ số giá sản xuất và chỉ số giá tiêu dùng của Mỹ, trước khi Fed họp chính sách vào ngày 15-16/9.

Nếu lạm phát tiếp tục hạ nhiệt, Fed có thêm lý do để giữ nguyên lãi suất; lợi suất trái phiếu và đồng USD có thể suy yếu, qua đó hỗ trợ vàng. Ngược lại, nếu giá dầu và các chi phí khác khiến lạm phát nóng trở lại, khả năng tăng lãi suất sẽ được củng cố và kim loại quý có thể tiếp tục chịu sức ép.

Nhìn xa hơn, RBC Capital Markets vẫn cho rằng vàng nhiều khả năng giao dịch chủ yếu trong vùng 4.500 - 5.000 USD/ounce trong phần còn lại của năm. Ngân hàng này hiện nghiêng về kịch bản giá đạt khoảng 4.929 USD/ounce vào cuối năm 2026 và 5.296 USD/ounce trong năm 2027. Những động lực được nêu gồm bất ổn địa chính trị, xu hướng giảm phụ thuộc vào đồng USD, lo ngại tiền mất giá và nhu cầu mua vàng của các ngân hàng trung ương.

Nhưng trước khi nghĩ tới mốc 5.000 USD, thị trường còn phải đi qua bài kiểm tra trước mắt. Báo cáo việc làm đã đưa nỗi lo tăng lãi suất trở lại. Số liệu lạm phát sẽ là “lá phiếu” tiếp theo quyết định thị trường nghiêng về nỗi sợ chiến tranh hay nỗi sợ lãi suất.

Thế Vinh