Thứ ba 24/04/2018 10:07

Quan điểm của Arập Xêút về tương lai của dầu mỏ?

09:50 | 08/01/2018

|
Arập Xêút dường như đã bộc lộ quan điểm của họ về tương lai của dầu mỏ qua cách xây dựng dự toán ngân sách của mình từ nay đến 2023.

Theo một báo cáo mới đây của Bloomberg, các nhà hoạch định chính sách của Arập Xêút đã đưa ra một chương trình tài chính 6 năm, trong đó dự báo nước này có thể xóa thâm hụt ngân sách vào năm 2023 khi doanh thu dầu mỏ tăng lên 80% so với 2017. Dự báo này được thiết lập trên kịch bản giá dầu sẽ đạt 75USD/thùng vào năm 2023 và sản lượng dầu của Arập Xêút khi đó sẽ tăng lên đến 11,03 triệu thùng/ngày, từ mức 10 triệu thùng/ngày của năm 2017.

quan diem cua arap xeut ve tuong lai cua dau mo
Một cơ sở khai thác dầu của Arập Xêút

Dự toán trên đã phần nào tiết lộ cho chúng ta biết quan điểm của các nhà hoạch định chính sách của Arập Xêút về tương lai của dầu mỏ. Theo ông Wael Mahdi, cây bình luận chuyên gia về OPEC của trang tin Arab News, đồng tác giả của cuốn sách: “OPEC in a Shale Oil World: Where to Next?”, có 3 điều có thể được kết luận:

Thứ nhất, mặc dù có những nỗ lực nhằm đa dạng hóa nền kinh tế, thoát khỏi sự phụ thuộc vào dầu mỏ, nhưng ngân sách của Riyadh thực chất vẫn tính dựa vào doanh thu bán dầu mỏ là chủ yếu.

Dựa vào những con số mà Bloomberg trích dẫn, tổng doanh thu của Arập Xêút vào năm 2023 sẽ đạt 1.138 tỉ riyal, trong khi chi tiêu của chính phủ đạt 1.134 tỉ riyal. Điều này có nghĩa là thặng dư sẽ chỉ đạt khoảng 4 tỉ riyal. Trong đó, doanh thu bán dầu dự kiến đóng góp 801,36 tỉ riyal (khoảng 214 tỉ USD) vào tổng doanh thu. Doanh thu phi dầu mỏ (không bao gồm thu nhập từ quỹ đầu tư công) sẽ tăng 32% lên 337 tỉ riyal, từ mức 256 tỉ riyal của năm 2017. Điều đó có thể đánh dấu một sự cải thiện đáng kể về doanh thu phi dầu mỏ, nhưng vẫn không đủ để giải phóng nền kinh tế Arập Xêút khỏi việc bán dầu.

Với ý định này, các nhà hoạch định chính sách của Riyadh sẽ vẫn quan tâm đến “sức khỏe” của thị trường dầu mỏ trong những năm tới, ngay cả khi họ đang tiến hành kế hoạch cải cách, đa dạng hóa nền kinh tế “Tầm nhìn 2030”. Điều đó có nghĩa là Arập Xêút sẽ làm việc chặt chẽ với các nhà sản xuất khác - như hiện nay họ đang làm - để khôi phục sự cân bằng của thị trường.

Thứ hai, Arập Xêút rất mong đợi giá dầu sẽ tiếp tục tăng trong vòng 5 năm tới. Nhưng kỳ vọng này lại đi ngược lại với luận điểm phổ biến trong giới chuyên môn ngày nay rằng giá dầu sẽ “thấp hơn trong thời gian tới”. Vậy hai quan điểm này làm thế nào để có thể hòa hợp?

Khi các nhà phân tích và lãnh đạo các công ty dầu khí lớn như ông Bob Dudley - Tổng giám đốc Tập đoàn Dầu khí Anh (BP) đề cập đến việc giá dầu sẽ “thấp hơn trong thời gian tới” (lower for longer), họ đang đề cập đến môi trường mà họ cần hoạt động trong đó để kiếm lợi nhuận. Không ai nghĩ rằng, giá dầu sẽ quay lại mức 100USD/thùng trong tương lai gần. Lý do là: khả năng các nhà sản xuất dầu mỏ ở Bắc Mỹ và một vài nước khác nằm ngoài Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) sẽ bơm thêm dầu trong 5 năm tới.

Theo “Kịch bản chính sách mới” của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) được công bố vào tháng 11-2017, dựa trên luật pháp hiện hành và các công bố chính sách liên quan đến phát thải và biến đổi khí hậu của các quốc gia trên thế giới, giá dầu sẽ tiếp tục tăng lên 83USD/thùng vào giữa những năm 2020.

Riyadh sẽ vẫn quan tâm đến “sức khỏe” của thị trường dầu mỏ trong những năm tới, ngay cả khi họ đang tiến hành kế hoạch cải cách, đa dạng hóa nền kinh tế “Tầm nhìn 2030”. Họ sẽ tiếp tục nỗ lực khôi phục sự cân bằng của thị trường.

Tuy nhiên, nhìn vào các diễn biến trên thị trường dầu mỏ, có khả năng giá dầu sẽ vượt mức 70USD/thùng trước năm 2023.

Có 3 yếu tố hỗ trợ cho dự báo này: Mức đầu tư thấp trong thăm dò và khai thác dầu khí từ năm 2014; Nhu cầu dầu mỏ dự kiến tăng lên trong 5 năm tới và số lượng các phát hiện dầu khí mới tương đối thấp.

Kết luận cuối cùng quan điểm của Arập Xêút về dầu mỏ là giới hoạch định chính sách nước này thấy cần gia tăng sản lượng trong tương lai. Việc Riyadh có ý định tăng sản lượng dầu từ 10.058 triệu thùng/ngày trong năm 2018 lên mức cao chưa từng thấy là 11,03 triệu thùng/ngày vào năm 2023 cho thấy họ sẵn sàng chia sẻ gánh nặng với các nhà sản xuất khác, để đáp ứng nhu cầu tăng trong tương lai. Đối với những ai hiểu bản chất của kinh doanh thì điều này không thể thực hiện nếu không có khoản đầu tư lớn và đó là lý do tại sao Tập đoàn Dầu khí Saudi Aramco của Arập Xêút lại công bố kế hoạch chi tiêu ít nhất 300 tỉ USD trong thập niên tới.

Tương lai của giá dầu và nguồn cung cấp sẽ phụ thuộc vào một số ít nhà sản xuất và Arập Xêút là một trong số đó. Các nhà hoạch định chính sách Ryadh nhận thức được rằng, mặc dù ai cũng nói đến các nguồn cung cấp dầu mỏ phong phú bên ngoài OPEC, nhưng thực tế vẫn có thể khác và tỷ lệ phát hiện ra các nguồn hydrocarbon mới trên toàn cầu đã cho thấy điều đó.

Linh Phương

Share on Google+