Đưa văn học Việt lên màn ảnh

06:45 | 18/07/2020

|
 Việc các nhà làm phim mạnh dạn đầu tư vào phim chuyển thể những tác phẩm văn học Việt Nam rất đáng hoan nghênh, ủng hộ.

Dự kiến trong năm 2020 sẽ có 4 bộ phim chuyển thể là “Kiều” (đạo diễn Phi Tiến Sơn), “Cậu Vàng” (đạo diễn Trần Vũ Thủy), “Trạng Tí” và “Số Đỏ” (đạo diễn Phan Gia Nhật Linh) được ra mắt công chúng.

dua van hoc viet len man anh
Phim chuyển thể Mắt biếc là một thành công của Victor Vũ

Gần đây, thể loại phim chuyển thể từ các tác phẩm văn học đã tạo ấn tượng mạnh hơn với khán giả khi các đạo diễn chuyển thể các tác phẩm văn học đình đám của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh. Năm 2019, “Mắt biếc” đạt doanh thu gần 200 tỉ đồng, phá vỡ mọi kỷ lục doanh thu của phim Việt trước đó. Năm 2015, “Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh” gặt hái được những thành công ngoài mong đợi.

Có thể nói, sức hút từ những nhân vật và câu chuyện trong các tác phẩm văn học nổi tiếng rất lớn. Chính vì thế, khi chuyển thể, nhà làm phim gần như nắm chắc trong tay 50% thắng lợi. Trong bối cảnh các nhà biên kịch có vẻ như đang cạn kiệt đề tài thì những tác phẩm văn học nổi tiếng trở thành lựa chọn tối ưu.

Nhưng nói như thế không có nghĩa là không có khó khăn khi làm phim chuyển thể. Đó không chỉ là chuyện làm sao vượt qua được “cái bóng” quá lớn của tác phẩm văn học mà còn là chuyện về bối cảnh, phục trang, diễn viên...

Đầu tiên là kịch bản phim chuyển thể có tốt hay không? Những chi tiết thêm thắt, sáng tạo có hợp lý, hay lại lồng ghép vào đó những chi tiết hư cấu, biến thể làm sai lệch ý nghĩa so với nguyên tác? Điều này đã từng xảy ra với vài phim chuyển thể trước đó, bị khán giả phản ứng. Chẳng hạn, ngay phim “Cậu Vàng” được chuyển thể từ truyện “Lão Hạc” của nhà văn Nam Cao có thông tin nhà làm phim chọn chú chó Shiba thay Cậu Vàng đói khát trong nguyên tác.

Cái khó nhất có lẽ là bối cảnh. “Truyện Kiều” lấy bối cảnh vào đầu thế kỷ XIX, “Số Đỏ” tái hiện xã hội Việt Nam thời kỳ 1930-1945, “Lão Hạc” lại kể về cuộc sống người nông dân trước năm 1945... Toàn là bối cảnh xưa liên quan đến lịch sử, xã hội nên đòi hỏi sự kỳ công dựng lại. Đó là chưa kể, chỉ cần một sai sót nhỏ thôi cũng rất dễ bị khán giả phản ứng.

Ngoài ra, khâu tạo hình nhân vật cũng là một áp lực lớn khi những hình tượng như Thúy Kiều, Xuân Tóc Đỏ… đã trở thành điển hình văn học. Việc lựa chọn diễn viên phù hợp, có khả năng lột tả được nét đẹp, tính cách của nhân vật không hề đơn giản.

Vậy nên, sẽ còn quá sớm để nói về thành công của 4 phim chuyển thể ra mắt trong năm nay. Tuy nhiên, chỉ riêng việc thay vì Việt hóa những bộ phim nổi tiếng của nước ngoài không mang hơi thở của văn hóa Việt, việc các nhà làm phim mạnh dạn đầu tư vào chuyển thể những tác phẩm văn học trong nước đã là một điều rất đáng hoan nghênh.

Trúc Vân