Thứ hai 26/06/2017 14:14

Trung Quốc vô phương trả nợ cho Iran?

15:08 | 04/11/2013

|
(Petrotimes) – Theo tờ Tehran Times (Iran), Trung Quốc còn nợ Iran một khoản khổng lồ là 22 tỷ USD tiền mua dầu mỏ và khí đốt tự nhiên. Thông tin này phù hợp với tuyên bố của Chủ tịch Quốc hội Iran Ali Larijani trong chuyến thăm Trung Quốc trước đó là ông sẽ tìm kiếm một “cơ chế trả nợ” đối với Trung Quốc.

>> Báo Mỹ vạch trần cách nhập dầu Iran của Trung Quốc

Một giàn khai thác dầu khí của Iran ở mỏ South Pars

Về vấn đề này, ông Yên Canh - chuyên viên cao cấp của Viện nghiên cứu châu Phi - Tây Á thuộc Viện khoa học xã hội Trung Quốc đã xác nhận trên tờ Thời báo Hoàn Cầu ngày 31/10 vừa qua là quả thực Trung Quốc đang gặp rắc rối trong việc kết toán các hợp đồng mua khí đốt của Iran, có trị giá khoảng trên 22 tỷ USD.

Vị chuyên viên này tiết lộ, từ trước đến nay, Trung Quốc đều thanh toán hợp đồng theo con đường chuyển khoản ở ngân hàng nhưng hiện nay, tất cả các ngân hàng làm nhiệm vụ này đều đang bị Mỹ phong tỏa, mà cụ thể là trước đây Ngân hàng Côn Luân đã gặp phải tình trạng này. Vì thế Trung Quốc không phải là không có tiền, mà là không có cách gì để trả nợ cho Iran.

Tehran Times cho biết, hiện Trung Quốc đang là khách hàng dầu mỏ lớn nhất của Iran. Những số liệu công bố trong báo cáo thị trường tháng gần đây nhất của Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) đã thể hiện Iran là một trong 5 nhà xuất khẩu dầu thô lớn nhất cho Trung Quốc và tổng lượng khai thác dầu thô của nước này cũng ngày một tăng lên.

Ngày 2/8 vừa qua, sau khi Hạ viện Mỹ thông qua 1 một dự luật để ngăn chặn xuất khẩu dầu của Iran, Trung Quốc đã một lần nữa đưa ra kháng nghị của mình đối với sự cấm vận hà khắc của Mỹ đối với Iran. Theo Chủ tịch Ủy ban Kế hoạch và ngân sách Iran, do lệnh cấm vận của Washington, Tehran đang bị đóng băng một khoản nợ khổng lồ lên tới hơn 100 tỷ USD ở các ngân hàng nước ngoài. Tuy nhiên, điều này cũng không đáng lo ngại vì hiện này, dự trữ vàng quốc gia và nguồn vốn của Quỹ đầu tư phát triển quốc gia Iran cũng đã lên tới hơn 30 tỷ USD.

Trang báo điện tử Trend của Azerbaijan cho biết, hiện Trung Quốc là nhà cung ứng thương phẩm số 2 và là nhà nhập khẩu dầu mỏ lớn nhất của Iran. Số liệu cho thấy, Trung Quốc đã vượt qua Mỹ để trở thành quốc gia số 1 về nhập khẩu dầu mỏ. Trong 9 tháng đầu năm nay, Bắc Kinh đã nhập khẩu của Tehran 16 triệu tấn dầu mỏ, tương đương với 430.000 thùng/ngày, tổng kim ngạch nhập khẩu 12,3 tỷ USD.

Bắc Kinh đã lựa chọn phương thức thanh khoản bằng đồng Nhân dân tệ thông qua một ngân hàng trong nước. Trương mục này được mở chuyên chỉ để sử dụng nhập khẩu các thương phẩm được phép mua và phục vụ xuất khẩu cho Iran. Do lệnh cấm vận của Mỹ chính thức triển khai vào đầu tháng 2 vừa qua, nên các nước mua dầu không được phép trả tiền cho Iran, còn Tehran chỉ được phép nhập về thương phẩm của đối tác bằng chính khoản tiền đó.

Tháng 8 năm ngoái, Tổng thống Mỹ Barak Obama đã ra lệnh áp dụng 2 biện pháp trừng phạt mới đối với Iran, trong đó Ngân hàng Côn Luân Trung Quốc và một ngân hàng của Iraq đã bị liệt vào trong danh sách cấm vận do có giao dịch nghiệp vụ với ngân hàng Iran. Ông Yên Canh cho biết, do áp lực của Mỹ, một số quốc gia Âu, Mỹ đã quyết định từ bỏ các hợp đồng hoặc giảm bớt lượng mua, dùng phương thức hàng đổi hàng để thanh toán.

Trước tình hình đó, Trung Quốc cũng phải giảm bớt lượng nhập khẩu dầu mỏ từ Iran cho nên Tehran đã đề nghị Bắc Kinh kết toán hợp đồng, hy vọng “bạn hàng lớn” có thể ra mặt thương lượng với Mỹ. Tuy nhiên, do Trung Quốc bất đồng  với Mỹ và một số nước EU về vấn đề cấm vận Iran nên không đạt được thỏa thuận nào, vì thế, việc kết toán hợp đồng chỉ có thể dựa vào chính Iran mà thôi.

Báo cáo trong tháng 10 vừa qua của Hãng tin Anh Reuters đã thể hiện, lượng nhập khẩu dầu mỏ của Trung Quốc từ Iran 9 tháng đầu năm nay tăng nhẹ so với cùng kỳ năm ngoái. Nhưng để tránh lệnh cấm vận của Washington, quý 4 năm nay, Bắc Kinh đã phải hạn chế lượng nhập khẩu. Còn Hãng tin Mỹ AP tháng trước cũng cho biết, Chính phủ của ông Obama đang xem xét vấn đề cho phép Iran thu hồi một phần số tiến bán dầu đang bị đóng băng ở các ngân hàng nước ngoài, số lượng được phép thanh khoản vào khoảng từ 50 - 75 tỷ USD.

Báo điện tử Trend còn đưa ra số liệu, căn cứ vào tính toán của phía Iran, trong năm nay, kim ngạch thương mại giữa Iran và Trung Quốc đã sụt giảm 20% so với năm ngoái. Tờ Trend cho rằng, xuất phát từ nguyên nhân trên, thu hồi khoản nợ 22 tỷ USD của Trung Quốc đã trở thành một vấn đề trọng tâm trong chuyến thăm Trung Quốc vừa qua của Chủ tịch Quốc hội Iran Ali Larijani.

Ngọc Toàn