Thứ ba 28/01/2020 02:32

Biển Đông nóng khi Bắc Kinh quyết 'lấy lại danh dự' sau phán quyết trọng tài

07:10 | 07/09/2016

|
Sau khi dự Hội nghị Thượng đỉnh G-20 ở Trung Quốc, ông Barack Obama sẽ tới Lào (từ 6 đến 8-9), trở thành Tổng thống Mỹ đầu tiên tới thăm CHDCND Lào, để tái khẳng định việc triển khai chính sách xoay trục sang Châu Á​ - Thái Bình Dương.

Đây là chuyến thăm thứ 11 của ông Barack Obama tới châu Á kể từ khi nhậm chức Tổng thống năm 2009. Tại Lào, ông Barack Obama sẽ thảo luận cách thức tăng cường hợp tác kinh tế với các nước Đông Nam Á, đối tác thương mại lớn thứ 4 của Mỹ, cũng như tăng cường hợp tác trong việc đối phó với những thách thức.

Nhiều chuyên gia, học giả cảnh báo, sau Hội nghị thượng đỉnh G-20, Bắc Kinh sẽ có những động thái để lấy lại “danh dự” sau phán quyết của Tòa trọng tài.

Giới phân tích cho rằng, Hội nghị thượng đỉnh Đông Á tại Lào sắp tới có ý nghĩa quan trọng bởi đây là Hội nghị thượng đỉnh Đông Á đầu tiên sau phán quyết của Tòa trọng tài, với sự có mặt của lãnh đạo 18 quốc gia (10 nước ASEAN cùng với Mỹ, Nga, Australia, New Zealand, Hàn Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ và Trung Quốc), để thương đàm về các vấn đề đã được thảo luận tại Malaysia hồi tháng 11-2015.

bien dong nong khi bac kinh quyet lay lai danh du sau phan quyet pca

Chiến đấu cơ Trung Quốc trong một lần bay trên biển Hoa Đông

Ngày 2-9, Trợ lý Ngoại trưởng Philippines Helen dela Vega cho biết, các nước thành viên ASEAN và Trung Quốc sẽ ký một thỏa thuận nhằm giảm thiểu các vụ va chạm trên Biển Đông tại Lào. Bởi trước đó, Trung Quốc và các nước ASEAN đã thống nhất thông qua cơ chế giải quyết các vụ va chạm bất ngờ, cũng như các tình huống khẩn cấp trên Biển Đông tại cuộc họp hồi tháng 8.

Và thỏa thuận này sẽ được các bên ký tại Hội nghị thượng đỉnh ASEAN ở Lào. Bà Helen de la Vega cho rằng, Bộ quy tắc chống trạm chán bất ngờ trên biển (CUES) sẽ là thỏa thuận đầu tiên mà các bên ký trong nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng ở Biển Đông. Trước đó (31-8), Thứ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Lưu Chấn Dân cho rằng, mối quan hệ giữa Bắc Kinh với các quốc gia ASEAN đang bước vào "giai đoạn chín muồi".

Theo ông Lưu Chấn Dân, năm nay kỷ niệm 25 năm thiết lập quan hệ đối thoại giữa Trung Quốc và ASEAN, và phát triển mối quan hệ với ASEAN là ưu tiên ngoại giao láng giềng của Bắc Kinh. Và không quên nhấn mạnh, hiện Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của ASEAN, và ASEAN là đối tác thương mại lớn thứ 3 của Trung Quốc.

bien dong nong khi bac kinh quyet lay lai danh du sau phan quyet pca

Tàu Trung Quốc

Theo nhà bình luận kỳ cựu Frank Ching, phán quyết của PCA không thể ngăn Bắc Kinh tiếp tục theo đuổi mưu đồ thống trị trong khu vực. Và việc này được thể hiện qua thông tin đáng lo ngại của Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte - Trung Quốc có thể đang cho xây dựng các cấu trúc ở bãi cạn Scarborough/Hoàng Nham.

Lực lượng bảo vệ bờ biển Philippines đã nhìn thấy nhiều tàu thuyền của Trung Quốc gần bãi cạn Scarborough/Hoàng Nham và nghi ngờ có hoạt động xây dựng. Tuy nhiên, Tổng thống Rodrigo Duterte cho biết, ông không có kế hoạch nêu vấn đề Biển Đông tại Hội nghị thượng đỉnh ASEAN ở Lào.

Ngày 4-9, Bộ trưởng Quốc phòng Philippines Delfin Lorenzana đã bày tỏ quan ngại sâu sắc và yêu cầu Đại sứ quán Trung Quốc tại Manila giải thích về việc có một số lượng lớn tàu thuyền của Trung Quốc gần bãi cạn Scarborough/Hoàng Nham.

Tờ The Diplomat mới đăng bài phân tích về quan hệ Mỹ-Trung của ông Andreas Xenachis, thành viên nhóm nghiên cứu về chính sách của Mỹ đối với châu Á thuộc Viện nghiên cứu Hội đồng quan hệ đối ngoại (CFR, Mỹ).

Theo đó, những hành động của Trung Quốc ở Biển Đông đã khiến nhiều quốc gia trong khu vực đẩy mạnh quan hệ với Mỹ và phối hợp với nhau. Đô đốc Hạm đội Thái Bình Dương Mỹ Scott Swift cho rằng, châu Á đang trải qua "một thời kỳ mà sức mạnh quyết định tất cả sau hơn 70 năm ổn định".

Hãng Reuters vừa dẫn tuyên bố của Đại tá Tom Hanson, sĩ quan cao cấp của Mỹ - Australia phải tỏ rõ lập trường trong việc lựa chọn là một đồng minh gắn bó hơn với Mỹ hay là một đối tác thân thiết hơn với Trung Quốc.

Ngoại trưởng Australia Julie Bishop cho biết, vai trò của Mỹ tại Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương luôn quan trọng như trước đây, nhưng nước này đang cân bằng các mối quan hệ giữa đồng minh chiến lược lớn nhất với đối tác thương mại lớn nhất, bằng chính sách ngoại giao khéo léo, kiên định và thực tế.

bien dong nong khi bac kinh quyet lay lai danh du sau phan quyet pca

Hoạt động của Trung Quốc tại Biển Đông gây căng thẳng cho khu vực

Tạp chí National Geographic (Mỹ) mới đăng bài phóng sự miêu tả tình cảnh bi đát của ngư dân Philippines chuyên đánh bắt trên Biển Đông, khi gặp phải kiểu hành xử "bắt nạt" của Trung Quốc. Đồng thời khuyến cáo, động thái xâm lấn trái phép cùng hành động hung hăng của Trung Quốc trên Biển Đông đang đẩy ngư trường rộng lớn, là nguồn sinh kế của hàng triệu ngư dân thuộc nhiều quốc gia, đến chỗ biến mất.

Bắc Kinh đã củng cố lực lượng hải cảnh, quân sự hóa các đội tàu đánh cá và trợ cấp nước uống, xăng dầu cũng như chi phí để ngư dân đóng tàu to hơn, tốt hơn, nhằm thực hiện mưu đồ độc chiếm Biển Đông.

Ngày 30-8, tờ Navy Times dẫn báo cáo của Hội Địa lý Quốc gia Mỹ cho biết, việc Trung Quốc xây dựng trái phép đảo đá và tranh chấp với các quốc gia láng giềng tại Biển Đông đã trực tiếp và gián tiếp gây ra những tổn hại về môi trường không thể bù đắp, như làm biến mất các rạn san hô và tạo ra tình trạng đánh cá hỗn loạn tại đây.

Học giả Greg Poling, chuyên gia của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) còn cho rằng, ở Biển Đông hiện không có một sự rõ ràng về luật lệ do có tới 7 bộ luật về nghề cá chồng chéo, khi luật của nước này cố tình vi phạm luật của nước khác.

Hãng AFP vừa đưa tin về cuộc tập trận đầu tiên (diễn tập thường niên với các tình huống giả định chống lại những cuộc tấn công có thể xảy ra từ Trung Quốc) dưới sự chủ trì của nhà lãnh đạo Đài Loan, bà Thái Anh Văn (diễn ra hôm 25-8).

Bà Thái Anh Văn (trong trang phục quân đội và mũ chống đạn) đã hối thúc quân đội Đài Loan nâng cao năng lực sau một loạt sự cố vừa qua. Đài Loan đã mua nhiều vũ khí từ Mỹ. Cuối năm ngoái, Washington đã ký hợp đồng bán vũ khí trị giá 1,8 tỉ USD cho Đài Loan và việc này khiến Bắc Kinh “sôi máu”.

Giới truyền thông cho rằng, quan hệ 2 bờ Eo biển Đài Loan xấu đi do bà Thái Anh Văn không thừa nhận “Nhận thức chung 1992”, nên Tập đoàn quân số 1, lực lượng chủ lực tác chiến hướng Eo biển Đài Loan của quân đội Trung Quốc đang cải tiến phương thức chuẩn bị chiến tranh, đẩy nhanh tốc độ tác chiến.

Tuấn Quỳnh