Thứ ba 19/06/2018 06:04

“Quả bom Jerusalem” không ảnh hưởng tới dầu mỏ

08:12 | 18/12/2017

|
Việc Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 6-12 công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel đang làm dấy lên lo ngại về sự bùng phát bạo lực tại khu vực Trung Đông nhiều dầu mỏ nhưng vốn luôn bất ổn. Những diễn biến mới tại khu vực này sẽ ảnh hưởng như thế nào tới thị trường dầu mỏ thế giới?  

Bạo lực Trung Đông bùng phát sau quyết định của Mỹ

Từ nhiều thập niên qua, cộng đồng quốc tế không thay đổi lập trường về quy chế của Jerusalem. Liên Hiệp Quốc (LHQ) không công nhận việc Israel sáp nhập Đông Jerusalem và tuyên bố đạo luật 1980 của Israel là vi phạm luật pháp quốc tế. Nghị quyết 478 của LHQ năm 1980 kêu gọi các nước có cơ quan ngoại giao tại Jerusalem rời khỏi thành phố. Theo lập trường của LHQ, quy chế cuối cùng của Jerusalem phải do các bên liên quan đàm phán.

Năm 1993, các thỏa thuận lịch sử Israel - Palestine được ký ở Oslo (Na Uy) giữa hai lãnh đạo Yitzhak Rabin và Yasser Arafat dưới sự bảo trợ của Tổng thống Mỹ lúc bấy giờ là Bill Clinton, đã không đề cập đến quy chế của Jerusalem.

qua bom jerusalem khong anh huong toi dau mo
Một cơ sở lọc dầu của Tập đoàn Exxon Mobil (Mỹ) tại Arập Xêút

Từ khi Quốc hội Mỹ thông qua đạo luật nhìn nhận Jerusalem là thủ đô của Israel vào năm 1995, ba đời tổng thống Mỹ từ Bill Clinton, George W Bush đến Barack Obama, 6 tháng 1 lần, tìm cách trì hoãn. Nhưng nay Tổng thống Trump đã phê chuẩn đạo luật trên vì theo ông, phải nhìn nhận thực tế Jerusalem là thủ đô của Israel. Khi lý giải như thế, ông Trump muốn xây dựng một hiệp định hòa bình mới, do Mỹ bảo trợ, thay thế thỏa thuận Oslo bế tắc từ hơn 1/4 thế kỷ.

Giới phân tích cho rằng, quyết định của ông Trump nhắm vào mục đích đối nội hơn là vì mục tiêu hòa bình Trung Đông. Tổng thống Mỹ chọn thời điểm này để tung “quả bom Jerusalem” là vì uy tín của ông xuống thấp kỷ lục sau 10 tháng cầm quyền, chỉ còn 35% dân chúng ủng hộ, vào lúc nước Mỹ chuẩn bị bầu lại Quốc hội năm 2018.

Quyết định của Tổng thống Mỹ không những làm người Arập mà cả thế giới đều phản đối. Làn sóng biểu tình phản đối quyết định của Tổng thống Mỹ đang như đám cháy lan từ Trung Đông sang châu Phi tới châu Á. Ngày 10-12, hàng chục nghìn người đã xuống đường biểu tình tại các nước Arập và Hồi giáo, trong đó có Liban, Morocco, Thổ Nhĩ Kỳ, Indonesia, Ai Cập và các vùng lãnh thổ Palestine. Đoàn người biểu tình hô vang các khẩu hiệu phản đối Mỹ, cảnh báo những hậu quả nghiêm trọng của việc Mỹ công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel đối với ổn định khu vực và quốc tế. Cho đến nay, ít nhất 2 người chết trong các cuộc đụng độ giữa người Palestine với binh sĩ Israel. Hơn 80 người Palestine bị thương ở khu vực Bờ Tây bị chiếm đóng và Gaza vì trúng đạn thật và đạn cao su của binh lính Israel. Tại Gaza, Hamas đã kêu gọi một cuộc nổi dậy mới của người Palestine.

Trên bình diện ngoại giao, ngày 10-12, Tổng thống Palestine Mahmoud Abbas sẽ không gặp Phó tổng thống Mỹ Mike Pence trong chuyến thăm của ông này tới khu vực Trung Đông trong tháng 12. Đảng Fatah của Chủ tịch Abbas kêu gọi dân chúng tiếp tục đấu tranh sau nhiều ngày biểu tình bạo động chống quân đội và cảnh sát Israel. Tỏ tình đoàn kết với Palestine, một phiên họp bất thường của Liên đoàn Arập, được triệu tập tại Cairo chiều 9-12-2017, kêu gọi cộng đồng quốc tế chính thức công nhận Nhà nước Palestine, với thủ đô là Đông Jerusalem để ngăn cản quyết định của Mỹ. Một ủy ban đã được thành lập với nhiệm vụ động viên các quốc gia trên thế giới ủng hộ sáng kiến của Liên đoàn Arập. Trong bản thông cáo chung, Liên đoàn Arập cũng cho biết là sẽ đề nghị Hội đồng Bảo an (HĐBA) ra nghị quyết khẳng định quyết định của Tổng thống Trump là đi ngược lại tính chính đáng quốc tế.

Trước đó ngày 8-12, HĐBA được triệu tập khẩn cấp. 14 thành viên của HĐBA đã lên án quyết định của ông Trump là “không phù hợp với các nghị quyết của HĐBA”. Chưa bao giờ Mỹ lại bị cô độc đến như vậy. Ngày 11-12, Chính phủ Đức cảnh báo sự nổi lên của chủ nghĩa thù địch và bài Do Thái sau khi Mỹ mới đây công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel.

Tổng thống Mỹ từng quả quyết rằng, ông quyết tâm đạt được một hòa bình “tối hậu” cho vùng Trung Đông, khi mà những vị tổng thống tiền nhiệm chưa đạt được. Nhưng thỏa thuận hòa bình ngày càng khó đạt được hơn, bởi vì điều ông làm khiến cho người Palestine nghi ngờ sự công bằng của Mỹ như là một người trung gian trong việc điều đình, nâng căng thẳng trong vùng và có thể thúc đẩy bạo động.

Chưa có tác động tới thị trường dầu mỏ

Những cuộc biểu tình bạo động ở nhiều nước Trung Đông trong một tuần qua chưa có dấu hiệu chấm dứt và có nguy cơ khiến tình hình an ninh xã hội tại các nước này trở nên tồi tệ. Tuy nhiên, những diễn biến căng thẳng mới ở Trung Đông trước mắt chưa có bất cứ tác động nào lên thị trường dầu mỏ thế giới bởi 2 nguyên do. Thứ nhất, Israel và Palestine là những nước có rất ít dầu mỏ. Nguồn cung của họ còn chưa đủ dùng cho nhu cầu nội địa. Thứ hai, làn sóng biểu tình chống Mỹ chỉ diễn ra ở các cơ sở ngoại giao Mỹ ở nước ngoài và không tác động gì tới nền công nghiệp dầu khí của Mỹ ở trong nước. Trừ Liban, không một nước nào trong Liên đoàn Arập đòi trừng phạt chính trị và kinh tế Mỹ. Tuy nhiên, theo Bloomberg, nếu tình hình tiếp tục diễn biến xấu, về dài hạn có thể tác động tới giá dầu. Đó là khi Liên đoàn Arập đe dọa trừng phạt kinh tế Mỹ, đóng băng quan hệ với các tập đoàn dầu khí Mỹ...

Theo dõi những diễn biến trên thị trường dầu mỏ thế giới vài tháng qua, nhất là kể từ ngày 6-12 đến nay, tức thời điểm ông Trump công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel, các nhà quan sát nhận thấy giá dầu chủ yếu bị tác động bởi thỏa thuận của OPEC với đối tác nhiều dầu mỏ khác về cắt giảm sản lượng, hay bởi sản lượng dầu đá phiến ở Mỹ chứ không hề chịu tác động nào từ các cuộc bạo động ở Trung Đông.

S.Phương

Share on Google+