Thứ hai 19/02/2018 11:23

Nước sông băng tan chảy làm biến dạng đáy đại dương

07:00 | 05/02/2018

|
Các nhà khoa học Hà Lan mới đây đã chỉ ra rằng, đáy đại dương đang bị lún mỗi năm do sức nặng của nước sông băng tan chảy tác động ngày một lớn.

Đáy đại dương đang biến dạng

Trang Science Alert mới đây dẫn nghiên cứu của nhóm nhà khoa học Hà Lan cảnh báo, các phương pháp đánh giá mực nước biển tăng hiện nay đã bỏ qua khối lượng gia tăng của toàn bộ đại dương, khi sông băng và thềm băng tan chảy. Lượng nước tăng thêm đang tác động lên đáy đại dương, khiến đáy biển bị lún và biến dạng.

nuoc song bang tan chay lam bien dang day dai duong
Nước sông băng tan chảy đang làm lún đáy đại dương

Nhà khoa học địa chất Thomas Frederikse thuộc Đại học Công nghệ Delft của Hà Lan, tác giả chính của nghiên cứu cho biết: “Trái đất hoàn toàn không phải là một khối cầu bất khả xâm phạm. Đó là một quả cầu có thể bị biến dạng. Hiện tượng biến đổi khí hậu không chỉ làm thay đổi nhiệt độ của trái đất”.

Ông Frederikse nhấn mạnh, lượng nước biển tăng lên do băng tan thực tế đã bị bỏ sót trong các phép đo dựa trên những hình ảnh quan sát được từ vệ tinh. Các số liệu từ vệ tinh chỉ thể hiện mức tăng, tính tương đối từ tâm trái đất.

Bởi thiết bị đo độ cao của vệ tinh theo dõi mực nước biển qua khung tham chiếu theo tâm trái đất. Số liệu lấy từ cách đo này sẽ không thể hiện sự gia tăng trong khối lượng nước biển làm lún đáy đại dương, đánh giá thấp ảnh hưởng của mực nước biển dâng cao, nhóm nghiên cứu giải thích.

Để tính toán chính xác mức độ biến dạng của đáy đại dương dưới sự tác động của nước băng tan, nhóm nghiên cứu của Hà Lan cho rằng, cần tính đến khối lượng mất đi của sông băng, các thềm băng ở Greenland, Nam Cực và trữ lượng nước trên đất liền, bao gồm đập ngăn nước và nguồn nước ngầm cạn kiệt.

Trong giai đoạn 1993-2014, nhóm nghiên cứu nhận thấy, tổng khối lượng tăng lên của toàn bộ đại dương trên trái đất đã khiến đáy biển lún khoảng 0,13mm mỗi năm, tương đương 2,5mm trong cả thời kỳ. Tưởng chừng như con số này là không đáng kể, song ở một số khu vực, mức độ biến dạng của đáy biển cao hơn đáng kể với 1mm mỗi năm ở Bắc Băng Dương và 0,4mm mỗi năm ở Nam Thái Bình Dương.

Nhóm nghiên cứu kết luận, nếu chỉ đánh giá mực nước biển gia tăng dựa trên số liệu thu được từ vệ tinh có thể dẫn tới sai lệch 8% so với thực tế.

Những khu vực nhạy cảm nhất

Bắc Cực và Nam Cực được xem như hai khu vực nhạy cảm nhất đối với hiện tượng nóng lên của trái đất với những núi băng, tảng băng không ngừng tan chảy. Số liệu khí tượng ghi nhận trong vòng 30 năm gần đây của Trạm khảo sát Nam cực thì tốc độ nóng lên của khu vực này cao gấp 4 lần trái đất.

nuoc song bang tan chay lam bien dang day dai duong
Băng tan do hiện tượng ấm lên toàn cầu

Từ năm 2002 cho đến nay, băng tan ở Nam Cực khiến cho mực nước biển tăng mỗi năm khoảng 0,4mm. Tình hình ở Bắc Cực còn tồi tệ hơn. Tốc độ băng tan của đảo Greenland trong 5 năm gần đây tăng gấp 2 lần. Theo ước tính, nếu cả băng đảo Greenland tan chảy thì nước biển sẽ dâng cao lên 7m.

Tổng khối lượng tăng lên của toàn bộ đại dương trên trái đất đã khiến đáy biển lún khoảng 0,13mm mỗi năm.

Băng tan nhanh ảnh hưởng vô cùng lớn đến mối quan hệ giữa mặt trời với trái đất. Băng ở hai vùng Nam Cực và Bắc Cực đủ để phản xạ lại 90% năng lượng bức xạ mặt trời. Trong khi đó, đại dương có vai trò ngược lại khi hấp thu 90% năng lượng bức xạ mặt trời. Nếu như băng ở hai cực này không còn tồn tại thì không biết nhiệt độ của trái đất sẽ biến đổi như thế nào?

Bên cạnh đó, băng tan chảy còn phá hoại hệ sinh thái khu vực và đe dọa đời sống sinh vật ở đới lạnh: điển hình như loài gấu Bắc Cực, nếu lượng băng tan với tốc độ chóng mặt như hiện nay thì việc kiếm ăn của loài gấu này gặp rất nhiều khó khăn.

“Gấu Bắc Cực có tập quán săn bắt, sinh và nuôi con trên mặt băng hoặc trên đất liền. Chúng phải di chuyển hàng trăm kilômét qua lại giữa các tảng băng. Sự thay đổi khí hậu đang tách dần loài gấu Bắc Cực ra khỏi những tảng băng, buộc chúng phải đi xa hơn để kiếm ăn và tìm nơi cư trú”, ông Geoff York thuộc Quỹ Động vật hoang dã (WWF) cho hay.

Giáo sư Michael Freilich, Giám đốc bộ phận Khoa học trái đất của NASA nhận định, mực nước biển dâng cao có thể nhấn chìm hoàn toàn một số quốc đảo trong khu vực Thái Bình Dương. Những bang nằm ở vùng trũng của Mỹ như Florida cùng với một số thành phố lớn trên thế giới như Tokyo cũng có nguy cơ biến mất.

Minh Quân