Thứ ba 21/11/2017 09:55

Không đánh đổi tiêu chí bền vững của thủ đô

08:21 | 02/11/2017

|
Chỉ trong vòng hơn chục năm trở lại đây, sự bùng phát hàng loạt các dự án bất động sản (BĐS) cao tầng trong nội thành đã bổ sung lượng người cư trú quá lớn tại một số địa điểm cục bộ, gây áp lực không nhỏ lên hệ thống hạ tầng vốn đã lạc hậu và quá tải của thủ đô.  

Áp lực từ những dự án bất động sản

khong danh doi tieu chi ben vung cua thu do
Tiến sĩ Phạm Sĩ Liêm

Theo thống kê của Sở Quy hoạch và Kiến trúc TP Hà Nội, trong khu vực nội thành của thành phố hiện có khoảng 308 công trình cao tầng hiện hữu hoặc đã được cấp phép xây dựng và đang trong quá trình thi công; 205 công trình và tổ hợp công trình đang xem xét phê duyệt theo quy hoạch.

Do đó, Hà Nội xuất hiện nhiều tuyến phố với mật độ dày đặc các tòa chung cư, tòa nhà hỗn hợp (chung cư, văn phòng, trung tâm thương mại), như Lê Văn Lương, Nguyễn Tuân, Trần Duy Hưng, Duy Tân, Nguyễn Xiển… Và rất nhiều tuyến đường khác với các dự án nhà cao tầng đang được xây dựng. Thậm chí, tuyến đường Lê Văn Lương, vốn là trục đường xuyên tâm quan trọng, nhằm giải phóng và giảm sức ép giao thông cho thủ đô ở cửa ngõ phía Tây, thì giờ đây lại đang phải vật vã với lưu lượng phương tiện quá lớn hằng ngày.

Các khu đô thị mới liên tiếp được mở ra cũng góp phần đè nặng lên hạ tầng. Mặc dù chỉ tiêu dân số được tính toán cụ thể, dựa trên các tiêu chí về hạ tầng, tiện ích công cộng, diện tích sàn sử dụng... tuy nhiên, sau khi được cấp phép xây dựng, nhiều chủ đầu tư các dự án chỉ nhìn thấy cái lợi trước mắt mà quên đi nghĩa vụ phải phát triển hạ tầng xã hội đi kèm. Những tòa nhà chung cư mọc san sát, cao chót vót, nhưng hạ tầng thì không thấy đâu…

Hà Nội hiện có 5,2 triệu xe máy, hơn 485.000 xe ôtô các loại, gần 11.000 xe máy điện, chưa kể phương tiện ngoại tỉnh đang hoạt động. Theo tính toán, nếu 60% số ôtô, xe máy hiện có lưu thông với vận tốc 20km/h, thì diện tích chiếm dụng là 134% so với năng lực của hệ thống giao thông đường bộ (trong khu vực trung tâm vượt 3,72 lần).

Đây chính là nguyên nhân dẫn đến tình trạng “dự án chồng dự án”, khiến dân số ở những khu vực này tăng vọt, trong khi cơ sở hạ tầng giao thông và nhiều tiện tích khác chưa phát triển kịp. Khu đô thị kiểu mẫu Linh Đàm cũng bị “băm nát” sau khi những tòa nhà giá rẻ mọc lên san sát, dẫn đến tình trạng quá tải hệ thống giao thông khu vực phía Nam. Nạn kẹt xe ở nút giao giữa Linh Đàm với đường Giải Phóng là hậu quả nhỡn tiền của việc cấp phép xây dựng tràn lan. Thậm chí, tình trạng quá tải dân số tại các dự án nhà ở, khu đô thị, khiến hạ tầng không đáp ứng nổi, dẫn tới hàng loạt bất cập như thiếu sân chơi, trường học, áp lực về điện, nước, an toàn phòng cháy, phá vỡ quy hoạch.

Phát triển bằng mọi giá

Trước tình trạng quá tải hạ tầng tại Hà Nội, một số chuyên gia quy hoạch cho rằng, việc để các doanh nghiệp BĐS tư nhân vừa đầu tư vừa thiết kế, kiêm luôn cả thi công đã khiến cho “đất vàng” trong nội đô biến thành những “tổ ong”. Đồng nghĩa với việc người dân mất đi cơ hội được tiếp cận và sở hữu những khoảng xanh đô thị cần thiết, còn thành phố mất đi năng lực nâng cao tiện nghi đô thị.

khong danh doi tieu chi ben vung cua thu do
Hàng loạt nhà cao tầng trên cùng một tuyến phố Hoàng Đạo Thúy

Theo kiến trúc sư Trần Huy Ánh - Ủy viên Ban Thường trực Hội Kiến trúc sư Hà Nội, chuyên gia phản biện quy hoạch đô thị Việt Nam cho rằng, phần lớn các dự án BĐS hiện nay đều không hướng tới mục tiêu phát triển bền vững của đô thị, mà tập trung vào lợi nhuận. Do đó, hệ quả là áp lực dân số nội thành và sự thiếu thốn tiện nghi ngày một gia tăng.

“Không nhất thiết phải xây dựng thêm các dự án BĐS mới, trong khi đã có quá nhiều các dự án chưa phát huy được hết tính hiệu quả như hiện nay” - kiến trúc sư Trần Huy Ánh nói.

Đồng quan điểm trên, TS Phạm Sĩ Liêm - nguyên Thứ trưởng Bộ Xây dựng cho hay, trong nhiều năm qua, khi cấp phép xây dựng các khu đô thị, Hà Nội không bắt buộc các chủ đầu tư phải xây dựng hạ tầng xã hội, để cho họ thoải mái xây nhà mà “quên đi” nghĩa vụ phải phát triển hạ tầng. Đây là lỗ hổng rất lớn trong công tác quản lý quy hoạch đô thị. Các dự án được “xen cấy”, ăn theo hạ tầng hiện có của khu vực, đặc biệt trong các khu vực nội thành vốn đã rơi vào tình trạng quá tải.

“Chủ đầu tư chỉ nhìn thấy lợi nhuận, còn hệ quả là đô thị phát triển thiếu cân bằng, chất lượng cuộc sống người dân có xu hướng suy giảm…” - TS Phạm Sĩ Liêm cho biết.

Cũng theo TS Phạm Sĩ Liêm, quy hoạch chung của thủ đô đã được công bố rất chi tiết, nhưng quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết rất mù mờ. Do đó, rất khó để người dân và chuyên gia có cơ sở phản biện. Quan trọng nhất để chữa căn bệnh này là tất cả dự án, quy hoạch phải minh bạch để tham vấn xã hội. Nếu cơ quan quản lý thực hiện lỏng lẻo thì cần người dân giám sát. HĐND, Quốc hội với chức năng phản biện phải có đầy đủ thông tin, mà từ thông tin đó mới tập hợp được các nội dung và kiến nghị để lập luận, phản bác hoặc đòi hỏi quy hoạch đúng theo quy trình.

khong danh doi tieu chi ben vung cua thu do

Kiến trúc sư Trần Huy Ánh khẳng định:

Chúng ta phải trả giá vì đã làm quy hoạch “băm nát” Hà Nội. Quy hoạch hiện tại đang bỏ qua tất cả những quy trình từ trên xuống dưới. Từ tỷ lệ 1/10.000 đến 1/2.000 rồi xuống 1/500 thì chắc chắn cấu trúc Hà Nội sẽ bị phá vỡ, nảy sinh các vấn nạn tắc đường, ô nhiễm, ngập úng, rác thải, thiếu nước sinh hoạt… vì hệ thống hạ tầng quá tải nhưng vẫn tiếp tục dồn cứng vào trung tâm.

Đông Nhi - Song Nguyễn