Thứ ba 24/10/2017 16:46

Các siêu bão từng đổ bộ vào Mỹ

22:35 | 17/09/2017

|
Irma là trận bão mạnh nhất từng được ghi nhận ở Đại Tây Dương, khu vực ngoài vùng Caribbean và Vịnh Mexico. Cơn bão hình thành từ cuối tháng 8 và phát triển thành bão cấp 4 kể từ ngày 4-9.  

Một trong những cuộc sơ tán lớn nhất lịch sử Mỹ

Hồi 3h (giờ GMT) ngày 9-9, bão Irma với sức gió lên tới 260km/h đã tràn tới khu vực Camaguey của Cuba và gây ra tình trạng lở đất. Mắt bão chỉ cách thành phố Miami, bang Florida của Mỹ 300km về hướng Đông Nam.

cac sieu bao tung do bo vao my

Đến 9h10 (giờ miền Đông Mỹ) ngày 10-9, siêu bão Irma đã đổ bộ vào đảo Cudjoe, thuộc chuỗi đảo Florida tại mũi phía Nam bang này. Cơn bão được xếp vào cấp 4 với sức gió 210km/h.

Trước đó, theo Live Science, bão Irma đã mạnh lên thành bão cấp 5 trên Đại Tây Dương, với sức gió tối đa lên đến 295km/h. Sức gió này khiến cơn bão được xếp vào nhóm đặc biệt hiếm gặp.

Được biết, giới chức bang Florida đã yêu cầu sơ tán khoảng 6,3 triệu người (tương đương 1/3 dân số bang). Đây có thể xem như một trong những cuộc sơ tán lớn nhất trong lịch sử nước Mỹ. Bên cạnh đó, hơn 3,3 triệu người đang phải sống trong cảnh mất điện. Quá trình phục hồi mạng lưới điện có thể mất nhiều tuần, Reuters đưa tin.

Theo nhà khí tượng học nhiệt đới Phil Klotzbach thuộc Đại học Colorado, Mỹ: Trong lịch sử, chỉ có 4 cơn bão khác ở Đại Tây Dương có sức gió chạm ngưỡng 295km/h bao gồm bão Wilma (2005), bão Gilbert (1988), bão Allen (1980) và một cơn bão chưa đặt tên đổ bộ vào Florida Keys (1935). Trong đó, bão Allen đang giữ kỷ lục về sức gió trên Đại Tây Dương với vận tốc lên tới 306km/h. Bão Allen tấn công vùng Caribbean, phía Đông và Bắc Mexico và cuối cùng là miền Nam Texas, khiến gần 300 người thiệt mạng.

Bão Irma và Allen đều có điểm chung là bắt nguồn từ Cape Verde. Bão được hình thành dưới dạng áp thấp nhiệt đới, cách quần đảo Cape Verde ở vùng biển Tây Bắc Nam Phi khoảng 965km. “Chúng trở thành bão trước khi tiến đến Caribbean”, theo Trung tâm Bão Quốc gia Mỹ (NHC).

Nguồn gốc của những siêu bão đổ bộ vào Mỹ

Thống kê cho thấy, hầu như những cơn bão đổ bộ vào nước Mỹ đều bắt nguồn từ cùng một nơi. Đó là một khu vực nằm ngoài khơi Tây Phi, gần Cộng hòa Cabo Verde. Tại khu vực này, gió xoáy mạnh được hình thành trên cao do hai luồng khí trái ngược va chạm nhau: Không khí nóng, khô đến từ sa mạc Sahara và không khí lạnh, ẩm từ vùng biển phía Nam.

cac sieu bao tung do bo vao my
Những đợt sóng tấn công bờ biển ở Fajardo, Puerto Rico, khi cơn bão Irma đi qua (ảnh: CBS)

Những cơn gió mạnh ngoài khơi Tây Phi này thổi theo hướng từ Đông sang Tây. Chúng sẽ mạnh dần lên trên đường đi của mình, thông thường là hướng về nước Mỹ. Trên lãnh thổ nước Mỹ, gió thường thổi từ Tây sang Đông. Song, những cơn gió xoáy hình thành ở ngoài khơi Tây Phi lại thổi theo chiều ngược lại. Chúng liên tục mạnh lên nhờ được tiếp năng lượng từ biển.

Giới nghiên cứu nhận định, những cơn gió xoáy thường đạt cấp độ mạnh nhất vào tháng 9. Ở thời điểm đó, gió xoáy có điều kiện tiếp xúc với những dòng nước ấm gần xích đạo, cùng với những luồng khí nóng, ẩm trên Đại Tây Dương. Từ đó, những cơn bão với gió xoáy, đi kèm mưa và sấm sét sẽ bắt đầu được hình thành. Khi tốc độ gió đạt 120km/h, những cơn gió xoáy sẽ trở thành bão cấp 1.

Trong trường hợp gặp điều kiện lý tưởng, tốc độ gió sẽ tiếp tục tăng lên tới 252km/h, thậm chí mạnh hơn. Khi đó nó trở thành bão cấp 5, cấp bão mạnh nhất trong thang bão Saffir-Simpson. Thang bão này được phát triển lần đầu tiên vào năm 1971 bởi kỹ sư dân sự Herbert Saffir và nhà khí tượng học Robert Simpson. Thang phân loại này chuyên dùng cho những cơn bão hình thành ở Đại Tây Dương và phía Bắc Thái Bình Dương.

Có ý kiến cho rằng, siêu bão Irma cần phải được xếp vào cấp 6, bởi sức gió đạt ngưỡng xấp xỉ 300km/h cao hơn nhiều so với mốc phân loại bão cấp 5. Tuy nhiên, thang Saffir-Simpson không tồn tại để tùy ý phân loại bão thành các cấp dựa trên mức độ thể hiện sức mạnh.

Hầu hết, các cơn bão đều yếu đi khi quét qua các đảo, quần đảo trên vùng biển Caribbean và vùng biển phía Đông nước Mỹ. Một số cơn bão có thể vượt qua cả lãnh thổ Mexico tới Thái Bình Dương.

Siêu bão Irma đổ bộ vào Mỹ chỉ vài ngày sau khi bão Harvey gây ra lượng mưa kỷ lục và lũ lụt nghiêm trọng tại bang Texas. Bão Harvey khiến ít nhất 60 người thiệt mạng, thiệt hại ước tính lên tới 180 tỉ USD.

Minh Quân