Quy hoạch đô thị

Từ sau ngày đất nước ta bước vào thời kỳ đổi mới, nhất là những năm gần đây, đô thị phát triển mạnh với số lượng ngày càng tăng, quy mô ngày càng lớn. Nhiều khu vực của nhiều thành phố lớn như Hà Nội, Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Đà Nẵng… có dáng dấp hiện đại, văn minh.

Quá trình đô thị hóa cũng diễn ra khá nhanh. Nhiều thị trấn, thị tứ và một số vùng lân cận cũng được mở mang, phát triển, có cuộc sống rất gần với thành thị. Khoảng cách giữa thành thị và nông thôn ngày càng được thu hẹp. Đó là một dấu hiệu đáng mừng, chứng tỏ nền kinh tế nước ta tăng trưởng, xã hội phát triển.

Ảnh minh họa

Đô thị ngày càng khẳng định vai trò hạt nhân, tác động tích cực vào cơ cấu kinh tế của các địa phương và cả nước, đồng thời cũng là động lực để phát triển kinh tế, xã hội. Hiện nay, GDP của đô thị chiếm trên 70% GDP cả nước. Nhưng tình hình phát triển đô thị đang để lộ những bất ổn, cần kịp thời có sự điều chỉnh hợp lý mà có lẽ nổi cộm, trầm trọng nhất là thiếu quy hoạch đồng bộ, chưa có được tầm nhìn chiến lược dài lâu. Phát triển đô thị còn mang tính tự phát, theo phong trào. Ở nhiều đô thị còn thiếu quy hoạch, thiếu hệ thống hạ tầng kỹ thuật đồng bộ, yếu kém về tính kết nối hạ tầng. Rõ nhất là trong các lĩnh vực giao thông và xây dựng. Tình trạng trên đã dẫn tới nạn ùn tắc giao thông ở các thành phố lớn kéo dài trong nhiều năm, chỉ gần đây mới phần nào được cải thiện do ngành chức năng đã nỗ lực hết mình, nhưng so với yêu cầu, vẫn chưa đáp ứng được. Còn trong lĩnh vực xây dựng thì thiếu tư duy kiến trúc tổng thể. Nhà cửa mọc lên tuy phải được phép nhưng còn tùy tiện, không có phong cách nhất quán. Các nhà kiến trúc có uy tín đã nhiều lần lên tiếng phàn nàn về tình trạng này, nhưng việc khắc phục vẫn chưa đáng kể. Dư luận người dân không thể không đặt câu hỏi đối với cơ quan có trách nhiệm cấp phép xây dựng ở Hà Nội: Nhà nước đã có chủ trương không cho xây những chung cư cao tầng ở trung tâm thủ đô nhằm hạn chế dân số để giảm thiểu ùn tắc giao thông, nhưng không hiểu vì sao nhiều chung cư kiểu này vẫn tiếp tục mọc lên ở nội đô.

Quy hoạch của một đô thị bao giờ cũng phải đi trước sự phát triển của đô thị đó. Hiện nay, 760 đô thị trên cả nước đều có quy hoạch chung, nhưng chậm hơn so với yêu cầu đặt ra. Có nơi, quy hoạch đi sau phát triển, phải phụ thuộc vào hiện trạng đã có từ trước. Yêu cầu đặt ra là quy hoạch chung (tổng thể) phải đi liền với quy hoạch phân khu và quy hoạch chi tiết. Chỉ như vậy mới có thể bảo đảm cho đô thị phát triển bền vững. Thời gian qua, tình hình phổ biến là các đô thị chỉ chú trọng đến quy hoạch chung mà xem nhẹ quy hoạch phân khu và chi tiết dẫn đến phát triển có tính chất chia cắt, riêng rẽ, gây khó khăn cho việc kết nối hạ tầng giữa các khu dự án. Lại có một tình trạng khiến người dân bất bình là không ít trường hợp, quy hoạch đô thị đã không vì yêu cầu khách quan mà chiều theo nhà đầu tư.

Trước thực tế hiện nay còn nhiều bất ổn trong quy hoạch đô thị, Bộ trưởng Bộ Xây dựng cho biết trong thời gian tới sẽ phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành chức năng khác, tiếp tục nghiên cứu để tìm ra những giải pháp quản lý tốt nhất nhằm đem lại sự bền vững cho phát triển đô thị từ việc quy hoạch khoa học, đồng bộ với tầm nhìn lâu dài. Bộ mặt đô thị sẽ phản ánh trung thực và sinh động sự phát triển của một đất nước. Người dân đang trông đợi những biện pháp hữu hiệu nhất để đem lại một sắc diện mới trong quy hoạch đô thị – một lĩnh vực không thể coi nhẹ trong bối cảnh hiện nay.

Phú Thọ (petrotimes)