Thứ năm 21/09/2017 06:40

Biển càng nóng lên, cá càng… nhỏ đi

09:15 | 13/09/2017

|
Các nhà khoa học thuộc Đại học British Columbia, Canada vừa trích dẫn một nghiên cứu cho biết, kích thước của nhiều loài cá có thể bị suy giảm đáng kể nếu nhiệt độ nước biển tăng thêm 2 độ C và đây sẽ là một hiểm họa đối với hệ sinh thái.

Nhỏ đi để thích ứng

Tạp chí Global Change Biology dẫn lời Giáo sư William Cheung, một thành viên của nhóm nghiên cứu cho biết: “Cá thuộc nhóm động vật máu lạnh và không thể tự điều chỉnh thân nhiệt. Trong điều kiện nước biển ấm lên, quá trình trao đổi chất sẽ diễn ra nhanh hơn và chúng cần thêm oxy để duy trì các chức năng của cơ thể. Khi đó, mang cá không thể cung cấp đủ oxy, dẫn đến việc cá sẽ ngừng tăng trưởng kích thước cơ thể”.

Về phần mình, Giáo sư Daniel Pauly, người đứng đầu nhóm nghiên cứu nhận định, khi cá phát triển tới giai đoạn trưởng thành, nhu cầu về lượng oxy tăng lên do khối lượng cơ thể của chúng đã lớn hơn. Song, bộ phận mang cá, nơi tiếp nhận oxy lại không phát triển với tốc độ như các phần còn lại của cơ thể.

bien cang nong len ca cang nho di
Các nhà khoa học tin rằng, cách hiệu quả nhất để ngăn ngừa vấn đề này là giảm phát thải CO2

“Cá tuyết trưởng thành đạt mức tăng trọng lượng tới 100% thì mang của chúng chỉ tăng trưởng được khoảng 80%, thậm chí có thể thấp hơn” - ông Pauly nói.

Ông Pauly cũng nhấn mạnh: Để duy trì sự sống và thích nghi với môi trường xung quanh, loài cá thường phải tự thay đổi bằng cách thở nhanh hơn khi chúng lớn lên. Tuy nhiên, thực trạng nước biển ngày một ấm lên do tác động từ biến đổi khí hậu đã khiến cho lượng oxy trong nước biển ngày một thiếu hụt. Do đó, hạn chế sự tăng trưởng về kích thước là cách tốt nhất để cá tiếp tục sinh tồn.

Nhóm nghiên cứu nhận thấy, nhiều loại cá có thể bị suy giảm 20-30% kích thước cơ thể nếu nhiệt độ nước biển tăng thêm 2oC.

Cụ thể, khi nhiệt độ nước biển tăng thêm 2oC, cá ngừ vây xanh ở Đại Tây Dương có thể giảm trọng lượng cơ thể tới 30%, trong khi cá mập, loài đang đứng trước nguy cơ tuyệt chủng cũng sẽ khó tránh khỏi những tác động tiêu cực này. Bên cạnh đó, một số loài cá được cho là có khả năng tự “thu nhỏ” kích cỡ hơn so với những loài khác khi tăng nhiệt.

Giới nghiên cứu khoa học cảnh báo, tình trạng kích cỡ cá bị thu nhỏ có thể phá vỡ hệ sinh thái biển. Nhìn xa hơn, điều này ảnh hưởng trực tiếp đến các hoạt động đánh bắt và cung ứng thủy hải sản cho con người.

Các nhà khoa học cho biết, phương pháp hiệu quả nhất để khắc phục điều này đó là con người cần cắt giảm lượng phát thải khí CO2.

“Chuyển nhà” đến vùng nước lạnh

Theo trang ScienceAlert, các nhà khoa học thuộc Đại học Công nghệ Sydney, Australia mới đây cũng đã tiến hành tìm hiểu một số loài cá sống ở vùng nhiệt đới và thực sự bất ngờ khi phát hiện chúng đang có dấu hiệu rời bỏ vùng nước ấm quen thuộc để di chuyển tới các vùng nước lạnh ở vùng cực do biến đổi khí hậu.

bien cang nong len ca cang nho di

Để tồn tại, loài cá buộc phải thở nhanh hơn

Hằng năm, một lượng lớn ấu trùng cá nhiệt đới đã vô tình rời khỏi rặng san hô Great Barrier Reef ở Australia trôi xuống vùng biển phía nam và chết do không kịp thích nghi với nhiệt độ tại đây. Tuy nhiên, hiện các đại dương, đặc biệt là tại các vùng cực đang ấm lên nhanh chóng và những ấu trùng cá nhiệt đới di chuyển tới đây đã có thể sinh sôi dễ dàng.

Nhà nghiên cứu Rebecca Fox cho hay: “Các nhà khoa học đang cố gắng tìm hiểu loài sinh vật nào sẽ chiến thắng và loài nào sẽ bị đào thải khi nhiệt độ nước biển gia tăng”.

Dù vậy, Fox và các cộng sự cũng bày tỏ sự quan ngại rằng, nếu loài cá nhiệt đới di chuyển tới các vùng biển lạnh ở hai cực, sự sống tại vùng cực sẽ bị xáo trộn nghiêm trọng. Điều này chẳng khác nào một cuộc “xâm lấn” lãnh thổ, gián tiếp đẩy những sinh vật vốn sống tại vùng nước lạnh ra khỏi chính nơi chúng đang sinh sống.

Sự xáo trộn này có thể gây nên những cuộc tranh giành nguồn sống, nhiều loài sẽ đối mặt với nguy cơ tuyệt chủng và ảnh hưởng gián tiếp tới nguồn sống của con người.

Nhóm nghiên cứu hy vọng, nghiên cứu này sẽ giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn về những điều có thể xảy đến trong tương lai dưới tác động của mô hình biến đổi khí hậu hiện nay.

Minh Quân