Thứ tư 28/06/2017 07:28

Hanjin: Từ đại gia vận tải đến con nợ nghìn tỉ

07:00 | 13/03/2017

|
Tình cảnh của Hanjin đã tạo ra cuộc khủng hoảng vận tải biển lớn hơn cả dự đoán. Vấn đề ở chỗ, khi Chính phủ quyết định không giải cứu hãng vận tải biển này, các nhà chức trách cũng không có các biện pháp để ngăn chặn cuộc khủng hoảng lan rộng hơn.

Dấu chấm hết cho 40 năm hoạt động

Ngày 17-2 vừa qua, Tòa án Trung ương Seoul tuyên bố Tập đoàn Vận tải Hanjin phá sản, chính thức đặt dấu chấm hết cho 40 năm hoạt động của “ông lớn vận tải” này.

Ngày 31-8-2016, Tập đoàn Vận tải Hanjin nộp đơn xin phá sản và được Tòa án Trung ương Seoul chấp thuận. Từ đó, tập đoàn này vẫn thực hiện nốt các đơn hàng cũ bình thường; nhưng ngừng nhận đơn vận tải mới trong thời gian tòa tìm cách thanh lý tài sản để trả cho các chủ nợ.

Công ty Vận tải biển Hanjin từng đứng đầu Hàn Quốc về mặt quy mô và cũng là hãng vận tải biển lớn thứ 7 thế giới, với 140 tàu container, 100 triệu tấn hàng hóa mỗi năm - tương đương 2,9% công suất vận tải container toàn cầu.

hanjin tu dai gia van tai den con no nghin ti
Các nhà đầu tư Hanjin đang phải đối mặt với khoản nợ lớn

Trong suốt khoảng thời gian từ 2011-2015, Hanjin Shipping liên tục báo lỗ. Đến tháng 5-2016, công ty buộc phải thực hiện tái cơ cấu theo yêu cầu của chủ nợ. Tuy nhiên, mọi nỗ lực đều trở nên vô ích sau khi các chủ nợ bác bỏ thỏa thuận gần đây nhất về việc giải quyết khoản nợ trị giá 5,37 tỉ USD.

Hiện tại, khoảng 2/3 số tàu chở hàng hóa của tập đoàn này vẫn đang mắc kẹt tại các cảng biển thế giới. Hàng loạt tàu của Hanjin cũng không thể cập cảng vì sợ bị chủ nợ thu giữ hoặc các bến cảng lo ngại không thể thu được phí sử dụng dịch vụ.

Bình luận về sự “sụp đổ” của ông lớn vận tải Hàn Quốc, tờ Korea Times cho rằng, đây là đòn giáng mạnh mẽ đối với nền công nghiệp vận tải thế giới. Thời báo này cũng đặt nghi vấn về việc người bạn thân của Tổng thống Hàn Quốc Park Geun-hye, là bà Choi Soon-sil có tác động tới việc ngăn chặn các nguồn trợ cấp tài chính nhằm cứu Hanjin trong cơn khủng hoảng.

“Cú ngã lịch sử” trong ngành vận tải biển

Theo Đài SBS của Hàn Quốc, trong bối cảnh ngành công nghiệp vận tải biển đang trải qua thời điểm khó khăn nhất kể từ sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008. Công ty Vận tải Hanjin chịu cảnh thua lỗ trong 3 năm liên tiếp kể từ năm 2011. Ở thời điểm đó, nhận thấy những khó khăn sẽ phải đối mặt, Hanjin đã tính đến việc tái cơ cấu. Tuy nhiên, kế hoạch này liên tục bị trì hoãn và công ty chưa thực hiện được bước tiến nào trong tái cơ cấu.

Chính phủ Hàn Quốc cho rằng, không nhất thiết phải duy trì Hanjin chỉ vì đây là hãng vận tải lớn nhất Hàn Quốc. Giới chức nước này cũng nghiêng về hướng đẩy Hanjin cho tòa án quản lý, thậm chí có thể tiến hành thanh lý hãng nếu cần thiết.

Số liệu thống kê tính đến tháng 9-2016, có 86 trong tổng số 128 tàu Hanjin gặp trục trặc tại 50 cảng trên 26 quốc gia. Ngày càng nhiều tàu của Hanjin bị cấm cập cảng hoặc bị giữ lại và quy mô hàng hóa chưa bốc dỡ hiện đã lên tới 14 tỉ USD. Điều đáng nói là những rắc rối mà Hanjin gặp phải đang gây ra những thiệt hại không nhỏ cho khách hàng.

Hiệp hội Thương mại quốc tế Hàn Quốc (KITA) cho biết, vào ngày 8-9-2016, số đơn khiếu nại Công ty Hanjin về thua lỗ liên quan đến giao hàng lên tới 219 trường hợp, với số tiền thiệt hại lên tới 100 triệu USD. Chưa kể, hơn một nửa nền kinh tế của Hàn Quốc phụ thuộc vào xuất khẩu và ngành vận tải hàng hóa đóng vai trò vô cùng quan trọng.

Tình hình của Hanjin đòi hỏi một số giải pháp đặc biệt với khoản cứu trợ lớn. Tuy nhiên, khoản tiền này chắc chắn sẽ không được lấy từ tiền thuế của người dân. Ngoài ra, do Hanjin đang bị tòa án tiếp quản, chính phủ cũng cần tăng cường đàm phán lại giá thuê tàu, vốn ở mức quá cao trong quá khứ. Mức giá phải được hạ thấp hơn và khoản quỹ hỗ trợ khẩn cấp dành cho Hanjin cần phải được sử dụng vào việc dỡ hàng từ các tàu đang mắc kẹt.

“Cú ngã” của Hanjin là minh chứng cho thực trạng thị trường vận tải toàn cầu hiện nay. Việc dư thừa nguồn cung chở hàng hóa, trong khi nhu cầu vận chuyển được ghi nhận ở mức thấp kỷ lục đã tạo ra tình trạng như hiện nay. Bên cạnh đó, Chính phủ Hàn Quốc cũng chưa có được sự chuẩn bị kỹ lưỡng để đối phó với việc Hanjin bị tòa án quản lý tài sản.

Gánh nặng “đổ lên đầu” các nhà đầu tư

Hiện, những người nắm giữ trái phiếu của Tập đoàn Vận tải Hanjin như: Ngân hàng Phát triển Hàn Quốc (KDB), các công ty đảm bảo nợ khác của nhà nước và các nhà đầu tư nhỏ lẻ… đang lo ngại sẽ đối mặt với khoản nợ lên tới 1,2 nghìn tỉ won (tương đương 1,05 tỉ USD) thua lỗ, theo Yonhap.

Nguồn tin trên cũng xác nhận, nợ tư nhân của Tập đoàn Hanjin đã lên tới 939 tỉ won (815 triệu USD) trong khi nợ công khoảng 250 tỉ won (217 triệu USD). “Con số chính xác về tình hình thua lỗ sẽ được tính toán sau khi tỷ lệ phục hồi được xác định chắc chắn”, nguồn tin này cho biết.

Trong khi đó, việc hãng vận tải lớn thứ 7 thế giới rơi vào cuộc khủng hoảng như hiện nay chắc chắn sẽ mang đến lợi ích cho nhiều công ty vận tải khác. Trên thực tế, các đối thủ cạnh tranh của Hanjin từ Mỹ, châu Âu và châu Á đang nhận được các đơn hàng thay thế công ty vận tải của Hàn Quốc.

Hanjin hiện nay gần như không hoạt động kinh doanh, chi phí vận chuyển cũng bắt đầu tăng lên, gia tăng áp lực đối với các chủ hàng, khiến các nhà xuất khẩu buộc phải tìm đến các hãng tàu khác. Về lâu dài, hàng hóa do Hanjin đảm nhận vận chuyển sẽ bị sang tay cho các hãng vận chuyển nước ngoài khác.

HMM - một công ty vận tải hàng hóa bằng container tích hợp hậu cần đường biển có tiếng của Hàn Quốc không bỏ qua “cơ hội béo bở” này. Năm ngoái, hãng dự định mua lại khoảng 37 tàu container của Hanjin (trong đó có 5 tàu trọng tải 13.000 container - lớn nhất trong đội tàu).

Giới phân tích cho rằng, việc mua tàu trọng tải 13.000 container sẽ giúp HMM đảm bảo vị trí trong liên minh vận chuyển 2M (được hình thành từ các hãng vận chuyển đường biển container lớn nhất thế giới là Maersk Line của Đan Mạch và Mediterranean Shipping).

Song có 2 điều khiến HMM phải cân nhắc trước khi mua lại tài sản của Hanjin: Thứ nhất, khoản chi phí mua lại cho mỗi tàu có thể đội lên tới 90 triệu USD, trong khi HMM đang phải đối mặt với khoản nợ 5,2 tỉ won (4,5 triệu USD) do thua lỗ nhiều năm và đang trong giai đoạn tái cơ cấu quy mô lớn

Thứ hai, để được sở hữu các tàu biển của Hanjin, HMM phải trông chờ sự trợ giúp tài chính từ phía chính phủ và Ngân hàng Phát triển Hàn Quốc (KDB). Trước đó, KDB và Chính phủ Hàn Quốc tuyên bố sẽ hỗ trợ HMM trong việc mua lại tài sản của Hanjin và chi phí xử lý các tàu container đang mắc kẹt khắp thế giới.

Trong khi Bussiness Times tiết lộ, không chỉ có HMM, Maersk Line - hãng tàu lớn nhất thế giới có trụ sở tại Đan Mạch cũng cân nhắc việc mua lại tài sản của Hanjin và HMM thay vì đặt hàng mới. Đây sẽ là một giải pháp “lợi cả đôi đường” trong khi Hanjin vẫn chưa thể thoát khỏi cơn “vật lộn” với các cuộc kiểm soát của cơ quan chức năng, còn “ông lớn” Maersk thì là ứng viên tiềm năng số 1 để cứu ngành vận tải biển thế giới.

Minh Quân