Thứ ba 21/11/2017 10:01

Venezuela: Nguy cơ tái cấu trúc nợ bất thành

16:41 | 04/11/2017

|
Venezuela đang loay hoay “ngoi ngóp” trong một đống nợ nần được ước tính lên tới 150 tỷ USD. Để tránh vỡ nợ, Caracas đang tìm kiếm phương án tái cấu trúc các khoản nợ nước ngoài, nhưng giới phân tích tỏ ra cực kỳ bi quan về cơ hội tái cấu trúc nợ thành công của quốc gia Nam Mỹ này.

Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro vừa tuyên bố thừa nhận Venezuela không đủ khả năng trả thêm bất kỳ khoản nợ nào nữa, sau khi Công ty Dầu khí Nhà nước Venezuela (PDVSA) thanh toán 1,2 tỷ USD cho các trái phiếu đáo hạn hôm 2/11.

Ông Maduro đã kêu gọi các nhà đầu tư trên khắp thế giới và các chủ nợ của Venezuela đến Caracas vào ngày 13/11 tới để bắt đầu quá trình tái cấp vốn và đàm phán lại nợ nước ngoài.

Phó Tổng thống Tareck El Aissami - người được giao lãnh đạo ủy ban thực hiện nhiệm vụ tái cơ cấu nợ của Venezuela, cũng cam kết sẽ tiếp tục thực hiện đầy đủ, minh bạch, như Venezuela đã làm trong quá khứ. Để dẫn chứng về uy tín của Venezuela trong việc trả nợ, ông El Aissami thông tin rằng, kể từ năm 2014, Venezuela - nước có trữ lượng dầu mỏ lớn nhất thế giới, đã trả gần 72 tỷ USD tiền gốc và lãi cho các khoản nợ này.

venezuela nguy co tai cau truc no bat thanh
Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro hôm 2/11 tuyên bố thừa nhận Venezuela không đủ khả năng trả thêm bất kỳ khoản nợ nào

Những gì ông El Aissami nói là đúng, nhưng vấn đề là tình hình của Venezuela bây giờ đã khác.

Rất nhiều khoản nợ của Venezuela đang nằm trong tay các chủ nợ Nga và Trung Quốc. Nhiều khả năng, vì mối quan hệ với Caracas mà các chủ nợ này sẽ đồng ý cho Venezuela chậm trả nợ, cũng như chấp nhận hình thức trả nợ bằng dầu mỏ của quốc gia Nam Mỹ. Nhưng rủi ro là PDVSA đang quá khó khăn, lượng khai thác sụt giảm và không thể trả đủ được lượng dầu như đã hứa, trong khi giá dầu vẫn đang thấp hơn 50% so với hồi 2014.

Tuy nhiên, Nga đã rất tử tế khi một lần nữa tái cấu trúc nợ cho Venezuela. Bộ trưởng Tài chính Nga Anton Siluanov hôm 2/11 cho biết, Nga sẽ không yêu cầu Venezuela hoàn trả khoản vay trị giá 1 tỷ USD vào năm 2017. Thay vào đó, người cho vay sẽ tìm cách tái cấu trúc các khoản nợ đó.

Hồi năm 2016, Moskva cũng đã đồng ý cho Caracas hoãn trả khoản nợ 2,84 tỷ USD. Hai bên đã thỏa thuận Venezuela sẽ bắt đầu hoàn trả khoản nợ này vào năm 2019 và việc trả nợ sẽ tiếp tục trong 3 năm.

Bây giờ, các điều khoản của lần tái cấu trúc nợ mới này cũng tương tự. Venezuela sẽ bắt đầu hoàn trả cho Nga vào năm 2020.

Tuy nhiên, số nợ của Venezuela quá lớn. Theo ước tính của các tổ chức tư vấn độc lập, các khoản nợ của Venezuela có thể lên đến 150 tỷ USD. Trong đó, 45 tỷ USD là nợ công, 45 tỷ USD khác là nợ của PDVSA, 8 tỷ USD là nợ Nga và khoảng 23 tỷ USD là nợ Trung Quốc. Đó quả thực là một đống nợ nần đối với bất cứ ai.

Và dù có được sự hỗ trợ từ các đồng minh kiêm chủ nợ lớn là Nga và Trung Quốc, nỗ lực của Caracas vẫn bị đánh giá là “bất khả thi” do gặp cản trở rất lớn từ các biện pháp trừng phạt của Mỹ.

Cuối tháng 8/2017, Mỹ đã thông qua lệnh cấm các chủ nợ ở nước này mua bán nợ mới của Chính phủ Venezuela và PDVSA. Vì thế, chiêu thức trả nợ cũ bằng phát hành nợ mới mà Venezuela từng áp dụng để tránh vỡ nợ hồi năm ngoái gần như sẽ bị vô hiệu hóa.

Theo IMF, nền kinh tế Venezuela đang trong tình trạng khủng khiếp, giảm 36% trong vòng 4 năm qua và hiện tỷ lệ lạm phát trong năm 2018 của nước này được dự đoán sẽ lên tới 2.300%.

Trong khi đó, Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) hôm 3/11 đã tuyên bố xử phạt Venezuela do không cung cấp các dữ liệu về hoạt động của viện an sinh xã hội, xuất nhập khẩu và các chỉ số kinh tế quan trọng khác - như yêu cầu của tổ chức này đối với tất cả 189 quốc gia thành viên của họ.

Động thái này tuy không kèm theo hình phạt tài chính nhưng lại là một dấu hiệu cho thấy mối quan hệ căng thẳng giữa Caracas và IMF.

Giữa bối cảnh đó, các cơ quan xếp hạng tín dụng đang gia tăng mức cảnh báo nguy cơ vỡ nợ của Venezuela.

Cơ quan xếp hạng tín dụng Fitch hôm 3/11 đã đánh giá nợ dài hạn của Venezuela từ mức “C” lên “CC”. Theo Fitch, dựa trên kế hoạch tái cấu trúc nợ hiện tại của Caracas và “những khoản thanh toán bị lỡ trước đây”, việc Venezuela vỡ nợ có “khả năng xảy ra cao”.

Giới phân tích cũng tỏ ra cực kỳ bi quan về cơ hội tái cấu trúc nợ thành công của quốc gia Nam Mỹ.

Theo ông Diego Moya-Ocampos - một nhà phân tích tại HIS Markit (London, Anh), sở dĩ nỗ lực tái cấu trúc nợ của Venezuela là “bất khả thi” vì “bất kỳ việc tái cấu trúc nào cũng cần phải được kết hợp với các cải cách kinh tế rõ ràng và đáng tin cậy, có khả năng giành được sự tín nhiệm và hỗ trợ của chủ sở hữu trái phiếu”.

Asdrubal Oliveros - một nhà phân tích kinh tế của Ecoanalitica thì cho rằng, mặc dù chính quyền Tổng thống Maduro đã cố gắng ưu tiên trả nợ quốc tế, dù có siêu lạm phát và và thiếu hàng hóa cơ bản và các nhà đầu tư cũng liệu trước được về việc tái đàm phán nợ, nhưng vấn đề là họ muốn Venezuela phải đưa ra một kế hoạch tái cấu trúc và tái tổ chức cụ thể, chứ không phải kế hoạch tái đàm phán nợ.

Nếu chính quyền Caracas không tìm ra cách tái cấu trúc các khoản nợ nước ngoài khổng lồ nói trên, nước này sẽ lâm vào tình cảnh vỡ nợ. Khi đó, một số nhà đầu tư ở Mỹ và những nơi khác có thể giữ các tài sản của Venezuela ở nước ngoài như một tài sản thế chấp.

venezuela nguy co tai cau truc no bat thanhNguy cơ dầu thô Venezuela mất thị trường Mỹ
venezuela nguy co tai cau truc no bat thanhThảm cảnh PDVSA của Venezuela

Linh Phương

Theo AFP, Reuters, IMF