Chủ nhật 22/09/2019 12:41

Hồi ức của Phó Đô đốc hải quân về trận đầu đánh thắng

11:40 | 05/08/2019

|
Khoảng giữa trưa, Binh nhất Đỗ Xuân Công đang vác một quả bom chìm (nặng chừng 30 kg) lên tới hầm tàu thì có hiệu lệnh báo động chiến đấu và báo động có máy bay địch. Anh chỉ kịp đặt bom vào giá rồi chạy lên bong chỉ huy, cầm bánh lái và bấm còi tàu báo động gọi anh em lên tàu...
hoi uc cua pho do doc hai quan ve tran dau danh thang
Nguyên Tư lệnh Hải quân, Phó Đô đốc Đỗ Xuân Công mô tả lại trận chiến đấu chống máy bay địch trong ngày 5/8/1964. Ảnh: Xuân Khu-TTXVN

Cách đây 55 năm, ngày 5/8/1964, quân và dân ta đã kiên cường đánh bại cuộc tập kích chiến lược đầu tiên bằng không quân và hải quân hiện đại của đế quốc Mỹ, trở thành ngày đánh dấu chiến thắng trận đầu của lực lượng Hải quân nhân dân Việt Nam.

Chiến thắng 5/8/1964 thể hiện sức mạnh chính trị tinh thần toàn dân tộc, chiến thắng của ý chí quyết tâm chiến đấu dám đánh, quyết đánh và biết đánh thắng giặc Mỹ xâm lược của Hải quân nhân dân Việt Nam; là biểu tượng của bản lĩnh Việt Nam kiên cường bất khuất, của dân tộc yêu tự do, độc lập, không bao giờ chịu khuất phục trước kẻ thù xâm lược.

Vào một ngày đầu tháng 8, chúng tôi đến gặp Phó Đô đốc Đỗ Xuân Công tại nhà riêng của ông tại Thành phố Hồ Chí Minh, đúng lúc ông đang bận rộn chuẩn bị cho ngày họp mặt của các cựu chiến binh hải quân tại Thành phố nhân kỷ niệm 55 năm lực lượng Hải quân đánh thắng trận đầu. Ở độ tuổi 76, vị Tư lệnh của lực lượng Hải quân Việt Nam trong giai đoạn 2000-2004 vẫn còn rất khỏe khoắn với nụ cười hào sảng của những thuyền trưởng quen cùng sóng gió biển khơi.

Nói về trận đánh lịch sử ngày 5/8/1964 của lực lượng Hải quân Việt Nam, Phó Đô đốc Đỗ Xuân Công không vội trả lời mà đưa ra một bức ảnh đen trắng với hình ảnh một chàng trai rất trẻ trung trong bộ đồ hải quân, đầu đội mũ cối đang chăm chú lái tàu.

hoi uc cua pho do doc hai quan ve tran dau danh thang
Bức ảnh do phóng viên TTXVN chụp ông Đỗ Xuân Công, chiến sỹ lái hạm thuyền trong trận chiến đấu ngày 5/8/1964 tại cảng Gianh, tỉnh Quảng Bình. Ảnh: Đoàn Tý - TTXVN

Ông Công cười rất tươi: “Bức ảnh này của tôi là do một phóng viên TTXVN chụp đúng vào ngày 5/8/1964, khi tôi đang lái tàu rời khỏi bến, trước cuộc tấn công của máy bay địch. Tới tận năm 2004, tôi mới biết mình được chụp ảnh và lần đầu nhìn thấy hình ảnh mình của 40 năm trước”.

Hồi đó, chàng Binh nhất Đỗ Xuân Công là Tiểu đội trưởng hàng hải (lái chính) của con tàu Tuần la T161 (Tuần tiễu), thuộc Phân đội 5, Khu tuần phòng 2 Hải quân đang có mặt tại cảng Gianh, Quảng Bình làm nhiệm vụ tuần tra bảo vệ ven bờ, tiếp tế vận tải cho đảo Cồn Cỏ, chống biệt kích xâm nhập, đánh đuổi tàu nước ngoài xâm nhập trái phép…

Tàu T161 là loại tàu tuần tiễu hỏa lực mạnh nhất của Hải quân ta vào thời điểm đó, với lượng dãn nước 79 tấn và trang bị hoán cải 2 khẩu 37 ly hai nòng ở phía trước và sau tàu, 2 khẩu 14,5 ly hai nòng ở hông tàu cùng vũ khí dưới nước là 8 quả bom chìm dùng cho đánh tàu ngầm. Trên tàu có 27 sĩ quan, chiến sỹ và sau này có thêm một cán bộ chính trị viên.

Đầu năm 1964, nhận định đế quốc Mỹ có thể mở rộng chiến tranh, leo thang bắn phá miền Bắc bằng không quân, Quân ủy Trung ương đã chỉ đạo mọi đơn vị chuyển sang trạng thái thời chiến. Từ 6/7/1964, lực lượng hải quân cũng chuyển sang tình trạng sẵn sàng chiến đấu cao nhất. Phó Đô đốc Đỗ Xuân Công cho biết, bình thường các tàu tại cảng sông Gianh vẫn neo đậu cách nhau chỉ khoảng 200m. Khi chuyển sang thời chiến, thì chỉ có 1 tàu được đậu tại cảng, các tàu khác sơ tán neo đậu trên các đoạn sông theo thế trận phòng không sẵn sàng chống lại sự bắn phá của máy bay địch.

Sáng 5/8/1964, chiếc tàu T161 đang nằm đốc để sửa chữa, cạo hà tại cảng Gianh, thì bất ngờ nhận lệnh cấp trên cho hạ thủy gấp, trước 3 ngày so với kế hoạch. Vì vậy, ngày 5/8, tại cảng sông Gianh ngoài chiếc tàu trực chiến tại cảng còn có thêm tàu T161 vừa hạ thủy đang tiếp vận, tiếp lương. Mọi người trên tàu hối hả tiếp thêm dầu, đạn, gạo nước...

Khoảng giữa trưa, Binh nhất Đỗ Xuân Công đang vác một quả bom chìm (nặng chừng 30 kg) lên tới hầm tàu thì có hiệu lệnh báo động chiến đấu và báo động có máy bay địch. Anh chỉ kịp đặt bom vào giá rồi chạy lên bong chỉ huy, cầm bánh lái và bấm còi tàu báo động gọi anh em lên tàu. Cùng lúc đó, thuyền trưởng Nguyễn Duy Khiêm ra lệnh “tàu rời cảng khẩn cấp” trong tiếng súng nổ râm ran và tiếng rú của máy bay địch. Tàu T161 chặt đứt neo xích nhanh chóng rời cảng, vừa di chuyển tránh bom, pháo của địch, vừa bắn trả máy bay địch bằng tất cả các loại súng có trên tàu.

hoi uc cua pho do doc hai quan ve tran dau danh thang
Thực hiện nhiệm vụ Đối ngoại quân sự Hải quân trong tình hình mới, góp phần giữ vững môi trường hòa bình, ổn định trên biển và công tác chuẩn bị của Hải quân nhân dân Việt Nam cho các hoạt động năm 2020 khi Việt Nam là Chủ tịch ASEAN. Trong ảnh: Tàu hộ vệ tên lửa HQ-012 Lý Thái Tổ tham gia duyệt binh hạm đội trên biển với sự hiện diện của 27 tàu thuộc các lực lượng trên biển của Malaysia và 15 tàu khác đến từ các nước trong và ngoài khu vực, ngày 27/3/2019, trong khuôn khổ Triển lãm Hàng hải và Hàng không quốc tế Langkawi - Malaysia, năm 2019 (LIMA 2019). Ảnh: TTXVN

Đã 55 năm trôi qua, nhưng ký ức cuộc chiến đấu hào hùng ngày đó vẫn vẹn nguyên trong tâm trí vị tướng già. Phó Đô đốc Đỗ Xuân Công nhớ lại: “Vì trực tiếp lái tàu trên đài chỉ huy, nên tôi có tầm nhìn rất tốt và đó cũng là lần đầu tiên tôi nhìn thấy máy bay Mỹ nhiều và gần đến thế. Trong suốt hơn 20 phút của đợt tấn công đầu tiên, liên tục tốp máy bay tiêm kích, cường kích của Mỹ thay nhau chúi đầu cắt bom, bắn pháo vào các tàu và các mục tiêu trong cảng. Những làn đạn 20 ly của máy bay địch cày tung mặt nước, những quả bom nổ dưới nước làm nước bắn lên tới cả chục mét. Có quả bom địch ném nổ chỉ cách tàu T161 khoảng 40-50 m làm nước văng rào rào trùm lên bong và đài chỉ huy của tàu”.

Trong vùng cảng sông Gianh, các tàu hải quân thuộc phân đội 5,6,7 của Khu tuần phòng 2 di chuyển cách xa nhau khoảng 400-500m, vừa né tránh sự tấn công của máy bay địch vừa bắn trả bằng các vũ khí được trang bị. Sau khoảng 25 phút giao tranh, tàu T161 và các tàu hải quân khác đã phối hợp với lực lượng phòng không, dân quân tự vệ anh dũng đánh trả các đợt công kích của máy bay địch và bắn rơi 1 máy bay xuống biển phía Đông Nam cửa sông Gianh.

Đến khoảng hơn 4 giờ chiều cùng ngày, địch tiếp tục không kích lần hai bằng một nhóm máy bay, nhưng lúc này yếu tố bất ngờ của địch không còn nữa và các lực lượng hải quân, phòng không mặt đất đã có thêm kinh nghiệm nên đồng loạt nổ súng bắt rơi tiếp 1 máy bay địch ngay trong loạt đạn đầu. Đợt tấn công thứ hai kết thúc nhanh hơn đợt một khi địch phải tháo chạy ra phía biển sau bị rơi thêm chiếc máy bay thứ hai.

hoi uc cua pho do doc hai quan ve tran dau danh thang
Nâng cao chất lượng huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, thực hiện nhiệm vụ xây dựng Hải quân chính quy, hiện đại, nhất là kết quả tiếp nhận, huấn luyện làm chủ các loại vũ khí trang bị kỹ thuật mới, hiện đại. Trong ảnh: Tàu hộ vệ tên lửa HQ-011 Đinh Tiên Hoàng và HQ-012 Lý Thái Tổ - 2 trong số 4 tàu chiến mặt nước lớp Gepard 3.9 và tàu tên lửa tấn công nhanh Molniya (Tia chớp) HQ-376, giúp tăng cường năng lực phòng thủ, bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Hải quân nhân dân Việt Nam. Ảnh: Dương Giang – TTXVN

Phó Đô đốc Đỗ Xuân Công nhớ lại, do có sự chuẩn bị chu đáo với tinh thần cảnh giác sẵn sàng chiến đấu, và tuân thủ đúng các quy tắc được luyện tập từ trước, tàu T161 đã đã chiến đấu rất hiệu quả cùng lực lượng phòng không mặt đất và các tàu hải quân khác trong cuộc chiến đối đầu với không quân địch. Kết thúc trận chiến ngày 5/8, tàu T161 chỉ trúng một viên đạn pháo 20 ly xuyên qua bong tàu găm vào thùng gạo của anh nuôi.

Tự hào về một thời trai trẻ hào hùng, Phó Đô đốc Đỗ Xuân Công cho biết: “Cuộc đời quân ngũ từ chiến sỹ lên tới Tư lệnh Hải quân của tôi trải qua rất nhiều trận chiến đấu, hải đối đất, hải đối hải đến hải đối không, lớn có, nhỏ có, dữ dội và oanh liệt cũng nhiều, nhưng trận chiến ngày 5/8/1964 luôn là một kỷ niệm khó quên, mang lại cho tôi nhiều cảm xúc, nhiều bài học cho những năm tháng cầm súng”.

Nguyên Tư lệnh của lực lượng Hải quân Việt Nam, Phó Đô đốc Đỗ Xuân Công nhìn nhận, những bài học kinh nghiệm từ chiến thắng trận đầu của Hải quân nhân dân Việt Nam ngày 5/8/1964 luôn rất có giá trị trong những năm tháng xây dựng Hải quân nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biển đảo, thềm lục địa của Tổ quốc. Đó chính là việc nâng cao ý chí, tính cảnh giác sẵn sàng chiến đấu cao, đặc biệt coi trọng rèn luyện ý chí, quyết tâm chiến đấu, ý thức chính trị cho quân đội và nhân dân để không bất ngờ trước mọi tình huống.

hoi uc cua pho do doc hai quan ve tran dau danh thang
Nguyên Tư lệnh Hải quân, Phó Đô đốc Đỗ Xuân Công và bức ảnh do một phóng viên TTXVN chụp ông ngày 5/8/1964 tại cảng Gianh, tỉnh Quảng Bình. Ảnh: Xuân Khu-TTXVN

Tinh thần trận chiến ngày 5/8/1964 vẫn mãi sáng ngời trong lịch sử quân đội ta, đó là việc phát huy sức mạnh tổng hợp của việc hiệp đồng với các lực lượng, với nhân dân trong chiến đấu với kẻ thù, không sợ kẻ thù mạnh, dám đánh, quyết đánh và biết đánh thắng kẻ thù… Đây là những bài học không bao giờ xưa cũ đối với lực lượng Hải quân nhân dân Việt Nam để bồi đắp thêm truyền thống vẻ vang “Chiến đấu anh dũng; mưu trí sáng tạo; làm chủ vùng biển; quyết chiến, quyết thắng”.

“Trước những yêu cầu của công cuộc bảo vệ và xây dựng đất nước hiện nay, lực lượng Hải quân chúng ta càng phải coi trọng huấn luyện tinh nhuệ, rèn luyện thực binh, xây dựng cách đánh độc đáo, hiệu quả để trở thành nòng cốt cho dân vươn xa giữ biển, khẳng định chủ quyền quốc gia trên biển, đảo và thềm lục địa của Tổ quốc”, Phó Đô đốc Đỗ Xuân Công nhấn mạnh.

Ngày 4/8, Ban liên lạc truyền thống hải quân tại Thành phố Hồ Chí Minh đã tổ chức buổi họp mặt kỷ niệm 55 năm Ngày truyền thống đánh thắng trận đầu của Hải quân nhân dân Việt Nam.
hoi uc cua pho do doc hai quan ve tran dau danh thang
Gần 500 cựu chiến binh Hải quân nhân dân Việt Nam đã tham dự họp mặt kỷ niệm 55 năm Ngày truyền thống đánh thắng trận đầu. Ảnh: Thành Chung - TTXVN

Đại diện Bộ tư lệnh Quân chủng Hải quân, Bộ tư lệnh Vùng 2 Hải quân cùng gần 500 cựu chiến binh Hải quân nhân dân Việt Nam đã tới tham dự buổi họp mặt.

Phát biểu tại buổi họp mặt, Phó Đô đốc Đỗ Xuân Công, nguyên Tư lệnh Quân chủng Hải quân, Trưởng ban liên lạc truyền thống hải quân tại Thành phố Hồ Chí Minh đã ôn lại kỷ niệm hào hùng của Ngày chiến thắng trận đầu. Cách đây 55 năm, ngày 2 và 5/8/1964, Hải quân nhân dân Việt Nam lần đầu tiên ra quân đối đầu với hải quân và không quân Mỹ đã dũng cảm chiến đấu, đánh đuổi tàu khu trục Maddox ra khỏi vùng biển Việt Nam, bắn rơi 8 máy bay trên vùng biển, vùng trời miền Bắc, làm nên truyền thống “đánh thắng trận đầu” và quyết tâm “dám đánh, quyết đánh và biết đánh thắng” của Quân chủng Hải quân, ghi mốc son lịch sử vào truyền thống “Quyết chiến, quyết thắng” của Quân đội nhân dân Việt Nam anh hùng.

Từ trận đầu đánh thắng, Hải quân nhân dân đã vượt qua muôn vàn khó khăn, gian khổ, mở “đường Hồ Chí Minh trên Biển Đông”, chi viện đắc lực cho chiến trường miền Nam đánh Mỹ; giải phóng quần đảo Trường Sa và các đảo, góp phần cùng quân dân cả nước giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước năm 1975.

"Đã 55 năm trải qua, hôm nay các cựu chiến binh hải quân dù tuổi đã cao nhưng tinh thần, tình cảm vẫn rất khí thế, dạt dào, không quản ngại đường xa tới buổi gặp mặt. Đây là dịp để chúng ta cùng ôn lại truyền thống vẻ vang của Hải quân nhân dân Việt Nam" – Phó Đô đốc Đỗ Xuân Công bày tỏ.

hoi uc cua pho do doc hai quan ve tran dau danh thang
Chuẩn Đô đốc Phạm Văn Quang, Phó Chủ nhiệm Chính trị Hải quân, Bộ Tư lệnh Quân chủng Hải quân phát biểu tại buổi họp mặt. Ảnh: Thành Chung - TTXVN

Cũng tại buổi họp mặt, Chuẩn Đô đốc Phạm Văn Quang, Phó Chủ nhiệm Chính trị Hải quân, Bộ tư lệnh Quân chủng Hải quân đã thông tin tới các cựu chiến binh hải quân về tình hình hoạt động của lực lượng hải quân thời gian qua, những diễn biến mới trên biển Đông. Lực lượng Hải quân nhân dân Việt Nam đã chủ động nắm chắc tình hình thực tế trên biển, triển khai toàn diện, đồng bộ các biện pháp đấu tranh phù hợp trên tinh thần không để tình huống phức tạp xảy ra, đảm bảo hòa bình trên biển, giữ vững chủ quyền của Tổ quốc. Lực lượng hải quân tiếp tục đẩy mạnh huấn luyện, làm chủ trang thiết bị hiện đại, nghiên cứu và chế tạo vũ khí; tăng cường thông tin tuyên truyền biển đảo, triển khai có hiệu quả chương trình “Hải quân Việt Nam làm điểm tựa cho ngư dân vươn khơi bám biển”…

Bên cạnh đó, Chuẩn Đô đốc Phạm Văn Quang cũng thông tin những bước triển khai cụ thể kết luận thanh tra của các cơ quan chức năng liên quan đến những sai phạm về quản lý và sử dụng đất quốc phòng của một số lãnh đạo Quân chủng Hải quân.

Chuẩn Đô đốc Phạm Văn Quang bày tỏ sự trận trọng tình cảm của các cựu chiến binh hải quân và mong muốn các cựu tướng lĩnh, cán bộ, chiến sỹ hải quân tiếp tục tin tưởng, ủng hộ công tác của Quân chủng, nắm rõ những vấn đề nóng, là cầu nối của lực lượng quân đội với nhân dân, giúp nhân dân hiểu rõ những chính sách của Đảng, Nhà nước và quân đội, không để các thế lục thù địch xuyên tạc, chống phá./.

Theo TTXVN

hoi uc cua pho do doc hai quan ve tran dau danh thangCarnarvon Petroleum bắt đầu khoan giếng thẩm lượng Dorado-3 ngoài khơi Úc
hoi uc cua pho do doc hai quan ve tran dau danh thangHồi ức “Tết đèn dầu..."
hoi uc cua pho do doc hai quan ve tran dau danh thangHồi ức của nữ Anh hùng vượt mưa bom góp sức “khai tử” 1.205 quả bom