Dự báo táo bạo của Bank of America: Giá bạc có thể đạt 135 - 309 USD/ounce trong năm 2026

Giá vàng hôm nay 5/3: Áp lực chốt lời gia tăng, giá vàng trong nước và thế giới cùng lao dốc

Công nhân mỏ bạc ở Zacatecas, Mexico. (Nguồn: Nhân Dân/Tân Hoa Xã)

Mexico - “trái tim bạc” đập giữa vùng rủi ro phức tạp

Trong nhiều thập niên, Mexico không chỉ dẫn đầu thế giới về sản lượng bạc mà còn gần như định hình nhịp cung của thị trường bạc toàn cầu. Theo dữ liệu của U.S. Geological Survey và World Silver Survey giai đoạn 2024-2025, quốc gia này sản xuất gần 202 triệu ounce bạc mỗi năm, tương đương hơn 6.000 tấn, chiếm khoảng 24-25% sản lượng khai thác của thế giới.

Khi một quốc gia đơn lẻ đóng góp gần một phần tư nguồn cung toàn cầu, mọi biến động an ninh tại đây không còn là câu chuyện nội bộ. Chúng trở thành một biến số có thể ảnh hưởng tới cán cân cung - cầu quốc tế.

Chỉ cần sản lượng tại Mexico suy giảm vài phần trăm do gián đoạn vận chuyển, đình trệ khai thác hoặc chi phí an ninh tăng cao, thị trường bạc vật chất có thể ngay lập tức cảm nhận áp lực.

Theo tờ El País, khi giá bạc tăng nhờ nhu cầu công nghiệp, ngành khai khoáng cũng bắt đầu lọt vào tầm ngắm của các băng đảng ma túy (cartel). Ban đầu, sự can thiệp này mang màu sắc kinh tế: thu “phí bảo kê”, kiểm soát nhà cung cấp và gây sức ép lên chuỗi vận chuyển. Nhưng theo thời gian, mức độ bạo lực leo thang song hành với giá trị thị trường của kim loại.

Theo Reuters, đầu năm 2026 tại bang Sinaloa, nhiều công nhân liên quan tới một dự án mỏ bạc của công ty Canada Vizsla Silver đã bị bắt cóc trong bối cảnh xung đột giữa các băng đảng địa phương leo thang. Vụ việc làm dấy lên lo ngại về an ninh tại các khu vực khai khoáng trọng điểm.

Các báo cáo an ninh khu vực cho thấy nhiều cartel đang mở rộng sang các lĩnh vực kinh tế hợp pháp nhằm đa dạng hóa nguồn thu. Khai khoáng với giá trị kim loại cao, dòng tiền ổn định và mạng lưới logistics rộng trở thành mục tiêu tự nhiên.

Nói cách khác, dưới lòng đất là bạc, nhưng trên mặt đất là cuộc cạnh tranh khốc liệt giữa lợi nhuận hợp pháp và quyền lực ngầm.

Mexico vì thế vẫn là “trái tim bạc” của thế giới. Nhưng đó là một trái tim vừa nuôi dưỡng chuỗi cung toàn cầu, vừa đập trong một môi trường rủi ro phức tạp.

Một mỏ bạc tại bang Zacatecas, Mexico - khu vực khai thác bạc lớn nhất thế giới và là trung tâm hoạt động của nhiều tập đoàn khai khoáng quốc tế. (Nguồn: Goldmarket)

Thị trường tài chính bắt đầu phản ứng

Sự kiện tại Sinaloa không chỉ là một vụ bạo lực địa phương. Nó nhanh chóng thu hút sự chú ý của giới đầu tư quốc tế.

Sau khi các thông tin từ khu vực này được truyền thông quốc tế đưa tin, giá bạc ghi nhận những phiên tăng đáng chú ý, trong khi khối lượng giao dịch trên sàn COMEX gia tăng. Điều này cho thấy dòng tiền đầu cơ phản ứng khá nhanh trước rủi ro nguồn cung, dù thị trường chưa rơi vào trạng thái hoảng loạn.

Trong cùng thời gian, cổ phiếu của một số doanh nghiệp khai khoáng hoạt động tại Mexico ghi nhận biến động mạnh. Điều này phản ánh cách thị trường vốn bắt đầu định giá lại rủi ro an ninh đối với ngành khai khoáng tại quốc gia này.

Trong các báo cáo phân tích, một khái niệm ngày càng được nhắc tới là “Mexico risk premium” - phần bù rủi ro mà nhà đầu tư yêu cầu khi định giá các dự án khai thác tại Mexico.

Áp lực cũng thể hiện ở thị trường vật chất. Lượng bạc “registered” - tức lượng bạc đủ điều kiện giao nhận cho hợp đồng tương lai trong hệ thống kho của COMEX đã giảm mạnh trong năm qua, xuống mức thấp nhất nhiều năm.

Song song đó, dữ liệu từ hệ thống kho của London Bullion Market Association (LBMA) cho thấy lượng bạc lưu trữ tại London cũng suy giảm đáng kể so với giai đoạn cao điểm sau đại dịch.

Khi lớp đệm vật chất trên thị trường trở nên mỏng hơn, giá bạc có xu hướng nhạy cảm hơn trước bất kỳ tín hiệu gián đoạn nào từ các quốc gia sản xuất lớn.

Khi rủi ro an ninh trở thành yếu tố mà nhà đầu tư buộc phải tính đến trong việc định giá dự án, tác động của nó sẽ lan rộng hơn nhiều so với biến động giá cổ phiếu ngắn hạn.

Các ngân hàng có thể siết điều kiện tín dụng. Quỹ đầu tư yêu cầu lợi suất cao hơn để bù đắp rủi ro. Doanh nghiệp phải tăng chi phí an ninh, làm giảm biên lợi nhuận.

Những phản ứng phòng thủ này cuối cùng có thể làm thay đổi cấu trúc dòng vốn của toàn ngành khai khoáng.

Người thân mang hoa và ảnh của Ignacio Salazar Flores, một trong những công nhân liên quan tới vụ bắt cóc tại một dự án mỏ bạc ở Concordia, bang Sinaloa (Mexico). (Ảnh: Reuters)

Khi rủi ro an ninh trở thành biến số của nguồn cung

Trong cấu trúc thị trường hiện nay, sản lượng bạc toàn cầu không phân bổ đồng đều.

Tổng cung bạc toàn cầu vào khoảng 820 triệu ounce mỗi năm, trong đó 15-20% đến từ bạc tái chế, tức nguồn thu hồi từ trang sức và thiết bị công nghiệp.

Ngoài Mexico, các nhà sản xuất lớn như Peru, Trung Quốc và Chile cũng đóng góp hơn 10% sản lượng mỗi nước. Tuy nhiên, phần lớn bạc được khai thác như sản phẩm phụ của các mỏ chì, kẽm hoặc đồng, khiến khả năng tăng sản lượng trong ngắn hạn bị ràng buộc bởi chu kỳ kim loại cơ sở.

Vì vậy, gián đoạn tại Mexico chưa đồng nghĩa với thiếu hụt ngay lập tức. Nhưng trong bối cảnh thị trường bạc đã thâm hụt nhiều năm liên tiếp, cú sụt giảm dù nhỏ cũng có thể khuếch đại áp lực giá.

Rủi ro thực sự nằm ở quyết định đầu tư dài hạn.

Khai khoáng là ngành có độ trễ rất lớn. Từ lúc phát hiện trữ lượng đến khi mỏ đi vào vận hành thương mại có thể mất 7-10 năm, thậm chí lâu hơn.

Một quyết định trì hoãn đầu tư hôm nay có thể trở thành khoảng trống cung ứng trong tương lai.

Trong khi đó, nhu cầu bạc đang tăng nhanh nhờ chuyển đổi năng lượng, điện khí hóa và sự bùng nổ của công nghệ số.

Nhà sử học công nghệ Robert Friedel từng chỉ ra rằng, mỗi giai đoạn phát triển công nghiệp thường gắn với một vật liệu nền tảng: sắt của thế kỷ XIX, dầu mỏ của thế kỷ XX và silicon của kỷ nguyên số.

Trong bối cảnh chuyển đổi năng lượng toàn cầu, bạc - với khả năng dẫn điện vượt trội và độ ổn định hóa học cao, ngày càng được xem là một vật liệu chiến lược của thế kỷ XXI.

Bạc hiện diện trong nhiều công nghệ then chốt: tấm pin mặt trời, bảng mạch điện tử, xe điện và các hệ thống năng lượng mới.

Điều đó khiến nguồn cung bạc không chỉ là câu chuyện của ngành kim loại quý, mà còn liên quan trực tiếp tới an ninh năng lượng và công nghệ.

Lịch sử cho thấy nguồn cung kim loại quý nhiều khi bị chi phối bởi những yếu tố vượt ra ngoài kinh tế thuần túy: chiến tranh, khủng hoảng chính trị hoặc tội phạm có tổ chức.

Các sự kiện tại Mexico vì thế không chỉ là một rủi ro địa phương. Chúng phản ánh sự giao thoa giữa tài nguyên và quyền lực - nơi giá trị kinh tế cao thu hút cả vốn đầu tư lẫn cạnh tranh phi pháp.

Khi môi trường khai thác trở nên bất ổn, chi phí bảo hiểm tăng lên, dòng vốn thận trọng hơn và thời gian hoàn vốn kéo dài. Cuối cùng, tất cả những yếu tố đó sẽ được phản ánh vào giá.

Trong bối cảnh nhu cầu bạc toàn cầu tiếp tục mở rộng, sự ổn định của các vùng khai thác lớn trở thành yếu tố mang tính nền tảng.

Xung đột băng đảng tại Mexico vì thế không chỉ là một vấn đề an ninh quốc gia. Nó có thể trở thành một biến số trong chuỗi cung kim loại quý toàn cầu.

Nếu xu hướng này tiếp tục, thị trường bạc có thể phải đối mặt với những gián đoạn đáng kể trong nguồn cung vật chất.

Trong một thế giới nơi kim loại quý đóng vai trò ngày càng quan trọng trong công nghệ và năng lượng, những cuộc xung đột diễn ra tại các vùng mỏ xa xôi có thể tạo ra những làn sóng lan tới các trung tâm tài chính toàn cầu.

Bạc - kim loại từng được gọi là “vàng của dân nghèo” có thể đang bước vào một giai đoạn mới, nơi giá trị của nó không chỉ được quyết định bởi thị trường, mà còn bởi những cuộc cạnh tranh quyền lực diễn ra trong bóng tối.

Thiên Hương