Thứ sáu 21/07/2017 13:51

Bờ biển kêu cứu (Kỳ 1)

07:05 | 30/03/2017

|
Chưa bao giờ các tuyến đê bờ biển của nước ta, đặc biệt là Duyên hải miền Trung và Đồng bằng sông Cửu Long có nguy cơ sạt lở nghiêm trọng như lúc này bởi cả hai yếu tố thiên tai và con người. “Nếu không có biện pháp khắc phục ngay và chiến lược lâu dài sẽ uy hiếp nghiêm trọng đến ngành kinh tế biển và đời sống dân sinh của hàng chục triệu con người” - Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn cảnh báo.

Kỳ 1: “Lưỡi biển” liếm dần khúc ruột miền Trung

“Nuốt” mòn Cửa Đại

“Bãi biển Cửa Đại (TP Hội An, Quảng Nam) - một trong 25 bãi biển được vinh danh đẹp nhất châu Á có nguy cơ bị biến mất như lúc này khi đối mặt với việc bị biển xâm thực ngày một nguy cấp” - ông Nguyễn Sự, nguyên Bí thư TP Hội An nói đau xót trong buổi lễ “cầu cát quay về” tại đây hôm 21-3.

Ông Nguyễn Sinh - Chủ tịch UBND phường Cửa Đại cho biết, sạt lở bờ biển Cửa Đại đã diễn ra từ năm 2003 đến nay xuất phát từ khu vực cửa sông Thu Bồn dịch chuyển dần lên phía bắc. Mỗi năm, sóng biển gây xói lở 10-15m, ăn sâu vào đất liền năm sau nhiều hơn năm trước.

Ông Sinh dẫn chứng: Tháng 10-2014, sóng biển đã cuốn phăng toàn bộ rào chắn bằng bê tông cao 5m, dài 70m và ăn sâu vào đất liền ở bãi Cửa Đại chừng 30m. Vài tháng sau, sóng cuốn tiếp khoảng 160m bãi tắm, nhiều công trình của khu resort bị sóng cuốn đi. Những hàng dừa, phi lao nằm nghiêng ngả, bật gốc.

“Đợt không khí lạnh tăng cường cùng triều cường dâng cao tháng 11-2016, từ khu vực bãi tắm Cửa Đại lên đến UBND phường Cửa Đại đã có hàng trăm mét bờ biển bị sóng lớn cuốn phăng, nhiều công trình do người dân xây dựng cũng bị trôi ra biển. Tại nhiều nhà hàng của người dân, có nơi sóng lớn ăn sâu vào đất liền trên 5m xô ngã nhiều hàng dừa, tuyến kè chắn sóng. Có nơi sóng biển “ăn” sâu trên 10m. Nhiều tuyến bờ kè dù được gia cố cẩn thận nhưng cũng tả tơi trong vòng một đêm” - ông Sinh nói.

Theo báo cáo nhanh của UBND TP Hội An, tình trạng xói lở ngày một tiếp tục mạnh thêm, gây tiềm ẩn nguy cơ “cuốn bay” các công trình của resort ven biển. Những khu nhà nghỉ dưỡng được đầu tư ven biển luôn trong tình cảnh ế ẩm vì sóng to, gió lớn đánh thẳng vào.

bo bien keu cuu ky 1
Sóng biển đang nuốt dần bờ biển Cửa Đại

Dọc bờ biển Cửa Đại đã có nhiều khu du lịch, nghỉ mát 5 sao, trị giá hàng trăm tỉ đồng, được xây trong nhiều năm qua. Trong số này hiện có một khu du lịch xây dựng khá hoàn chỉnh đã gần như bỏ hoang, do tình trạng sạt lở gây ra.

Sạt lở đã làm hoạt động kinh doanh của người dân và doanh nghiệp ven biển Cửa Đại bị ảnh hưởng lớn do các bãi biển dài trước đây không còn.

Để khẩn cấp cứu bờ biển Cửa Đại, hàng chục cuộc họp, hội thảo do tỉnh Quảng Nam phối hợp với các đơn vị chức năng của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tổ chức với sự góp mặt của các chuyên gia trong và ngoài nước.

Các biện pháp tạm thời như dùng phương án kè mềm chắn sóng chống biển xâm thực. Những túi địa kỹ thuật được bơm cát vào, có trọng lượng khoảng 300 tấn, chiều dài 20m, cao 5m và được đặt liền nhau cách bờ biển khoảng 50-100m. Tuy nhiên, đến thời điểm này, Cửa Đại vẫn gồng mình và run rẩy trước những cơn sóng dữ.

Uy hiếp Mỹ Khê

Cách biển Cửa Đại không xa, nhiều điểm bờ biển tại Đà Nẵng cũng rơi vào tình trạng tương tự.

Tại bãi biển giáp với tuyến đường Võ Nguyên Giáp dài hàng trăm mét trong đầu tháng 3 đã bị sóng đánh dữ dội, gây sạt lở tại nhiều vị trí. Khu vực này vốn rộng cả trăm mét, thu hút nhiều khách du lịch đến tham quan, giải trí giờ bị thu hẹp trông thấy.

Nghiêm trọng nhất là 2 điểm sạt lở tại bãi biển Mỹ Khê, đoạn gần Holiday Beach Danang và đoạn sát ngay chốt cứu hộ số 5. Tại 2 điểm này, bãi cát bị khoét thành bậc cao đến hơn 1,5 m. Nhiều chòi lá phục vụ du khách và một số công trình khác đang có nguy cơ đổ sập xuống biển.

Cũng tại những điểm này, sóng biển đã cuốn trôi một số kết cấu bê tông, hoặc làm lộ chân móng các công trình khiến bãi tắm trở nên tan hoang.Hàng dừa chạy dọc bãi biển trước đây cách mép nước hàng chục mét hiện đang trơ gốc, chênh vênh bên “vực” cát.

Vì nước biển “liếm” dần bãi cát nên nhiều hộ kinh doanh dịch vụ tổ 12 phải di chuyển chòi lá và ghế hóng gió vào sát bờ kè dọc tuyến đường Võ Nguyên Giáp để tránh sóng.

“Từ sau tết Nguyên đán đến nay, biển liên tục xâm thực khiến chúng tôi rất lo lắng. Nếu tình cảnh này kéo dài cho đến mùa du lịch thì chúng tôi thất thu ghê lắm…”, một người dân tại đây cho biết.

Theo ghi nhận, tình trạng xâm thực đã tạo ra nhiều “lưỡi” cát khiến nước chảy khá xoáy. Để đề phòng tai nạn có thể xảy ra, ngành chức năng TP Đà Nẵng đã cắm biển cấm tắm tại một số khu vực.

Việc sạt lở bờ biển nghiêm trọng khiến đích thân ông Nguyễn Xuân Anh, Bí thư Thành ủy Đà Nẵng, liên tục đi thị sát hiện trường và chỉ đạo khắc phục. Ông Nguyễn Xuân Anh cho rằng, biển Đà Nẵng là tài sản vô giá, tình trạng sạt lở có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến ngành công nghiệp du lịch của “thành phố đáng sống”.

Bất an Tiến Đức

Trong khi đó, chưa bao giờ nỗi lo sạt lở bờ biển lại đè nặng lên người dân thôn ven biển Tiến Đức (xã Tiến Thành, TP Phan Thiết, tỉnh Bình Thuận) như lúc này. Những ngày giữa tháng 3, thay vì ra khơi đánh bắt hải sản như thường lệ, thì nhiều hộ dân gắng sức tìm mọi cách mong níu lại những căn nhà, bức tường còn sót lại sau đợt biển “nuốt” nhà vừa mới xảy ra.

Với người dân thôn Tiến Đức, chuyện biển “nuốt” nhà do ảnh hưởng của triều cường, sóng lớn diễn ra thường xuyên trong suốt 5 năm qua và ngày càng trở nên nghiêm trọng. Đến đây trong những ngày này, hình ảnh một làng chài ven biển yên bình, nằm nép mình dưới những hàng dừa xanh ngát ngày nào giờ thay vào là những đống bê tông đổ nát, những gốc cây khô khốc, trơ ngọn, đổ vật ra bãi biển. Nhiều ngôi nhà không còn tìm thấy dấu vết.

Ông Tống Duy Mạnh, Chủ tịch UBND xã Tiến Thành cho biết, tính đến thời điểm hiện tại, thôn Tiến Đức có 309 hộ thì đã có tới 152 hộ bị sạt lở hầu như hoàn toàn, 65 hộ đang trong tình trạng có thể đổ sụp bất kỳ lúc nào.

Cùng hoàn cảnh trên, hơn 100 hộ dân khu vực Bậc Lở (thôn Vĩnh Hưng, xã Vĩnh Tân, huyện Tuy Phong, tỉnh Bình Thuận) cũng đang phải sống trong nỗi bất an.

Khu vực này đã bị sóng biển làm sập, hư hỏng hơn 10 căn nhà và hiện đang đe dọa trực tiếp đến 114 hộ. Để có chỗ trú chân, hiện nhiều hộ dân đang phải dùng xi măng, bao cát và dây thừng làm kè chắn tạm trước nhà.

Người dân ở đây than thở “Bây giờ trong xóm chúng tôi, cứ đêm nào nghe tiếng sóng lớn là cả nhà chuẩn bị tinh thần để… chạy” - ông Vũ nói.

Thôn Tiến Đức, khu Bậc Lở chỉ là 2 trong những điểm “đen” thường xuyên xảy ra tình trạng triều cường, sạt lở trên địa bàn tỉnh Bình Thuận. Một số khu vực khác ở địa phương này như xã Tân Phước (thị xã La Gi), phường Hàm Tiến và Đức Long (TP Phan Thiết)… bờ biển cũng đang bị sạt lở.

Làm thế nào để chống biển tiến, để bảo vệ được bờ biển đang là câu hỏi lớn đối với các cơ quan chức năng của Việt Nam.

Tình trạng sạt lở bờ biển còn diễn ra nghiêm trọng ở nhiều điểm khác dọc biển miền Trung như Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi; Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị; Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên - Huế… đe dọa tài sản, cuộc sống của hàng ngàn hộ dân các tỉnh này.

(Xem tiếp kỳ sau)

An An