Thứ bảy 18/01/2020 08:23

Những điểm mạnh đáng nể của siêu tiêm kích Sukhoi T-50

07:00 | 02/03/2015

|
Các máy bay chiến đấu thế hệ mới T-50 (PAK FA) sẽ được đưa vào phục vụ trong lực lượng Không quân Liên bang Nga trong năm 2016.

Sớm có động cơ mới

Dòng máy bay chiến đấu Thế hệ thứ 5 của Nga là  Sukhoi T-50 FA/ PAK đang sử dụng động cơ S-117, được trang bị hai luồng phụt vec-tơ lực đẩy công suất lớn, xoay đa chiều. Nó có thể di chuyển lên-xuống và phải-trái không đối xứng, khiến máy bay có khả năng siêu cơ động. Trong khi đó động cơ của F-22 (máy bay hiện đại thế hệ 5 của Mỹ) chỉ có thể di chuyển lên-xuống (2D).

Dự kiến các máy bay chiến đấu thế hệ mới T-50 (PAK FA) sẽ được đưa vào phục vụ trong lực lượng Không quân Liên bang Nga trong năm 2016.

Tiêm kích Sukhoi T-50

Chỉ cần nhìn kết cấu, kích thước thân, cánh máy bay là có thể ước đoán được tỷ lệ lực đẩy/trọng lượng máy bay. Nếu nhìn thấy đường kính và cử động từ luồng phụt đa chiều đuôi động cơ thì có thể đánh giá tính cơ động của máy bay…

Trong chế tạo động cơ máy bay siêu âm, để lực đẩy tăng thêm 10kN  (kilonewton) là một bước tiến rất dài về công nghệ. Hiện trên thế giới có  rất nhiều động cơ đạt mốc 100kN lực đẩy, nhưng rất ít loại đạt đến tầm 155kN  (kilonewton) như S-117.

3 chiếc Su T-50 FA/ PAK của Nga từng thao diễn dùng động cơ AL-41F (S-117), đạt tốc độ tối đa 2.400km/h, tốc độ khi bay tuần tra khoảng 1.300km/h, trần bay 20.000m, tầm hoạt động trên 5.000km. T-50 FA PAK thậm chí có khả năng đạt vận tốc siêu âm mà không cần đốt nhiên liệu lần 2.

Động cơ 117C có đến 80% các bộ phận mới, trong đó đáng chú ý là quạt gió mới, buồng đốt mới, tuabin mới và vòi phun xoay cải tiến.

Theo các quan chức Nga, tiêm kích tàng hình Su T-50 sẽ có khả năng cơ động cực cao, tuyệt vời. Để có được khả năng này, Su T-50 được trang bị động cơ phản lực 117S có kiểm soát véc tơ lực đẩy với vòn phun có thể xoay đổi hướng đa chiều.

Để vượt qua tên lửa tầm nhiệt của đối phương, động cơ của T-50 có thể chuyển từ vòi phun tròn sang vòi phun dẹp, mặc dù khiến hiệu quả thấp do lực đẩy giảm khoảng 5 – 7% nhưng đổi lại che giấu hiệu quả tín hiệu hồng ngoại.

Tuy vậy, theo Tổng Công trình sư Trung tâm Lyulka thuộc Saturn, nơi khai sinh các dòng động cơ máy bay chiến đấu cao cấp của Nga, trong tương lai gần, T-50 FA PAK  sẽ còn lắp động cơ “siêu hạng” Type 30 tính năng cao cấp hơn hẳn, kỳ vọng thay đổi lực đẩy tăng thêm từ 25 – 30%.

Động cơ cực khỏe, cùng với công nghệ hiện đại này cho phép phi công dễ dàng điều khiển máy bay ở mọi mặt phẳng, thao tác cơ động cực kỳ linh hoạt, dải tốc độ giữa bay chậm và bay nhanh rất rộng, điều mà các loại máy bay tiêm kích khác không thể làm được.

Tin từ TSAMTO  ngày 19 tháng 2, các hoạt động phát triển (R & D) để tạo ra một động cơ thế hệ thứ năm (động cơ của giai đoạn thứ hai) cho các máy bay chiến đấu Nga , dòng Su PAK/ FA sẽ được hoàn thành vào năm 2020. Đó là lời ông Vladislav Masalov tại Triển lãm hàng không Aero India 2015. Động cơ mới cho FA/ PAK sẽ lắp đặt vào một phòng thí nghiệm bay năm 2017.

Theo ông V.Masalov, " Động cơ máy bay FA/ PAK giai đoạn thứ hai hiệu quả nhiên liệu lớn hơn đáng kể so với giai đoạn đầu tiên, hiện đang dùng loại AL-41F " S-117 ", Còn về hiệu suất và cấu trúc và công nghệ đạt đẳng cấp động cơ thế hệ thứ năm". Các nhà thiết kế chính của dự án  là chuyên gia Yevhen Marchuk.

Tính năng cao

Sukhoi T-50 là máy bay thế hệ thứ 5 của Nga được trang bị hệ thống hàng không và hệ thống điện tử hiện đại. T-50 được Bộ quốc phòng Nga kỳ vọng sẽ là đối thủ đáng gờm của F-22 và F-35 của Mỹ nên chương trình phát triển loại máy bay chiến đấu thế hệ thứ 5 này được Nga đặc biệt chú trọng.

Đôi cánh của máy bay Su T-50 vẫn là cánh lớn liền với thân ở điểm nối được kéo dài hơn như F22 nhằm tận dụng toàn thân máy bay tham gia tạo lực nâng…

Ngoài ra hình dạng của thân máy bay và cánh máy bay không chỉ có thể làm cho Su T-50 FA/ PAK thực hiện bay góc AOA, mà còn có thể bảo đảm yêu cầu của tính năng siêu cơ động của máy bay.

Hệ thống kiểm soát bay hoàn toàn mới có thể đảm nhận nhiệm vụ lái, để phi công của T-50 tập trung vào việc thực hiện nhiệm vụ tác chiến. Phi công sử dụng 3 thiết bị hiện thị đa năng để nhận thông tin ảnh, ngoài ra còn có thiết bị hiển thị trên kính chắn, mũ bảo hiểm có chỉ dẫn mục tiêu và thiết bị thông tin bằng âm thanh.

Hệ thống chiến tranh điện tử bậc nhất

Su T-50 FA/ PAK sở hữu hệ thống chiến tranh điện tử bậc nhất thế giới được định danh là Himalaya, không chỉ giúp tăng cường bảo vệ máy bay trước các biện pháp gây nhiễu, tăng khả năng sống sót mà còn làm tăng khả năng tàng hình của máy bay và làm giảm hiệu quả tàng hình của đối phương.

“Hệ thống chiến tranh điện tử điện tử Himalaya không chỉ giúp T-50 tàng hình trước radar đối phương, mà còn có thể phát hiện máy bay tàng hình đối phương. Linh kiện của hệ thống được phân bổ trên toàn bộ bề mặt máy bay”, Tổng giám đốc tập đoàn “Radio-elektronnye Technology” Nikolai Kolesov cho biết.

Cũng theo ông này, công ty không chế tạo các khối riêng rẽ mà các phần của máy bay đều được gắn thiết bị điện tử.

Radar cho T-50 FA/ PAK là radar AESA thế hệ mới, điểm độc đáo của các radar trên T-50 là số lượng phần tử thu phát vượt trội bất cứ máy bay chiến đấu nào trên thế giới nhờ các tiến bộ công nghệ về radar.

Lắp đặt tại các vị trí khác nhau trên thân, cánh máy bay có hàng chục thiết bị cảm biến giúp T-50 giám sát chặt chẽ sự thay đổi của đối phương, trao đổi các số liệu thời gian thực với mặt đất, cũng như phân tích các tình huống khác nhau.

Cũng theo các quan chức, Su T-50 FA/ PAK là máy bay rất thông minh nhờ có 2 máy tính có nhiều vi xử lý được kết nối với giao diện sợi quang học, băng thông 1G/giây. Hệ thống trinh sát điện tử có thể thu được tín hiệu qua radio, radar, cảm biến quang học và cảm biến khác để hình thành bức tranh tổng thể những gì diễn ra trên không, trên mặt đất.

Theo một số chuyên gia, T-50 FA/ PAK còn được trang bị công nghệ lượng tử tách sóng quang phổ hình ảnh QWIP, là công nghệ tìm kiếm và dò tìm hồng ngoại, cho phép phát hiện những vật thể phát ra tia hồng ngoại dù là nhỏ nhất. Đơn cử F-22 là loại tiêm kích tàng hình, nếu dùng sóng xung điện từ để phát hiện thì không thể. Vì thế, T-50 FA/ PAK sử dụng OLS-50 tích hợp QWIP để phát hiện ra các nguồn phát hồng ngoại, hệ thống này là hệ thống cảm biến chính, phát hiện đối phương tàng hình, nó được lắp trên thân, cánh.

Ngoài radar công suất lớn ở đầu mũi máy bay, T-50 FA/ PAK có 2 hệ thống khí tài đa nhiệm cảnh báo có đối phương phóng tên lửa đối không. Nó kết cấu kiểu ăng ten mảng pha quét điện tử chủ động băng sóng dm (đề-xi-mét) lắp trong 2 bên cánh tà trước. Phối hợp giữa các khí tài với radar sẽ cho ra hiệu quả cao, phòng bất trắc.

Tính năng tàng hình

Một ưu thế đáng kể trên tiêm kích thế hệ thứ 5 Su T-50 FA/ PAK là khả năng tàng hình. 70% vỏ của máy bay được làm bằng chật liệu composite, có thể giảm khả năng bị radar phát hiện. Diện tích tán xạ hiệu quả của thân máy bay chỉ 0,5m2.

Su T-50 FA/ PAK có thể tác chiến độc lập, cũng có thể tác chiến liên hợp trong khái niệm “chiến trường thống nhất”. Trong chiến trường này, mỗi máy bay đều là tai mắt và lực lượng tấn công của toàn bộ lực lượng tác chiến trên không.

Su T-50 FA/ PAK có thể truyền dữ liệu mục tiêu cho máy bay khác và hệ thống phòng không mặt đất, cũng có thể tiếp nhận dữ liệu hiển thị mục tiêu từ máy bay khác và hệ thống phòng không mặt đất. Hệ thóng điều khiển vũ khí trên máy bay đủ khả năng theo dõi 60 mục tiêu, đồng thời tấn công 16 mục tiêu trong đó.

Tiêm kích tàng hình T-50 FA/ PAK sử dụng hệ thống dẫn đường vệ tinh GPS kết hợp GLONASS. Nó có thể đồng thời sử dụng 2 loại hệ thống dẫn đường vệ tinh tiêu chuẩn, nhưng cũng có thể không sử dụng dẫn đường vệ tinh, mà chỉ sử dụng dẫn đường quán tính, giống như tên lửa đạn đạo. T-50 sử dụng hệ thống la bàn và đồng hồ tốc độ để đo tốc độ góc bay của máy bay, ngoài ra T-50 còn sử dụng thiết bị điện tử tính toán phương vị hiện tại.

Vũ khí khủng khiếp

Su T-50  FA/ PAK có 10 giá treo đặt trong 4 khoang vũ khí, 6 bên ngoài cho các tên lửa không đối không nhưng thường là treo thùng dầu phụ.

Với hàng chục kiểu loại vũ khí, như trang bị tên lửa tầm xa, tầm trung và tầm gần, tiêm kích Su T-50  FA/ PAK có thể thực hiện tác chiến trên không ở bất kỳ khoảng cách nào. Tên lửa tầm xa R-37 đã đạt kỷ lục thế giới, bắn trúng mục tiêu ở khoảng cách 304km.

Nó còn mang tên lửa tầm trung RVV-SD được NATO gọi là rắn lục, đầu đạn của nó sử dụng các thanh kim loại với chất tích tụ thu nhỏ. Các thanh kim loại được nối với nhau để khi nổ tạo nên vòng cung mở rộng, cắt đứt mục tiêu. Tên lửa tầm ngắn RVV-MD còn có thể dùng để chống tên lửa. Ngoài ra, Su T-50 FA/ PAK có thể thực hiện tấn công hiệu quả các mục tiêu trên đất liền bằng tên lửa Kh-29, Kh-31P (diệt radar), trên biển bằng tên lửa Kh-31A, Kh-35.

Trả lời phỏng vấn của National Interest Magazine, Trung tướng Dave Deptula - cựu giám đốc Cơ quan tình báo Mỹ cho biết: “Các phân tích cho thấy PAK-FA có thiết kế khá tinh vi, tối thiểu cũng ngang tầm hoặc thậm chí như nhiều người nói còn hơn cả các máy bay chiến đấu thế hệ thứ 5 của Mỹ. Nó chắc chắn nhanh hơn nhiều so với F-35 nhờ sự kết hợp của lực đẩy vector, các cánh đuôi chuyển động và thiết kế khí động lực tuyệt vời”.

Cùng sức mạnh và tính cơ động, PAK-FA còn cho thấy một nước Nga đang phát triển vượt bậc trong lĩnh vực khả năng cảm biến. Nó được trang bị hệ thống radar có thể dò được các máy bay tàng hình của Mỹ. Thêm vào đó, PAK-FA còn có thể dùng tia hồng ngoại để tìm kiếm và theo dõi.
 

Trần Văn (Tổng hợp)

loading...