Chủ nhật 26/01/2020 19:21

Chuyên gia quốc tế nói gì về việc Trung Quốc “đổ bê tông” ở Scarborough?

16:26 | 07/09/2013

|
(Petrotimes) – Theo ý kiến của Giáo sư Carl Thayer và chuyên gia an ninh hàng hải Ian Storey, mục đích sử dụng của các khối bê tông mà Philippines phát hiện ở bãi cạn Scarborough vẫn chưa rõ ràng.

>> Philippines triệu đại sứ từ Trung Quốc về tham vấn

>> Trung Quốc xây dựng ở bãi cạn Scarborough: Philippines sẽ hành động như thế nào?

>> Trung Quốc đã đổ ít nhất 75 khối bê tông ở bãi cạn Scarborough

>> Diễn biến “đáng báo động” ở Biển Đông

>> Sự thật đằng sau quyết định hủy chuyến đi Trung Quốc của Tổng thống Philippines

>> Vì sao đưa tranh chấp Biển Đông ra tòa án quốc tế là lựa chọn tốt nhất với Philippines?

Hai trong số hơn 75 khối bê tông Trung Quốc đổ xuống phần phía Bắc, lối vào bãi cạn Scarborough

Tuần qua, Philippines đã bày tỏ lo ngại về việc phát hiện ra 75 khối bê tông vuông gần lối vào bãi cạn Scarborough, mà Manila đã để mất quyền kiểm soát thực tế vào tay Bắc Kinh sau lần đối đầu căng thẳng giữa tàu của hai bên hồi tháng 4/2012.

Manila cho rằng, những cột bê tông trên là “khúc dạo đầu” của âm mưu xây dựng một cấu trúc nào đó của Trung Quốc tại bãi cạn Scarborough và lên án hành vi này của Bắc Kinh đã vi phạm pháp luật hàng hải quốc tế, vi phạm Tuyên bố của các bên về ứng xử trên Biển Đông mà Trung Quốc đã ký với ASEAN năm 2002.

Ngoại trưởng Philippines Albert del Rosario cáo buộc, việc Trung Quốc ngang nhiên lên kế hoạch mở rộng lãnh thổ trên Biển Đông “là chiến lược và kế hoạch đã được lên từ trước và sẽ được Trung Quốc gấp rút thực hiện trước khi cùng ASEAN đặt bút ký kết bộ quy tắc ứng xử trên Biển Đông (COC)”, đồng thời cho rằng hành động này đã phá vỡ sự ổn định và hòa bình trong khu vực.

Trong khi đó, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hồng Lỗi phủ nhận cáo buộc trên, đồng thời tái khẳng định “Đảo Hoàng Nham (tên Trung Quốc gọi bãi cạn Scarborough – PV) là lãnh thổ cố hữu của Trung Quốc”, việc Trung Quốc tuần tra hay làm gì ở đây là quyền của nước này.

Ông Hồng còn “tố” ngược Manila: “Nếu Philippines thực sự chú ý và quan tâm tới Bộ quy tắc ứng xử cho Biển Đông, thì nước này nên nghiêm chỉnh tuân thủ Tuyên bố ứng xử trên biển (DOC) và tạo môi trường cũng như các điều kiện thuận lợi cho các cuộc đàm phán về COC và không “chuyện bé xé ra to” hay khơi mào ra biến cố”.

Vậy các chuyên gia quốc tế nhận định về sự việc này như thế nào?

Giáo sư Carl Thayer, một chuyên gia hàng hải khu vực ở Học viện Quốc phòng Australia cho hay, Philippines tin rằng họ có bằng chứng cho thấy Trung Quốc đang xây dựng một cơ sở tương tự như những gì đã làm ở Đá Vành Khăn (thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam – PV) năm 1994. Ban đầu Bắc Kinh ngụy biện, nhà nổi xây dựng (trái phép) ở Đá Vành Khăn là phục vụ cho ngư dân trú ẩn trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt, sau đó, Bắc Kinh đã từng bước, từng bước biến nơi đây thành một công sự kiên cố phục vụ cho mục đích quân sự.

Ông Thayer lưu ý rằng, các hoạt động này của Trung Quốc diễn ra trước thềm cuộc họp tham vấn chính thức về COC giữa ASEAN và Trung Quốc, dự kiến diễn ra từ 14 – 15/9 tại Tô Châu, Trung Quốc. 

“Nếu Manila làm căng quá, Trung Quốc có thể hủy bỏ cuộc đàm phán và đổ lỗi cho Philippines đã vi phạm tinh thần Tuyên bố chung của các bên về ứng xử trên Biển Đông (DOC)”, Giáo sư Thayer nhận định.

Tuy nhiên, theo vị giáo sư có nhiều năm nghiên cứu về khu vực, hiện tại vẫn chưa xác định rõ ràng các khối bê tông ở bãi cạn Scarborough mà Hải quân Philippines phát hiện ra là được sử dụng cho các tàu thuyền đánh cá buộc dây neo đậu hay sẽ được sử dụng làm nền tảng cho một công trình.

Chia sẻ quan điểm này với ông Thayer, Ian Storey, một chuyên gia hàng hải tại Viện nghiên cứu Đông Nam Á của Singapore nói: “Trước hết, tôi nghĩ rằng, chúng ta không nên vội kết luận”.

Theo ông Storey, những cột bê tông trong bức ảnh của Hải quân Philippines “không phải là mô hình xây dựng điển hình của Trung Quốc”, mà Bắc Kinh thường bắt đầu với “cấu trúc sàn gỗ, sau đó là cấu trúc hình bát giác bằng gỗ, rồi sau đó là pháo đài bê tông”.

Ông Storey cũng cho rằng mục đích sử dụng của các khối bê tông này không rõ ràng, cũng có thể chúng được ngư dân Trung Quốc thả xuống để làm cột buộc tàu của họ.

Chuyên gia Viện nghiên cứu Đông Nam Á dẫn lại câu chuyện hồi năm 2011, Philippines cũng tuyên bố rằng, tàu Trung Quốc đã dỡ vật liệu xây dựng ở bãi Trung Lễ (tên quốc tế là Amy Douglas Reef), nhưng “chưa bao giờ cung cấp bằng chứng hình ảnh hoặc tài liệu để hỗ trợ lời cáo buộc đó”.

Do đó, theo ông Storey, Manila cần cung cấp bằng chứng thuyết phục hơn.

Trong khi đó, một chuyên gia của Manila, ông Rommel Banloi, Giám đốc Viện nghiên cứu hòa bình, bạo lực và khủng bố của Philippines nhận định: “Chính phủ Philippines vẫn duy trì chính sách đưa vấn đề tranh chấp lãnh thổ với Trung Quốc lên Tòa án trọng tài Liên hiệp quốc về Luật Biển phân xử, giải quyết một cách hòa bình sự bất đồng giữa hai nước trên Biển Đông”.

Theo ông Banloi, sự việc trên cũng chứng tỏ Trung Quốc sẽ “tăng cường kiểm soát bãi cạn Scarborough trong bối cảnh Mỹ có kế hoạch gia tăng sự hiện diện quân sự luân phiên tại Philippines”.

Minh Châu (theo Inquirer)