Chủ nhật 22/09/2019 23:53

Năm chiến hạm tốt nhất mọi thời đại

06:45 | 29/06/2014

|
Trong sự lựa chọn để phản ánh những con tàu chiến tốt nhất qua mọi thời đại, bài viết có chọn 4 tàu chiến của Hải quân Anh không phải là một sự thiên vị. Những chiến hạm của Hải quân Anh chiếm ưu thế về số lượng và kỹ thuật được thiết kế đặc biệt và có giai đoạn phát triển nhanh chóng.

Tất cả 5 con tàu được liệt kê trên đều mang tính biểu tượng về thiết kế, có ảnh hưởng nhất đến lịch sử phát triển của loại vũ khí chiến đấu trên biển.

Khởi đầu

Chiến hạm Gloire, Pháp, năm 1860: Ý tưởng về sự ra đời của tàu bọc thép đã được Hải quân Pháp nghiền ngẫm qua nhiều thập kỷ và rồi họ cũng cho ra đời con tàu bọc thép đầu tiên trên thế giới.

Gloire được thiết kế bởi Duypuy de Lome. Thân tàu bằng gỗ, phần được bảo vệ bằng thép chỉ kéo dài đến boong chính, bởi các công xưởng của Pháp không thể đáp ứng được số lượng tấm bọc thép và sắt với số lượng đủ để bọc kín thân tàu. Tàu bọc thép được giới thiệu là sự đóng lại một cách căn bản của tàu chiến hơi nước mang tên Hoàng đế Napoleon.

Giống với nguyên mẫu, chiến hạm Gloire có ụ pháo dọc thép toàn bộ chiều dài thân tàu. Ban đầu trên đó lắp pháo cỡ nòng trơn 68, nhưng sau đó,nó được trang bị pháo nòng rãnh xoắn thế hệ mới. Gloire gia nhập biên chế Hải quân Pháp năm 1859, bị loại năm 1879, và sau hai năm hoạt động tiếp theo tàu được tháo dỡ. Chỉ được làm bằng gỗ và chạy bằng sức gió nhờ hệ thống buồm trong các cuộc hải trình, Gloire được trang bị một chân vịt, lườn tàu bằng gỗ được bảo vệ bởi một lớp vỏ sắt dày. Gloire đã dấy nên những sự cải tiến hơn nữa của Hải quân Hoàng gia, vốn khao khát muốn ngăn cản Pháp có được ưu thế dẫn đầu về kỹ thuật.

Sự tinh tế

Chiến hạm Royal Sovereign, Anh, năm 1892: Trận chiến tại bến đỗ tàu Hampton giữa tàu tháp pháo Monitor và tàu bọc thép trang bị ụ pháo Virginia đã dẫn tới sự thay đổi sâu sắc về quan điểm xây dựng Hải quân Anh. Tàu tháp pháo có tính ưu việt so với các tàu chiến không trang bị tháp pháo, Anh quốc thấy rõ ưu điểm này và đã nhanh chóng bắt tay đóng thử nghiệm các tàu chiến, trong đó có Royal Sovereign.

Với sự xuất hiện của tàu bọc thép, Anh đã sở hữu hạm đội lớn, vượt trội các tàu chủ lực thân gỗ. Năm 1862, Royal Sovereign được cải tiến từ tàu ba boong trở thành tàu bọc thép trang bị tháp pháo. Hai boong trên bị tháo đi, còn lại boong thứ ba chạy dọc theo trục tàu được lắp bốn tháp pháo với năm  khẩu pháo 267mm. Tháp pháo mũi tàu từ hai nòng còn một nòng. Khối lượng tháp pháo quay tay từ 153 đến 165 tấn. Royal Sovereign cũng được trang bị buồm nhẹ. Do tăng cường khối lượng bọc thép nên tốc độ tàu giảm xuống từ 12,2 còn 11 hải lý. Năm 1885, tàu bị tháo dỡ. Nó có lượng choán nước: 5.080 tấn với tầm hoạt động: 2.780km (1.500 dặm) với tốc độ 10 hải lý

Mang tính cách mạng

Chiến hạm Dreadnought, Anh, năm 1906: Sau những năm 1900, pháo tầm xa trên chiến hạm ngày càng cần thiết, lực lượng hải quân bắt đầu tập trung vào hướng này, đặc biệt là Hải quân Mỹ, khi họ chế tạo 2 chiến hạm là South Carolina và Michigan. Anh quốc bị ám ảnh bởi sức mạnh của hải quân vì nó là trung tâm của đời sống quốc gia - quyền lực chính trị với các biểu tượng về hải quân trên bưu thiếp, pano… lúc bấy giờ.

Dreadnought lần đầu tiên hội tụ các công nghệ sau nhiều năm nghiên cứu. Là con tàu đầu tiên có súng lớn 30,5cm. Dreadnought là một trong những tàu đầu tiên được trang bị thiết bị truyền tin tự động đến tháp pháo. Những con tàu khác không thể qua mặt Dreadnought. Nó có thể đạt tốc độ tối đa xấp xỉ 19 hải lý với động cơ tua bin hơi nước.

Điều đặc biệt là Dreadnought được đóng với thời gian kỷ lục, chỉ trong trong 1 năm - minh chứng cho sự phát triển công nghiệp quốc phòng Anh tại thời điểm đó, vì một thiết giáp hạm đóng xong mất tới vài năm.

Đức cũng bắt đầu mở rộng lực lượng hải quân trong thời điểm này, tuy nhiên không thể đuổi kịp Anh, khi mà nước Anh có hàng trăm con tàu được triển khai trên toàn thế giới.

Chiến hạm Invincible, Anh, 1908:  Một thực tế tò mò trong lịch sử tàu chiến là Fisher không muốn Dreadnought. Ông muốn thay thế các tàu chiến với các tàu tuần dương bọc thép, một loại tàu mà nhờ rất nhiều vào sự phát triển của Pháp. Điều quan trọng là Hải quân Hoàng gia đã phát minh ra mạng lưới trung tâm chiến tranh qua tàu chiến như nhà sử học Norman Friedman gần đây đã chỉ ra.

Lớp tàu chiến tuần dương Invincible (bất khả chiến bại) được chế tạo cho Hải quân Hoàng gia Anh Quốc và được đưa ra hoạt động vào năm 1908 - những tàu tuần dương đầu tiên trên thế giới. Chúng là đứa con tinh thần của Đô đốc Sir. John  Fisher, người đã bảo trợ cho việc chế tạo chiếc tàu chiến "toàn súng lớn" đầu tiên trên thế giới.

Lớp Invincible mang theo 8 khẩu pháo BL 300 mm Mark X đặt trên bốn tháp pháo nòng đôi BV3 vận hành bằng thủy lực, và các khẩu pháo khác điều khiển bằng điện, chúng có thể bắn chéo qua mạn. Đây cũng chính là loại vũ khí được trang bị cho thiết giáp hạm HMS Dreadnought, nên trong một khoảng thời gian ngắn dàn pháo chính của lớp Invincible tương đương với hỏa lực trên tàu chiến của các nước khác.

Giai đoạn cuối cùng

Tàu chiến Hood, Anh, năm 1920: Là chiếc tàu chiến tuần dương cuối cùng của Hải quân Hoàng gia Anh quốc, nó là niềm tự hào của Hải quân Hoàng gia trong những năm giữa hai cuộc thế chiến và trong giai đoạn đầu của Thế chiến 2. Tên của nó được đặt theo vị Đô đốc danh tiếng lẫy lừng vào thế kỷ 18 -  Samuel Hood

Hood  lớn hơn đáng kể so với những chiếc tiền nhiệm thuộc lớp Renown. Khi hoàn tất, nó có chiều dài tổng là 262,3m, mạn tàu rộng tối đa 31,8m, dài 33,5m. Trọng lượng choán nước tiêu chuẩn 43.350 tấn, khi chất đầy tải là 47.430 tấn, Chiếc tàu chiến tuần dương có một đáy kép kéo dài toàn bộ chiều dài con tàu.

Hood được trang bị tám khẩu pháo BL 380 mm Mark I trên các tháp pháo nòng đôi vận hành bằng thủy lực. Có tổng cộng 120 quả đạn pháo được mang theo cho mỗi khẩu pháo.

Dàn pháo hạng hai của Hood bao gồm 12 khẩu BL 140 mm Mark I, mỗi khẩu có 200 quả đạn pháo. Chúng được đặt trên các bệ trục xoay có các tấm thép che chắn và bố trí dọc theo sàn trên và sàn che phía trước, đạn pháo nặng 37 kg với tầm xa tối đa là16.250 mét

Hệ thống động lực bao gồm 24 nồi hơi kết nối với turbine hơi nước hộp số Brown-Curtis dẫn động 4 trục chân vịt. Động cơ turbine của tàu chiến tuần dương được thiết công suất 144.000, khi vận hành tàu đạt tốc độ tối đa 31 hải lý một giờ, nó có tầm hoạt động khoảng 7.500 hải lý .

Phạm Quốc Hùng (tổng hợp)