Thứ hai 21/08/2017 22:49

Cuộc chiến chống nạn ăn cắp dầu ở Nigeria

15:22 | 12/08/2017

|
Nạn trộm cắp dầu từ các đường ống và các giàn khoan ở Nigeria mỗi năm gây thiệt hại cho chính phủ và các công ty khai thác khoảng 8 tỉ USD. Chính quyền Nigeria từ nhiều năm qua đã tìm đủ cách để chặn đứng tình trạng này nhưng dường như chưa có kết quả đáng kể nào.

Vụ đục đường ống dẫn dầu gần đây nhất xảy ra vào ngày 25-7-2017. Tập đoàn Dầu khí Anh - Hà Lan Shell thông báo phải đóng một đường ống dẫn dầu thô quan trọng ở phía đông nam Negeria vì lý do “rò rỉ”, một cách nói khác về việc mất cắp dầu vì các nhóm phiến quân địa phương. Theo Công ty CP Phát triển Dầu khí Nigeria Ltd (SPDC), chi nhánh của Shell tại Nigeria, tuyến đường ống Trans Niger Pipeline (TNP) tại khu vực B-Dere thuộc tỉnh Ogoniland, đông nam Nigeria, mỗi ngày bơm khoảng 225.000 thùng dầu từ các mỏ ở Nigeria tới kho chứa Bonny Light, để xuất đi các nước.

Các nhóm phiến quân trong vùng Ogoniland đã nhiều lần tấn công đường ống dẫn này. Tình hình mất an ninh đã buộc Shell phải ngừng khai thác dầu trong địa bàn này vào năm 1993, nhưng vẫn tiếp tục khai thác mạng lưới đường ống dẫn dầu khí đi ngang khu vực này.

Mặc dù Chính phủ Nigeria từ nhiều năm qua vẫn tiến hành nhiều biện pháp để ngăn chặn tình trạng trộm dầu của các nhóm phiến quân nhưng các vụ đục đường ống vẫn diễn ra thường xuyên.

cuoc chien chong nan an cap dau o nigeria
Quân đội Nigeria truy lùng các nhóm trộm dầu ở vùng châu thổ Niger

Phụ trách giám sát và trấn áp các nhóm phiến quân phá hoại đường ống dẫn dầu ở khu vực châu thổ Niger, nơi tập trung tới 3/4 lượng dầu ở Nigeria, là lực lượng Joint Force Operation. Hằng ngày dưới sự dẫn dắt của Đại tá Remi Fadairo, Joint Force Operation dùng xuồng cao tốc tuần tra các đầm lầy rộng lớn của khu vực Port Harcourt (Đông Nam) để bảo vệ các cơ sở hạ tầng dầu khí của chính phủ.

Theo Remi Fadairo, thật không khó để nhận biết một điểm ăn cắp dầu. Chỉ ngón tay về phía một đám khói đen lớn in lên nền trời lúc hoàng hôn đang xuống, Đại tá Fadairo chế giễu: “Hãy đến đó xem liệu những kẻ ăn trộm có gì cho bữa ăn tối của chúng ta”.

Năm ngoái, các nhóm vũ trang đã không ngừng tấn công các đường ống và giàn khoan dầu tại vùng châu thổ Niger và còn tuyên bố sẽ đánh sập nền kinh tế Nigeria. Các cuộc tấn công phá hoại này đã khiến sản xuất dầu của Nigeria giảm xuống còn 1,4 triệu thùng mỗi ngày (so với mức trung bình 2,1 triệu thùng trước đó) và khiến cường quốc châu Phi này rơi vào một cuộc suy thoái nghiêm trọng. Tình trạng này đã khiến Nigeria mất vị trí nước sản xuất dầu mỏ hàng đầu châu Phi và nhường vị trí này cho Angola vào tháng 9-2016.

Sau đó, Chính phủ Nigeria đã phải đàm phán với phiến quân. Các cuộc phá hoại đã chấm dứt sau đó. Nhưng với lực lượng quân đội tại chỗ, cuộc chiến này còn lâu mới kết thúc, nó chỉ khác đi sau các cuộc đàm phán. “Bây giờ chúng không phá hoại các đường ống và giàn khoan dầu nữa mà quay sang hút dầu từ những đường ống này hoặc lập các trạm lọc dầu mini”, ông Fadairo cho biết.

Các ưu tiên của quân đội Nigeria hiện nay là tiến hành phát hiện và ngăn chặn các hành động bất hợp pháp trên vì theo họ đây là nguồn tài chính chủ yếu cho các nhóm phiến quân.

Nạn ăn cắp dầu ở Nigeria đang dần trở thành một ngành công nghiệp phi pháp với doanh số 8 tỉ USD mỗi năm, theo báo cáo của Chatham House, một tổ chức nghiên cứu về các nguồn tài chính khủng bố trụ sở tại London.

Nhưng theo Đại tá Fadairo, cuộc chiến này không biết khi nào mới kết thúc, vì cứ mỗi cơ sở trộm dầu này bị triệt phá lại mọc lên một cái khác. “Ngay khi chúng tôi bỏ đi thì bọn chúng liền trở lại”, Đại tá Fadairo than vãn.

Thủ đoạn của các nhóm trộm dầu ở đây là đục các đường ống dẫn dầu của các công ty nước ngoài lớn như Shell hoặc ENI đi qua vùng châu thổ Niger, lấy dầu thô sau đó lọc “thủ công” trước khi đưa vào các téc lớn đựng trên xuồng cao tốc. Các chất thải trong quá trình lọc dầu được bọn chúng đổ trực tiếp ra rừng ngập mặn, gây tình trạng ô nhiễm nghiêm trọng.

Tháng trước, đội quân của Đại tá Fadairo đã phá hủy hơn 10 trạm trộm dầu với khoảng 50 nhân công, toàn là đàn ông làm việc vào ban đêm để tránh bị quân đội phát hiện.

Sở dĩ tình trạng phá hoại và trộm cắp dầu ở Nigeria không thể bị dẹp yên sau nhiều năm là do “nạn tham nhũng tràn lan và tội phạm mọc lên như nấm”, theo nhà phân tích Ian Ralby, cố vấn an ninh của tổ chức Consilium IR.

Các nhóm phiến quân như Niger Delta Avengers (NDA), hoạt động mạnh vào năm 2016, cho rằng, vàng đen ở vùng châu thổ Niger thuộc về chúng và rằng việc lọc dầu tại chỗ là một cách để tận dụng lợi thế của khu vực này, còn hơn là để dầu ở đây chảy vào các đường ống của các công ty nước ngoài hoặc của Chính phủ Nigeria.

S.Phương