Giá vàng hôm nay 16/10/2026: Vàng thế giới bật tăng, trong nước đi ngang

Giá vàng hôm nay 17/10/2026: Vàng trong nước tăng mạnh, thế giới giảm nhẹ

Từ Đức đến Hà Lan, Ba Lan và Ấn Độ, những cuộc hồi hương vàng đang đặt ra một yêu cầu mới: tài sản dự trữ không chỉ cần an toàn, mà còn phải nằm trong khả năng kiểm soát và sử dụng của chính chủ sở hữu.

Ngày 23/8/2017, Ngân hàng Trung ương Đức (Bundesbank) thông báo hoàn tất một công việc kéo dài nhiều năm: đưa 674 tấn vàng từ New York và Paris về Frankfurt. Chiến dịch kết thúc sớm khoảng ba năm so với kế hoạch. Sau những chuyến vận chuyển ấy, hơn một nửa dự trữ vàng của Đức đã nằm trong nước.

Vàng trở về, nhưng nước Đức không giàu thêm 674 tấn vàng. Những thỏi kim loại ấy vốn đã thuộc về Đức từ trước. Thứ thay đổi là địa chỉ cất giữ, cùng khoảng cách giữa tài sản quốc gia và cơ quan chịu trách nhiệm quản lý nó.

Từ những chuyến vàng sơ tán trong chiến tranh đến các cuộc hồi hương thời bình, mục tiêu vẫn là bảo vệ tài sản quốc gia và bảo đảm khả năng sử dụng khi cần. Ảnh minh họa bằng AI.

Nếu những chuyến xe tải chở vàng chạy khỏi châu Âu trong chiến tranh là hành trình tìm nơi trú ẩn, cuộc trở về này đặt ra một câu hỏi khác: sau nhiều thập niên, nơi từng được lựa chọn để giữ vàng có còn đáp ứng đầy đủ nhu cầu của chủ sở hữu?

Không có một đáp án chung cho tất cả các nước. Nhưng từ đây, việc cất vàng ở đâu dần bước ra khỏi những báo cáo nghiệp vụ, trở thành câu chuyện mà các nghị sĩ, cơ quan kiểm toán và người dân cùng muốn biết.

Khi lời bảo đảm cần đi cùng khả năng kiểm chứng

Khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008, tiếp đó là khủng hoảng nợ công châu Âu, tạo nên bối cảnh để công chúng nhìn lại những điều lâu nay vẫn được xem là chắc chắn. Khi các định chế tài chính có thể lâm nguy, câu hỏi về tài sản dự trữ cuối cùng của quốc gia trở nên gần gũi hơn: có bao nhiêu, nằm ở đâu, được kiểm tra bằng cách nào?

Ở Đức, tranh luận đã để lại dấu vết rõ trong một văn bản chính thức. Ngày 23/10/2012, Bundesbank công bố tuyên bố về việc hạch toán dự trữ vàng, thừa nhận bất đồng với Cơ quan Kiểm toán Liên bang về phạm vi kiểm kê vật chất đối với vàng gửi ở nước ngoài.

Bundesbank bảo vệ quy trình đang áp dụng: các ngân hàng giữ hộ hằng năm xác nhận lượng vàng; hồ sơ có thể truy nguyên nhiều thập niên; quy trình đã được kiểm toán độc lập chấp nhận. Cơ quan này đồng thời khẳng định uy tín và độ an toàn của các đối tác lưu ký.

Đây là tranh luận về mức độ kiểm chứng cần thiết, không phải một phát hiện rằng kho vàng bỗng nhiên bị thiếu. Hai điều rất khác nhau ấy dễ bị nhập làm một khi câu chuyện đi ra ngoài giới nghiệp vụ.

Một bên coi hệ thống xác nhận, hồ sơ và kiểm toán là cơ sở đáng tin cậy. Bên kia muốn tăng yêu cầu kiểm tra trực tiếp đối với tài sản ở xa. Vấn đề nằm ở cách chứng minh một sự thật trước công chúng: những thỏi vàng ghi trong sổ sách đang được bảo quản đúng như cam kết.

Với tài sản quốc gia, niềm tin không chỉ tồn tại giữa hai ngân hàng trung ương. Nó còn phải tồn tại giữa ngân hàng trung ương với người dân. Một quy trình có thể đáp ứng yêu cầu kế toán nhưng vẫn cần được giải thích rõ hơn để xã hội hiểu và chấp nhận.

Nhìn từ góc độ ấy, hồi hương vàng có thêm một ý nghĩa: thu hẹp khoảng cách giữa người chịu trách nhiệm và tài sản họ quản lý. Tuy nhiên, đưa vàng về không thay thế được kiểm toán. Một thỏi vàng trong kho nội địa vẫn phải được ghi nhận, kiểm đếm và kiểm tra nghiêm ngặt như khi nằm ở nước ngoài.

Đức gọi vàng về, nhưng không đóng cửa với các kho nước ngoài

Tháng 1/2013, Bundesbank công bố kế hoạch phân bổ lại nơi giữ vàng. Mục tiêu là đến năm 2020, khoảng một nửa dự trữ nằm tại Frankfurt; phần còn lại tiếp tục được giữ ở New York và London.

Giải thích của Bundesbank đặt hai nhiệm vụ cạnh nhau: củng cố niềm tin trong nước và duy trì khả năng đổi vàng lấy ngoại tệ nhanh chóng tại các trung tâm giao dịch quốc tế.

Hai nhiệm vụ ấy dẫn tới một lựa chọn cân bằng. Đưa một phần về nước giúp tăng quyền kiểm soát trực tiếp. Giữ một phần tại các đầu mối tài chính giúp vàng tiếp tục sẵn sàng tham gia giao dịch khi cần.

Những đợt hồi hương vàng được công bố từ năm 2000 cho thấy quy mô hàng nghìn tấn của quá trình đưa tài sản dự trữ về nước. Đức nổi bật với hai chương trình lớn vào năm 2000 và giai đoạn 2013 - 2017.

Đáng chú ý, Đức quyết định rút toàn bộ vàng khỏi Paris nhưng không làm như vậy với New York hay London. Bundesbank giải thích rằng Đức và Pháp cùng sử dụng đồng euro, nên nhu cầu giữ vàng tại Paris để đổi sang một đồng tiền dự trữ quốc tế đã thay đổi. Trong nước cũng đã có thêm sức chứa kho phù hợp.

Chi tiết này giúp hiểu vì sao không nên đọc mọi chuyến hồi hương như một tuyên bố mất lòng tin. Có những địa điểm được chọn trong hoàn cảnh tiền tệ cũ, nhưng khi hoàn cảnh thay đổi, lợi ích của việc tiếp tục để vàng ở đó giảm đi. Việc thu gọn mạng lưới lưu ký có thể xuất phát từ chính những tính toán thực dụng ấy.

Đưa vàng về cũng không đơn giản như đặt một lệnh chuyển tiền. Thông cáo tháng 1/2014 của Bundesbank cho biết giai đoạn chuẩn bị cần nhiều thời gian vì các thỏa thuận và hợp đồng rất chi tiết. Trong năm đầu triển khai, 37 tấn đã về Frankfurt, gồm 32 tấn từ Paris và 5 tấn từ New York.

Một số thỏi không đáp ứng chuẩn thị trường London Good Delivery được nấu và đúc lại tại châu Âu, dưới sự giám sát của chuyên gia độc lập. Danh sách thỏi được đối chiếu khi xuất kho; vàng tiếp tục được kiểm tra khi về Frankfurt.

Những công việc ấy cho thấy quyền kiểm soát không chỉ là giữ chìa khóa cửa hầm. Nó còn cho biết chính xác mình đang giữ thỏi nào, trọng lượng và độ tinh khiết ra sao, có đáp ứng yêu cầu giao dịch hay không.

Khi công bố hoàn tất chiến dịch năm 2017, Bundesbank cho biết không phát hiện bất thường về tính xác thực, độ tinh khiết hoặc trọng lượng của số vàng chuyển về. Khi ấy, Frankfurt giữ 50,6% dự trữ, New York giữ 36,6% và London giữ 12,8%.

Như vậy, sự trở về của vàng không xác nhận những nghi ngờ rằng người giữ hộ đã làm mất vàng. Nó xác nhận một điều khác: nước Đức muốn tự giữ nhiều hơn, đồng thời tiếp tục sử dụng dịch vụ của những đối tác nước ngoài.

Cùng đưa vàng về, mỗi nước một lý do

Trong khi Đức đang thực hiện kế hoạch, Hà Lan cũng thay đổi cách phân bố dự trữ. Ngày 21/11/2014, News24 dẫn thông báo của Ngân hàng Trung ương Hà Lan (DNB) cho biết 122,5 tấn vàng đã được chuyển từ New York về Amsterdam.

Sau đợt điều chỉnh, Amsterdam và New York mỗi nơi giữ 31% dự trữ; Ottawa giữ 20%, London giữ 18%. DNB nêu hai lợi ích: phân bố vàng cân bằng hơn và góp phần củng cố niềm tin công chúng.

Hà Lan không bỏ mạng lưới lưu ký quốc tế. Họ tăng phần vàng nằm trong lãnh thổ, đồng thời vẫn giữ các điểm lưu trữ ở hai bờ Đại Tây Dương. Cũng như Đức, lựa chọn của Hà Lan không phụ thuộc vào một chiếc két duy nhất, mà là thay đổi tỷ trọng giữa các chiếc két.

Ba Lan lại đặt sự trở về của vàng trong một thông điệp đậm nét hơn về an ninh tài chính quốc gia. Tháng 11/2019, hãng thông tấn PAP dẫn NBP thông báo khoảng 100 tấn vàng đã được đưa từ London về nước. Trước đó, các đợt mua trong năm 2018 - 2019 đã nâng dự trữ lên 228,6 tấn.

NBP nhấn mạnh vai trò của vàng đối với sức mạnh kinh tế và an toàn tài chính. Nhưng chính ngân hàng này cũng cho biết cuộc kiểm tra tại Ngân hàng Anh tháng 6/2019 đã xác nhận chất lượng vàng và tiêu chuẩn lưu giữ.

Đặt hai thông tin cạnh nhau, ta có thể thấy rằng: muốn giữ vàng ở nhà không đồng nghĩa với việc phát hiện vấn đề tại kho của đối tác. Một nước có thể đánh giá người giữ hộ vẫn làm tốt công việc, nhưng lựa chọn tăng quyền kiểm soát trực tiếp đối với một phần tài sản của mình.

Tại châu Á, ngày 31/5/2024, Reuters dẫn Times of India đưa tin Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ đã chuyển hơn 100 tấn vàng từ Anh về các kho trong nước. Reuters lưu ý RBI chưa phản hồi ngay yêu cầu bình luận của hãng.

Thông tin cùng thời điểm của Times of India dẫn nguồn chính thức cho biết việc chuyển vàng nhằm phục vụ yêu cầu hậu cần và đa dạng hóa nơi lưu trữ.

Vì thế, chỉ từ hành trình vận chuyển chưa thể kết luận Ấn Độ muốn đoạn tuyệt với các trung tâm tài chính phương Tây. Điều có thể thấy là một quốc gia nắm giữ vàng đang xem xét lại cách phân bố tài sản, thay vì mặc nhiên để mọi thứ ở nguyên địa chỉ cũ.

Ba trường hợp bổ sung cho câu chuyện Đức ở những khía cạnh khác nhau: niềm tin công chúng, an ninh tài chính, tổ chức lưu kho. Hồi hương vàng có thể đáp ứng nhiều mục tiêu cùng lúc; trọng lượng của từng mục tiêu tùy thuộc hoàn cảnh mỗi nước.

Khi rủi ro không còn chỉ nằm ở cánh cửa hầm

Những chiến dịch tại Đức, Hà Lan và Ba Lan đều diễn ra trước năm 2022. Các biện pháp phong tỏa tài sản Nga vì thế không phải điểm khởi đầu của làn sóng hồi hương vàng, nhưng khiến câu hỏi về khả năng sử dụng dự trữ trở nên cấp thiết hơn.

Theo Hội đồng Liên minh châu Âu, sau khi Nga phát động cuộc chiến toàn diện tại Ukraine tháng 2/2022, EU cùng các đối tác áp dụng biện pháp cấm các giao dịch liên quan đến quản lý dự trữ và tài sản của Ngân hàng Trung ương Nga.

Đây là vấn đề về tài sản dự trữ bị “khóa bất động” trong hệ thống tài chính nước ngoài, không nên hiểu nhầm là những kho vàng vật chất của Nga bị phương Tây thu giữ. Ý nghĩa đối với quản trị dự trữ nằm ở sự phân biệt giữa tài sản vẫn thuộc về mình và tài sản có thể sử dụng bất cứ lúc nào nếu cần.

Một chiếc hầm có thể bảo vệ hoàn hảo trước trộm cướp nhưng không tự giải quyết được mọi trở ngại pháp lý hoặc chính trị. Người quản lý dự trữ vì thế phải nghĩ xa hơn độ dày của cánh cửa thép: trong những kịch bản quan hệ quốc tế xấu đi, chỉ thị giao dịch còn được thực hiện hay không?

Tranh luận cũng xuất hiện trong quan hệ giữa các đồng minh. Reuters ngày 30/5/2025 ghi nhận những lời kêu gọi đưa vàng Đức từ Mỹ về nước, trong bối cảnh lo ngại về chính sách của Tổng thống Donald Trump. Bundesbank khi ấy vẫn khẳng định tin cậy Fed New York.

Một bên đặt trọng tâm vào rủi ro tương lai; bên kia bảo vệ quan hệ lưu ký hiện hữu. Cần phân biệt những lời kêu gọi chính trị ấy với một quyết định hồi hương đã được ban hành.

Khảo sát WGC công bố ngày 16/6/2026 cho thấy sự điều chỉnh đang đi theo nhiều hướng. Trong 76 ngân hàng trung ương tham gia, 9% cho biết đã tăng lưu trữ vàng trong nước trong 12 tháng trước đó; 10% cho biết đã đa dạng hóa địa điểm lưu trữ ở nước ngoài. Ngân hàng Anh vẫn là địa điểm được nhiều bên trả lời lựa chọn nhất, với 57%.

Các tỷ lệ này phản ánh câu trả lời trong mẫu khảo sát, không phải tỷ trọng số tấn vàng của thế giới. Chúng cũng không đủ để cộng thành một tỷ lệ duy nhất về số ngân hàng đã dịch chuyển vàng, bởi một ngân hàng có thể thực hiện cả hai việc.

Bức tranh hiện ra không phải dòng vàng toàn cầu cùng quay về một hướng. Có nước tăng phần giữ trong nước; có nước muốn có thêm lựa chọn ở nước ngoài. Điểm chung là địa chỉ cất vàng được xem xét chủ động hơn.

Từ cuộc tranh luận kiểm kê ở Đức đến những chuyến vàng trở về Amsterdam, Warsaw hay Ấn Độ, điều thay đổi sâu nhất là yêu cầu đặt lên tài sản dự trữ. Có vàng là một chuyện; biết rõ vàng ở đâu, kiểm chứng được nó và sử dụng được nó khi cần là những yêu cầu phải đi cùng.

Ngày trước, nhiều quốc gia đưa vàng ra xa khu vực chiến sự để bảo vệ tài sản khỏi chiến tranh. Ngày nay, một số đưa vàng lại gần để tăng quyền kiểm soát. Hai lựa chọn tưởng như trái ngược cùng xuất phát từ một mong muốn: khi đất nước cần đến nguồn dự trữ cuối cùng, những thỏi vàng ấy phải thực sự sẵn sàng.

(Còn nữa)

Bốn việc khác nhau đằng sau tin “ngân hàng trung ương chuyển vàng”

Một ngân hàng trung ương có thể thực hiện đồng thời nhiều việc. Vì vậy, tin mua thêm 100 tấn và tin đưa 100 tấn về nước không đồng nghĩa dự trữ vàng của nước đó tăng 200 tấn.

BẢNG TƯ LIỆU: Những cuộc hồi hương vàng tiêu biểu

Bảng ghi nhận các đợt hồi hương vàng lịch sử, không phải số dư dự trữ hoặc địa điểm lưu giữ cập nhật của các quốc gia.

Anh Kiệt