Thứ tư 27/09/2017 04:43

Bờ biển kêu cứu (Bài 2)

07:14 | 03/04/2017

|
Tài sản, tính mạng của hàng chục ngàn hộ dân ở Đồng bằng sông Cửu Long bị uy hiếp nghiêm trọng bởi tình trạng xâm thực, sạt lở bờ biển. Nguồn kế sinh nhai nhiều đời của người dân ven biển rơi vào cảnh bế tắc.  

Bài 2: Sạt lở bờ biển đe dọa vựa lúa miền Tây

Gành Hào, Bạc Liêu: Lo sóng, người dân không dám ngủ

Trong nhiều năm qua, người dân ven biển thị trấn Gành Hào, huyện Đông Hải, tỉnh Bạc Liêu vẫn thường gọi đùa cuộc sống của mình là “sống cùng bọt biển” bởi luôn luôn phải đối mặt với nguy cơ những cơn sóng biển ập vào cuốn phăng tất cả mọi thứ.

“Nhà nào cũng phải sẵn sàng, không kể ngày đêm, có sóng lớn là tìm cách chạy” - một người dân nơi đây chua chát nói.

Đầu tháng 3, tình trạng sạt lở biển tại Gành Hào ngày càng trở thành “điểm nóng”. Kè Gành Hào - “bùa hộ mệnh” ngăn sóng biển của thị trấn này có nguy cơ vỡ bất cứ lúc nào khi các đoạn tiếp giáp với ngay đầu cửa biển đang chịu tác động nhiều nhất và hư hỏng nặng nề nhất.

Thống kê nhanh của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Bạc Liêu cho thấy: Hiện kè Gành Hào đoạn G1-835 bị sạt lở với diện tích 870m2; trong đó chiều dài sạt lở đến 87m, rộng 10m, sâu trung bình 2,5m. Phần hành lang phía sau tường kè bị sụp 393m2; trong đó chiều dài sụp 65,5m, rộng 6m, sâu 0,2-1,5m và nghiêm trọng nhất là dầm mũ chắn sóng bị gãy hoàn toàn dài trên 47m.

bo bien keu cuu bai 2
Khu vực sạt lở Vàm Xoáy, Ngọc Hiển, Cà Mau

Chỉ tính riêng trong ngày 28-2-2017, sạt lở phát sinh ở đoạn kè G1 là 20m2; hành lang sau lưng kè bị sụp 73m2; dầm mũ chắn sóng bị gãy dài 20m. Theo UBND huyện Đông Hải, những ngày cuối tháng 2 vừa qua, sóng gió lớn liên tục đánh vào bờ kè tràn vào nhà dân khiến trên 8.000 hộ dân (tại ấp 1, thị trấn Gành Hào) bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Là một trong nhiều hộ dân có nhà ở gần kè Gành Hào, bà Hồ Thị Dân (ấp 1, thị trấn Gành Hào) lo lắng: “Nếu kè sập thì chúng tôi không biết phải chạy kiểu gì cho kịp”. Nhiều người dân cho biết thêm: Vào những lúc nước lên thì ban đêm không dám ngủ do sóng biển đánh mạnh quá, sóng đánh dội vào thân kè làm rung chuyển như “động đất”, có khi nằm trên giường nó nhảy tưng tưng. Vì vậy, mỗi khi thủy triều dâng cao, biển động… không dám cho trẻ ngủ ở nhà, mà phải gửi đi nơi khác.

Vẫn tại Bạc Liêu, một điểm sạt lở khác nghiêm trọng không kém là kè đê biển Nhà Mát (phường Nhà Mát, TP Bạc Liêu). Sạt lở đã làm phần dầm mũ chắn sóng bị gãy thêm nhiều đoạn với chiều dài 3,8m rơi xuống mái kè.

Trong chuyến thị sát các điểm sạt lở bờ biển, ông Dương Thành Trung - Chủ tịch UBND tỉnh Bạc Liêu, yêu cầu các ngành chức năng của tỉnh xem xét để công bố tình trạng thiên tai, sớm khắc phục kè đê biển Gành Hào và các điểm khác. Tuy nhiên, trong thời gian chờ đợi một giải pháp căn cơ thì người dân nơi đây vẫn phải “sống trong sợ hãi”.

Đất mũi: Cả ngàn hộ dân thấp thỏm, lo âu

Tỉnh Cà Mau hiện có 27 vị trí xung yếu đất ven sông bị sạt lở với chiều dài lên tới 40km, tập trung ở 3 huyện Đầm Dơi, Năm Căn và Ngọc Hiển. Trong đó, có 8 vị trí xung yếu có nguy cơ sạt lở cao, ảnh hưởng trực tiếp đến tính mạng, đời sống, sản xuất của 1.047 hộ dân. Các khu vực xảy ra sạt lở nhiều nhất là Vàm Xoáy (250 hộ), ven sông Hố Rùi (205 hộ), Vàm Kênh Ba (200 hộ), Cù Lao Dá (195 hộ) và chợ Vàm Đầm (100 hộ).

Ông Nguyễn Long Hoai - Chi cục Trưởng Chi cục Thủy lợi Cà Mau cho biết, tình trạng sạt lở diễn ra nghiêm trọng nhất tại khu vực cửa biển Vàm Xoáy (xã Đất Mũi, huyện Ngọc Hiển).

Vẫn theo ông Hoai, việc sạt lở ở khu vực này diễn ra nhiều năm nhưng mạnh nhất là trong 3, 4 năm nay và huyện Ngọc Hiển là nơi chịu nhiều ảnh hưởng nhất bởi tình trạng sạt lở vì nằm lọt thỏm giữa sông và biển như một ốc đảo. “2 năm qua, tại Ngọc Hiển xảy ra 10 vụ sạt lở, làm sập và hư hỏng 32 căn nhà, hơn 200 căn nhà khác bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Ngoài ra, hiện tượng nước biển dâng cũng làm thiệt hại trên 3.000ha nuôi thủy sản và đất trồng màu, ước thiệt hại trên 3,5 tỉ đồng” - ông Hoai nói.

Đối với người dân thì thiệt hại khó đo đếm nhưng được hình dung rất chi tiết: “Trước đây, khu vực này dân còn cất nhà trệt, nay thì phải làm nhà sàn vì không còn đất. Con đường từ đồn biên phòng cũ chạy ra Vàm Xoáy cũng đã lở hết, nên dân ở đây phải đi lại trên những cây cầu nối tiếp nhau”. Nhiều người chịu đựng không nổi đã bỏ đi để lại những căn nhà trống huơ trống hoác.

Tại một điểm khác ở Cà Mau là ven cửa biển Hố Gùi, thuộc xã Tam Giang Đông, huyện Năm Căn cũng đang xảy ra tình trạng sạt lở nghiêm trọng do gió lớn kết hợp thủy triều dâng cao. Trong thời gian đầu tháng 2 trở lại đây, khu vực này có đoạn sóng khoét sâu từ bờ biển vào đất liền trên 100m, trong đó khoảng 50m là rừng phòng hộ rất xung yếu, còn lại là đất nuôi thủy sản. Đoạn rừng ven biển bị sạt lở ước tính chiều dài trên 1.000m, ảnh hưởng hơn 300ha đất nuôi tôm của địa phương.

Điều đáng nói là tình trạng sạt lở diễn ra cả ven Biển Đông và biển Tây, bình quân mỗi năm sạt lở 20-25m ở bờ biển Tây, ở Biển Đông thì từ 45-50m.

Chỗ nào cũng sạt lở

Tại vùng biển huyện Ba Tri (Bến Tre) mặc dù đang vào mùa khô hạn nhưng tình trạng sạt lở bất ngờ ập đến làm nhiều hộ dân chịu cảnh trắng tay vì không ứng phó kịp.

Ông Ngoạt, một người dân ở Thạnh Hải, xã Bảo Thuận, huyện Ba Tri cho biết: “Mới giữa tháng 2-2017, trong lúc người dân xứ biển này đang tập trung trồng hoa màu và nuôi thủy sản thì sóng biển kết hợp với triều cường ập đến dữ dội suốt mấy ngày liền. Do sóng đánh rất mạnh, có lúc cột sóng cao hơn 4m, đã làm căn nhà xây của gia đình tôi bị vỡ tung tóe, tài sản trôi hết”.

Theo ông Trần Văn Lâm, Chủ tịch UBND xã Bảo Thuận, chỉ riêng đợt sóng biển vừa qua đã gây sạt lở khoảng 2km đê, ăn sâu vào đất liền khoảng 10m. Có tổng cộng 25 hộ dân bị ảnh hưởng, trong đó 2 căn nhà bị sập hoàn toàn và 5ha rau màu bị sóng cuốn trôi; tổng thiệt hại khoảng 600 triệu đồng.

“Khu vực này sạt lở đê biển diễn ra khoảng 7 năm nay, dù địa phương đã nỗ lực khắc phục như làm kè, trồng cây chắn sóng… nhưng sạt lở cứ ngày càng trầm trọng. Ước tính bình quân biển lấn sâu vào đất liền khoảng 10-20m mỗi năm, ảnh hưởng sản xuất và đe dọa đời sống nhiều hộ dân” - ông Lâm cho biết thêm

Tại Trà Vinh, nạn sạt lở đê biển được cảnh báo ngày càng nguy hiểm. Theo thống kê, toàn tỉnh Trà Vinh có tuyến đê biển dài khoảng 65km đi qua các huyện Cầu Ngang, Châu Thành, Duyên Hải và thị xã Duyên Hải, với khoảng 17.000 hộ dân sinh sống; thế nhưng tình trạng sạt lở diễn ra liên tục đã khiến việc sản xuất cũng như đời sống người dân bị đảo lộn.

Theo ghi nhận, tại xã Hiệp Thạnh, nhiều đoạn đê bị sóng đánh lở sâu vào đất liền, những cánh rừng phi lao cũng bị quật ngã trơ gốc. Nhiều người dân của xã cho biết: Chỉ ít năm trước, mé biển cách thân đê hiện hữu này khoảng 1-1,5km, đất đai canh tác còn nằm phía ngoài. Hiện giờ, biển xâm thực, sóng đánh ăn sâu vào đất liền vài chục mét mỗi năm nên nhà cửa, đất đai của bà con dần bị “nuốt chửng” hết. Nhiều hộ đã 3-4 lần chuyển nhà lùi sâu vào trong mà sóng biển vẫn bám theo…

An An