Thứ hai 25/09/2017 07:51

Biển Wadden - “Báu vật” của Hà Lan

12:01 | 12/06/2017

|
Nói đến Hà Lan, người ta nghĩ ngay tới lễ hội hoa tulip rực rỡ sắc màu vào cuối tháng 3 hằng năm hay những ngôi làng cổ kính ở ngoại ô Amsterdam với những chiếc cối xay gió “huyền thoại”... Nhưng ít ai biết rằng, Hà Lan còn sở hữu Wadden - bãi biển kỳ thú từng được mệnh danh là Di sản thế giới.

Kỳ thú bãi biển “mất tích” hai lần một ngày

Bãi biển Wadden trải dài từ Den Helder ở phía tây bắc của Hà Lan, qua các cửa sông lớn tại Đức, tới ranh giới phía bắc ở Skallingen - nơi thuộc phía bắc Esbjerg Đan Mạch, với tổng chiều dài khoảng 500km, tổng diện tích lên tới 10.000km2.

Đây là một khu vực rộng lớn bao gồm những bãi biển phẳng, đầm lầy... được hình thành từ sự tương giao phức tạp giữa các yếu tố sinh học, vật lý và là nơi cư trú của nhiều loại sinh vật biển, thực vật. Ngoài ra, nơi đây cũng là nơi trú đông và sinh sản của khoảng 12 triệu cá thể chim mỗi năm.

Từ “wad” trong tiếng Hà Lan có nghĩa là “vùng đất lầy thoai thoải”. Khu vực này có đặc trưng là các bãi đất lầy và thoải trải rộng, các rãnh thủy triều sâu hơn (các con lạch) và các đảo nằm trong phạm vi của nó. Cảnh quan biển Wadden được hình thành phần lớn bởi các trận sóng cồn lớn trong thế kỷ X-XIV, tràn qua và cuốn đi các vùng đất than bùn phía sau các cồn cát duyên hải. Các đảo hiện tại phần còn lại của các cồn cát duyên hải trước kia.

Các đảo có đặc trưng là các cồn cát và các bãi biển nhiều cát, rộng, hướng về phía biển Bắc và vùng duyên hải thấp, chịu ảnh hưởng của thủy triều hướng về phía biển Wadden. Sóng biển và các dòng hải lưu (mang theo các trầm tích) đã làm thay đổi chậm chạp diện mạo của các đảo. Chẳng hạn, các đảo Vlieland và Ameland đã di chuyển về phía đông trong nhiều thế kỷ, do bị mất đất ở một bên và được bồi lấp ở bên kia.

bien wadden bau vat cua ha lan
Biển Wadden của Hà Lan thiên đường cho những người yêu thích bãi biển

Năm 2009, các phần của biển Wadden thuộc Đức và Hà Lan đã được UNESCO ghi danh vào danh sách Di sản Thế giới và được mở rộng thêm phần thuộc Đan Mạch vào năm 2014.

Thông thường, biển Wadden ngập nước, nhưng cứ 2 lần trong một ngày, khi thủy triều rút xuống, phần thềm bùn rộng lớn trải dài tới 15km lại lộ ra. Đây chính là một trong những đới gian triều (vùng đất ngập nước biển khi thủy triều lên) còn lại ít ỏi trên trái đất.

Chính vùng đới gian triều đặc biệt này trở thành một trong những điểm du lịch được ưa thích của du khách tới Hà Lan. Thú vui của nhiều người khi tới đây là đi chân trần trên lớp bùn tại biển khi nước rút đi. Kiểu “thư giãn” với bùn này được gọi là “Wattwandern” trong tiếng Đức và “Wadlopen” trong tiếng Hà Lan.

Du khách sẽ thích thú lội trong lớp bùn ướt để những ngón chân được “massage” tự nhiên. Thậm chí trong quá trình lội bùn, khách sẽ được thấy các con giun hay ốc biển, sao biển dưới chân mình.

Thống kê cho thấy, hằng năm có cả chục nghìn du khách tới Hà Lan để trải nghiệm “Wadlopen”. Song hoạt động này đôi khi cũng gây nguy hiểm nếu bị lún sâu vào các khu vực cấm, lượng bùn quá nhiều gây mất kiểm soát. Bởi vậy, chính quyền Hà Lan đã cho hướng dẫn cụ thể và cảnh báo du khách chỉ được lội bùn ở những khu vực cho phép.

Ngoài ra, biển Wadden nổi tiếng với hệ động, thực vật vô cùng phong phú, với tổng cộng hơn 10.000 loài đang sinh sống tại khu vực này, trong đó có nhiều loài sinh vật nhỏ như cá, chim và cả các động vật có vú. Khi thủy triều rút, biển Wadden “đầy ắp” các loài chim di cư, vịt, ngỗng, mòng biển và hải cẩu tới săn mồi. Hiện có khoảng 30.000 cá thể hải cẩu sống tại vùng biển này.

Nhiều năm trở lại đây, sự đa dạng của hệ động, thực vật biển Wadden đang bị đe dọa. Nhiều loài cá, chim quý hiếm biến mất dần, diện tích biển cũng bị thu hẹp theo thời gian dưới sự tác động mạnh mẽ của con người.

Kể từ năm 1978, chính quyền ba nước Hà Lan, Đan Mạch và Đức chính thức hợp tác với nhau trong vấn đề bảo tồn biển Wadden. Năm 1982, ba nước đã ra “Tuyên bố chung về bảo hộ biển Wadden” nhằm phối hợp với nhau trong vấn đề này. Năm 1997, ba nước cùng phê chuẩn “Kế hoạch biển Wadden”.

“Một Hà Lan thu nhỏ”

Một trong những điểm đến hấp dẫn nhất ở vùng biển Wadden là đảo Texel thuộc quần đảo West Frisian. Với 30km bãi biển trải dài - đây là thiên đường cho những người yêu thích bãi biển. Tạp chí du lịch danh tiếng thế giới Lonely Planet từng mệnh danh đây là 1 trong 10 điểm du lịch hấp dẫn nhất châu Âu, thậm chí người ta còn truyền nhau rằng, hòn đảo này chính là một “Hà Lan thu nhỏ”.

Đảo Texel có 7 ngôi làng, mỗi làng là một bức tranh tuyệt đẹp với cảnh quan thiên nhiên vô cùng độc đáo. Chưa kể, bia Skuumkoppe, rượu nhẹ Juttertjet, thịt cừu và pho mát tuyệt ngon có thể “níu chân” bất cứ ai yêu ẩm thực châu Âu.

Tuy là một hòn đảo nhưng Texel sở hữu tới 135km đường dành cho xe đạp, giao thông tới đảo rất thuận tiện. Từ Den Helder (một đô thị thuộc tỉnh Noord-Holland, nửa phía bắc Hà Lan), chỉ mất 20 phút để đi thuyền tới đảo mà thôi.

Thiên nhiên ban tặng cho hòn đảo xinh đẹp này tới 300 loài chim muông khác nhau, thậm chí, các nhà điểu học cho rằng, Texel là một trong những nơi ngắm chim bay lý tưởng nhất trên thế giới. Chưa kể, toàn bộ chiều dài của Texel là một vùng cồn cát ngút mắt, thiên nhiên vô cùng phong phú, đa dạng. Tháng 8 hằng năm là mùa hoa tử đinh hương nở rộ, không gian tràn ngập một màu tím biếc.

Thủ phủ của đảo Texel là Den Burg, nằm ở trung tâm đảo. Nơi đây có những ngôi nhà cổ xen lẫn với các căn nhà hiện đại. Bên trong nhà thờ Molenstraat xây dựng từ thế kỷ XIX có một tấm kính màu thể hiện hình ảnh một con thuyền, cho thấy đây là một vùng đất gắn với nghề chài lâu đời.

Mỗi buổi sáng thứ Hai, ở trung tâm Den Burg có họp chợ, đây là dịp để du khách trải nghiệm nhịp sống của Texel. Cách thủ phủ Den Burg khoảng 5km về phía đông là Oudeschild, một cảng cá nhỏ phát triển từ thế kỷ XVII với những làng chài ven biển đẹp như trong tranh.

Cách thủ phủ Den Burg khoảng 6km về phía tây bắc là làng chài cổ De Koog. Ngôi làng có con đường dẫn ra bãi tắm chính trên đảo, hiện giờ đã phát triển thành một khu nghỉ dưỡng ven biển với nhiều dịch vụ cao cấp. Ở đây có hồ bơi nhiệt đới, các cửa hàng tiện ích và nhiều quán xá bình dân.

Bảo tàng Lịch sử tự nhiên Ecomare nằm trên đảo Texel, cách không xa làng De Koog. Ở đây có khu bảo tồn động vật biển, chuyên chăm sóc chim muông và hải cẩu bị thương. Ecomare còn cung cấp cho khách du lịch các thông tin thú vị về hệ sinh thái đặc biệt của vùng Wadden.

Đi về phía đông bắc Den Burg khoảng 8km là ngôi làng cổ Oosterend, nơi có những con đường nhỏ hẹp và các ngôi nhà gỗ có màu sơn xanh lá và trắng. Đây cũng là nơi có nhà thờ cổ nhất đảo Texel, có từ thế kỷ XI.

Làng De Cocksdorp trên đảo Texel lại là khung cảnh nên thơ với những ngôi nhà xung quanh ngập tràn hoa cỏ, toàn bộ mặt tiền các căn nhà lát gạch đỏ nổi bật, những băng ghế bé xinh đặt trong vườn. Du khách tới đây còn có thể thưởng thức hoa quả tươi được thu hoạch trong chính các căn nhà vườn này. Làng De Cocksdorp có ngọn hải đăng hơn 150 tuổi, cao 45m. Từ đây, du khách có thể nhìn toàn cảnh hòn đảo xinh đẹp, thậm chí cả đảo Vlieland lân cận.

Mai Lâm