Thứ ba 24/10/2017 16:48

Núi băng khổng lồ tách khỏi Nam Cực và những hệ lụy

11:02 | 27/07/2017

|
Một tảng băng có diện tích khoảng 5.800km2 và trọng lượng 1.000 tỉ tấn đã hoàn toàn tách khỏi lục địa băng Nam Cực, trở thành một trong những núi băng trôi lớn nhất lịch sử.

Bản đồ Nam Cực sẽ thay đổi

Theo tờ Independent, thông qua hình ảnh vệ tinh, các nhà khoa học xác nhận, một tảng băng khổng lồ đã hoàn toàn tách rời thềm băng Larsen C ở Nam Cực hôm 12-7 vừa qua. Một vệ tinh chuyên chụp ảnh nhiệt của Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) cung cấp dữ liệu cho thấy, vết nứt tồn tại trên mặt thềm băng suốt vài năm cuối cùng đã gãy lìa.

Giới nghiên cứu khoa học cho biết: “Sự đứt gãy xảy ra trong khoảng thời gian từ ngày 10-7 đến 12-7, khi tảng băng 5.800km2 cuối cùng cũng tách khỏi Larcen C. Tảng băng trôi ký hiệu A68, nặng hơn 1.000 tỉ tấn. Thể tích của tảng băng lớn gấp 2 lần hồ Erie, một trong Ngũ Đại Hồ ở Mỹ”.

nui bang khong lo tach khoi nam cuc va nhung he luy
Tảng băng khổng lồ tách khỏi thềm băng Larsen C ở Nam Cực

Tuy nhiên, tảng băng dày hơn 200m sẽ chưa thể trôi xa khỏi vị trí trong ngắn hạn, song, cần theo dõi chặt chẽ diễn biến của nó để đảm bảo an toàn giao thông hàng hải.

Sau khi khối băng khổng lồ tách rời, thềm băng Larsen C sẽ mất khoảng 12% tổng diện tích bề mặt. Quang cảnh Nam Cực cũng vì thế mà thay đổi vĩnh viễn. Theo thời gian, thềm băng Larsen C sẽ trải qua quá trình tái tạo, nhưng lớp băng mới nhiều khả năng kém ổn định hơn so với trước đây.

Được biết, tảng băng khổng lồ này có kích thước chỉ bằng một nửa khối băng lớn nhất (11.000km2) từng được ghi nhận tách khỏi thềm băng Ross hồi năm 2000. 6 năm sau, những mảnh vỡ của tảng băng trôi này vẫn còn và đã trôi qua New Zealand.

Những hệ lụy từ tảng băng tách rời

Giáo sư Adrian Luckman thuộc Đại học Swansea, Wales nói: “Chúng tôi đã dự đoán được sự việc này từ nhiều tháng trước, nhưng khá bất ngờ về thời gian để khối băng tách khỏi vài kilômét băng cuối cùng. Chúng tôi sẽ tiếp tục theo dõi chặt chẽ tác động của sự kiện tách rời này lên thềm băng Larsen C, cũng như số phận của tảng băng trôi khổng lồ”.

Theo các nhà khoa học, bản thân tảng băng trôi không ảnh hưởng tới mực nước biển toàn cầu khi nó trôi dạt trên mặt nước. Tuy nhiên, nó có thể thúc đẩy vết nứt băng, khiến nhiều khối băng khác rơi xuống biển.

nui bang khong lo tach khoi nam cuc va nhung he luy
Vết nứt trên thềm băng Larsen C

Chẳng ai có thể dám chắc “số phận” của tảng băng khổng lồ vừa tách ra. Nó có thể sẽ ở nguyên một vị trí trong nhiều năm tới, hoặc sẽ trôi xa theo các dòng hải lưu rồi hợp thành khối lớn khác, hay bị vỡ thành nhiều tảng nhỏ hơn.

“Tảng băng vừa tách ra là một trong những trường hợp rất khó dự đoán tương lai. Nó có thể giữ nguyên hiện trạng suốt nhiều năm, nhưng khả năng cao hơn là vỡ thành nhiều mảnh. Một số tảng băng sẽ vẫn ở trong khu vực sau nhiều thập niên trong khi các phần khác của tảng băng sẽ trôi dạt về phương bắc tới những vùng nước ấm”, Giáo sư Luckman nhận định.

Thềm băng phân tách là một hiện tượng tự nhiên rất bình thường. Nhưng ở trường hợp này, sự ấm lên toàn cầu được cho là đã góp phần đẩy nhanh quá trình tách rời.

Các thềm băng thường dày hàng trăm mét, nhưng chúng nổi trên mặt nước. Do đó, dòng nước ấm được cho là đang “gặm nhấm” từ phía dưới các thềm băng, tạo ra những khe và hang sâu 50-250m theo chiều thẳng đứng. Những khe nước ấm này rất lớn, mặc dù ẩn bên dưới khối băng dày song chúng vẫn có thể gây áp lực lên bề mặt khối băng và được vệ tinh phát hiện từ trên cao.

Trên thực tế, thềm băng đóng vai trò ngăn các sông băng chảy thẳng ra biển. Do đó, theo tính toán, trong trường hợp các sông băng ở Nam Cực (vốn được thềm băng Larsen C kiểm soát) chảy thẳng vào đại dương thì mực nước biển toàn cầu sẽ tăng lên khoảng 10cm.

Chuyên gia Rod Downie, người đứng đầu các chương trình về vùng cực của Quỹ Thiên nhiên Hoang dã Thế giới tại Anh (WWF-UK) nhấn mạnh, sự kiện này khiến các nhà khoa học phải vẽ lại bản đồ vùng Nam Cực. Ông cũng cảnh báo về thực trạng đáng báo động hiện nay của 2 vùng cực trái đất.

Bắc Cực và Nam Cực là hai khu vực nhạy cảm nhất đối với hiện tượng nóng lên của trái đất với những núi băng, tảng băng không ngừng tan chảy. Số liệu khí tượng ghi nhận trong vòng 30 năm gần đây của Trạm khảo sát Nam Cực thì tốc độ nóng lên của khu vực này cao gấp 4 lần trái đất.

Minh Quân

Theo Independent