Thứ sáu 20/10/2017 08:52

Indonesia cải cách chính sách đầu tư dầu khí

10:09 | 16/07/2017

|
Sự thờ ơ của các công ty năng lượng quốc tế đối với cuộc đấu thầu dầu khí gần đây nhất của Indonesia khiến nước này tính đến việc cải cách chính sách đầu tư vào lĩnh vực dầu khí.

Indonesia - đất nước duy nhất ở Đông Nam Á từng là thành viên của Tổ chức Các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) đang phải vật lộn để thu hút đầu tư trong những năm gần đây. Tuy nhiên, việc cắt giảm sản lượng, giá dầu thế giới thấp, cơ chế quản lý quan liêu nặng nề và các điều khoản tài chính thượng nguồn thiếu tính cạnh tranh đã góp phần tạo ra một môi trường đầu tư không thoải mái ở nước này.

Với tinh thần cầu thị, tiếp thu, Bộ Năng lượng và Khoáng sản Indonesia đã tiến hành xem xét lại hợp đồng tiêu chuẩn đối với các công ty dầu khí trong năm nay với hy vọng nâng cao hiệu quả, thúc đẩy được đầu tư trong nước và quốc tế. Nhưng sự thờ ơ của các nhà đầu tư đối với cuộc đấu thầu vào tháng 5 vừa qua chính là minh chứng cho thấy, quy định mới về phân chia lợi nhuận giữa chính phủ và nhà thầu của Indonesia có thể sẽ không khuyến khích được đầu tư thượng nguồn.

indonesia cai cach chinh sach dau tu dau khi
Một giàn khoan của Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Pertamina của Indonesia ở Đông Java

Theo ông Steve Potter - chuyên gia của Hãng luật quốc tế Pinsent Masons, Chính phủ Indonesia nên cần phải suy nghĩ lại chiến lược của mình.

Chuyên gia Potter cho rằng, chế độ phân chia lợi nhuận mới của Indonesia có một số điểm bất cập. Việc loại bỏ thu hồi chi phí khỏi các hợp đồng mới có thể làm nản lòng các chương trình thăm dò và phát triển có thời gian kéo dài.

Trong khi một cơ chế về các chi phí thu hồi đối với các dự án có quy mô lớn được xem là có lợi cho các công ty dầu khí, thì ở Indonesia, nó lại trở thành một trở ngại. Mô hình này vẫn được áp dụng cho các hợp đồng hiện tại, vốn đã khiến các cơ quan quản lý mất nhiều thời gian trong việc kiểm tra và “lạm” vào ngân sách thời gian của dự án. Điều này đã dẫn đến sự chậm trễ không mong muốn của các dự án, đặc biệt là các dự án lớn, đồng thời khiến các công ty dầu khí cảm thấy “thiệt thòi” vì các khoản chi phí có thể thu hồi của họ bị hạn chế.

Nhiều người đã mong đợi các cải cách mới sẽ giải quyết được sự bất cập trên. Vậy tại sao các nhà hoạch định chính sách dầu khí của Indonesia lại thiếu quan tâm đến vấn đề này?

Theo chính sách mới, các công ty sẽ chịu nhiều rủi ro về chi phí liên quan đến một dự án. Điều này làm kéo dài thời gian cần để tạo ra lợi tức đầu tư cho một phát hiện thương mại. Việc đó có thể khiến các công ty dầu khí thoái chí đầu tư, nhất là vào thời điểm mà sự biến động giá dầu đã khiến họ phải cân nhắc kỹ lưỡng hơn, giám sát nhiều hơn vào mảng thăm dò và khai thác ở các thị trường cận biên.

Điểm mấu chốt là đối với hầu hết các dự án, đặc biệt là các dự án phát triển dầu mỏ và khí đốt ngoài khơi, các mỏ cận biên và trưởng thành, các mỏ ở các vùng hẻo lánh thiếu thốn cơ sở hạ tầng, sự ủng hộ của chính phủ được đánh giá là không “nặng” bằng sự chia sẻ sản phẩm mà chính phủ có thể nhận được theo các quy định mới.

Đối với các loại dự án này, một số nhà kinh tế dầu mỏ ước tính rằng, để có được lợi nhuận giống như khi thực hiện quy định cũ, thì các công ty dầu mỏ cần phải cắt giảm 10-20% chi phí. Thật vậy, kể từ khi hợp đồng phân chia lợi nhuận được công bố, các công ty dầu khí đang hoạt động ở Indonesia hầu như không quan tâm đến việc chuyển sang chế độ hợp đồng mới.

Trong bối cảnh ngành công nghiệp dầu khí của Indonesia đang phải vật lộn với sự sụt giảm sản xuất và gia tăng nhu cầu trong nước, thì việc cởi mở đàm phán và lắng nghe những đề xuất cải cách từ phía các công ty dầu khí, là cần thiết để nước này có thể tìm được một giải pháp chính sách dễ chấp nhận nhất với cả hai bên - chính phủ và nhà đầu tư.

indonesia cai cach chinh sach dau tu dau khi
Thứ trưởng Bộ Năng lượng và Tài nguyên khoáng sản Indonesia Arcandra Tahar

Theo các quy định mới nhằm tăng cường thu hút đầu tư vào lĩnh vực dầu khí của Indonesia, tỷ lệ phân chia lợi nhuận giữa chính phủ và nhà thầu sẽ được điều chỉnh “trượt” lên hay xuống tùy thuộc vào một số yếu tố. Các biến này sẽ được thêm vào hoặc trừ đi khỏi tính toán cơ sở. Đồng thời, quy định mới sẽ thiết lập tỷ lệ phân chia sản phẩm cho các nhà thầu ít nhất là 43% trong các dự án dầu mỏ và ít nhất 48% trong các dự án khí đốt.

Thứ trưởng Bộ Năng lượng và Tài nguyên khoáng sản Indonesia Arcandra Tahar từng tuyên bố, kế hoạch mới này sẽ đảm bảo thu nhập của nhà nước từ lĩnh vực dầu khí, cũng như tăng cường chức năng giám sát của cơ quan đặc trách quốc gia về quản lý dầu khí SKK Migas. Quy định mới dự kiến sẽ được ban hành vào cuối tháng 7 này.

Linh Phương